Soru

Zorluk: OrtaEşeyli Üreme ve Döllenme

Hayvansal bir organizmada gametlerin oluşumundan döllenmenin tamamlanarak zigotun meydana gelmesine kadar geçen süreçte gerçekleşen bazı hücresel olaylar aşağıda karışık olarak verilmiştir:

Buna göre, bu olayların ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

  1. 1Üreme ana hücrelerinin mayoz bölünme geçirmesiyle haploid (nn) kromozomlu gametlerin oluşması.
  2. 2Sperm hücresinin yumurtayı saran jel örtüye (zona pellucida) temas etmesiyle akrozom enzimlerinin serbest bırakılması.
  3. 3Sperm ve yumurta hücre zarlarının özgül reseptörler aracılığıyla birbirini tanıyarak kaynaşması.
  4. 4Yumurtadaki kortikal granüllerin ekzositozla salınarak döllenme zarı oluşturması.
  5. 5Haploid (nn) sperm ve yumurta çekirdeklerinin kaynaşmasıyla diploid (2n2n) zigot çekirdeğinin oluşması.

Cevap

Hayvansal bir organizmada eşeyli üreme ve döllenme süreci sırasıyla; gametlerin mayoz bölünmeyle üretilmesi, spermin jel örtüye temas ederek akrozom enzimlerini salması, sperm ve yumurta zarlarının kaynaşması, kortikal reaksiyonla döllenme zarının oluşması ve son olarak haploid çekirdeklerin kaynaşarak diploid zigot çekirde��ini meydana getirmesi şeklinde gerçekleşir.
Doğru sıralama, döllenme sürecinin başlangıcında üreme hücrelerinin mayozla eldesini (gametogenez), ardından spermin yumurtanın koruyucu tabakasını eritmesini (akrozom reaksiyonu), zarların birleşmesini (plazmogami), polispermiyi engelleyen hücresel savunmayı (kortikal reaksiyon) ve son olarak kalıtsal materyallerin birleşmesini (karyogami) takip eden kronolojik sıradır.

Adım Adım Çözüm

1
Gametogenez aşamasını belirleme
Üreme ana hücrelerinin mayoz bölünme geçirmesiyle haploid (nn) kromozomlu gametlerin oluşması ilk sıradadır.
Döllenmenin gerçekleşebilmesi için öncelikle haploid sperm ve yumurta hücrelerinin mayoz bölünmeyle sentezlenmiş olması gerekir.
2
Yumurtaya ulaşma ve dış koruyucu tabakanın eritilmesini inceleme
Sperm hücresinin yumurtayı saran jel örtüye (zona pellucida) temas etmesiyle akrozom enzimlerinin serbest bırakılması ikinci sıradadır.
Gametler bir araya geldiğinde spermin yumurta zarına ulaşabilmesi için akrozomundaki hidrolitik enzimlerle jel örtüyü sindirmesi gerekir.
3
Zarların birleşmesini tespit etme
Sperm ve yumurta hücre zarlarının özgül reseptörler aracılığıyla birbirini tanıyarak kaynaşması üçüncü sıradadır.
Koruyucu jel tabakasını aşan sperm hücresi, yumurta zarına ulaşarak onunla bütünleşir.
4
Polispermiyi engelleme mekanizmasını analiz etme
Yumurtadaki kortikal granüllerin ekzositozla salınarak döllenme zarı oluşturması dördüncü sıradadır.
Sperm zarı ile yumurta zarının kaynaşması yumurtayı uyarır ve kortikal granüllerin salınımıyla döllenme zarı oluşturulup diğer spermlerin girişi engellenir.
5
Çekirdeklerin birleşmesini saptama
Haploid (nn) sperm ve yumurta çekirdeklerinin kaynaşmasıyla diploid (2n2n) zigot çekirdeğinin oluşması son sıradadır.
Polispermi engellendikten sonra yumurta sitoplazmasındaki sperm çekirdeği ile yumurta çekirdeği birleşerek döllenmeyi tamamlar.

Anahtar Kavram

Hayvansal organizmalarda gametogenez ve döllenme süreci hücresel/biyokimyasal basamakları
Bu soruyu puanla