Examkin

Hücre Bölünmeleri

58 soru

Tüm türler58Çoktan seçmeli29Eşleştirme16Sıralama13
Soru 1Soru →

2n=62n = 6 kromozomlu (ve tüm gen karakterleri bakımından heterozigot) dişi bir memelinin yumurtalıklarında mayoz bölünme geçirmekte olan üç farklı yumurta ana hücresinin (oosit) bölünme süreçleriyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* I. oositin bölünmesi sırasında hiçbir krossing-over olayı gerçekleşmemiştir.
* II. oositin bölünmesi sırasında sadece bir tetratta krossing-over gerçekleşmiştir.
* III. oositin bölünmesi sırasında tüm tetratlarda krossing-over gerçekleşmiştir.

Bu hücrelerin mayoz bölünme süreçleri ve oluşan yeni hücreler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. oositten oluşan hücrelerin genetik olarak birbirinden farklı olmasında, Metafaz I evresindeki homolog kromozomların ekvatoral plak üzerine rastgele dizilmesi ve ardından bağımsız olarak ayrılması etkilidir.

Cevap

I. oositten oluşan hücrelerin genetik olarak birbirinden farklı olmasında, Metafaz I evresindeki homolog kromozomların ekvatoral plak üzerine rastgele dizilmesi ve ardından bağımsız olarak ayrılması etkilidir.
Mayoz bölünmede kalıtsal çeşitlilik hem homolog kromozomların bağımsız dağılımı hem de krossing-over mekanizmalarıyla sağlanır. Krossing-over gerçekleşmeyen birinci oositte de Metafaz I evresindeki rastgele dizilim ve Anafaz I'deki bağımsız açılım sayesinde atasal hücreden farklı genetik yapıda hücreler oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Krossing-over zorunluluğu yanılgısını analiz etmek.
Krossing-over gerçekleşmese bile mayoz bölünmede homolog kromozomların rastgele ayrılması nedeniyle genetik çeşitlilik oluşur.
Mayoz bölünmede çeşitliliğin tek kaynağının krossing-over olduğu yanılgısını çürütmek gerekir.
2
Anafaz evrelerindeki ayrılma mekanizmalarını kontrol etmek.
Anafaz I evresinde homolog kromozomlar, Anafaz II evresinde ise kardeş kromatitler ayrılır.
Evrelerin doğru şekilde ayırt edilmesi, kromatit ve kromozom kavramlarının karıştırılmasını önler.
3
Krossing-over'ın DNA miktarına etkisini incelemek.
Krossing-over homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasındaki karşılıklı parça değişimidir, DNA miktarını değiştirmez.
Replikasyon ile rekombinasyon (krossing-over) süreçlerinin DNA miktarına olan etkilerini ayırt etmek gerekir.
4
Anafaz II evresindeki kromozom sayısı dinamiğini hesaplamak.
Anafaz II'de kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla geçici kromozom sayısı nn'den 2n2n'e (66 kromozom) yükselir.
Kromatitlerin ayrıldıktan sonra bağımsız birer kromozom olarak adlandırılmasından kaynaklanan geçici sayısal artışı doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Mayoz bölünmede çeşitliliği sağlayan homolog kromozomların bağımsız dağılımı (rastgele dizilim ve ayrılma) ile bölünme evrelerindeki DNA ve kromozom sayısı değişimleri.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2Soru →

Mitoz bölünme ve sitokinez evrelerinde gerçekleşen olaylar ile bu olayların temel özelliklerinin doğru bir şekilde eşleştirilmesi gerekmektedir. Buna göre, sol tarafta verilen bölünme evresi/olaylarını sağ taraftaki en uygun açıklama ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Profaz evresi
Metafaz evresi
Anafaz evresi
Bitki hücresi sitokinezi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Profaz evresi çekirdek zarı ve çekirdekçiğin erimesiyle; metafaz evresi kromozomların ekvatoral düzlemde dizilmesiyle; anafaz evresi kardeş kromatitlerin ayrılması ve geçici kromozom sayısının artışıyla; bitki hücresi sitokinezi ise Golgi kökenli ara lamel oluşumuyla doğru bir şekilde eşleşir.
Bölünme sürecindeki evreler ile olaylar incelendiğinde; profaz çekirdek zarının erimesiyle, metafaz ekvatoral düzlemde dizilimle, anafaz kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilerek geçici kromozom sayısı artışıyla ve bitki sitokinezi Golgi kökenli ara lamel oluşumuyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Profaz evresindeki değişimleri belirleme
Profazda çekirdek yapısı çözünür ve sentrozomlar kutuplara hareket eder. Bu durum, çekirdek zarı ve çekirdekçiğin eridiği açıklamayla örtüşür.
Evrenin başlangıcındaki temel yapısal değişimleri doğru tanımlamak için.
2
Metafaz evresindeki dizilimi belirleme
Metafazda kromozomlar ekvatoral düzlemde tek sıra halinde dizilir. Bu durum, kinetokorlara bağlanan iğ ipliklerinin net gözlendiği açıklamayla örtüşür.
Kromozomların en net görüldüğü ve dizilim yaptığı evreyi saptamak için.
3
Anafaz evresindeki kromatit hareketini ve kromozom sayısı değişimini belirleme
Anafazda kardeş kromatitler zıt kutuplara çekilir ve her biri bağımsız birer kromozom olur. Bu durum, hücredeki kromozom sayısının geçici olarak iki katına çıktığı açıklamayla örtüşür.
Karyokinez sürecinde kromozom sayısının geçici artış gösterdiği tek evreyi tespit etmek için.
4
Bitki hücresindeki sitoplazma bölünmesini belirleme
Bitki hücrelerinde sitokinez, çeper varlığı nedeniyle boğumlanarak değil, Golgi organeli aracılığıyla hücre plağı (ara lamel) oluşturularak tamamlanır.
Bitki hücresine özgü olan sitoplazma bölünmesi mekanizmasını ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Mitoz karyokinezi evrelerinin özellikleri ile bitki sitokinezinde ara lamel oluşum mekanizması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Bir canlıda gamet oluşumu sırasında gerçekleşen mayoz bölünme evrelerine ait bazı olaylar aşağıda verilmiştir:

I. Homolog kromozomların yan yana gelerek fiziksel olarak birbirine temas etmesi (sinapsis)
II. İğ ipliklerinin kısalmasıyla homolog kromozomların birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi
III. Sitoplazma bölünmesinin ilk kez gerçekleşmesiyle iki yeni haploit (nn) hücrenin oluşması
IV. Sentromer proteinlerinin bölünmesiyle kardeş kromatitlerin zıt kutuplara hareket etmesi

Bu olayların ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Verilen olayların kronolojik sıralaması sırasıyla: homolog kromozomların sinapsis yapması, homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi, sitoplazma bölünmesinin ilk kez gerçekleşmesi ve kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi şeklinde olmalıdır.
Mayoz bölünmede hücre önce Mayoz I (Profaz I, Metafaz I, Anafaz I, Telofaz I ve Sitokinez I), ardından Mayoz II (Profaz II, Metafaz II, Anafaz II, Telofaz II ve Sitokinez II) evrelerini geçirir. Bu kapsamda, sinapsis Profaz I'de, homolog kromozom ayrılması Anafaz I'de, ilk sitoplazma bölünmesi Sitokinez I'de ve kardeş kromatit ayrılması Anafaz II evresinde gerçekleştiğinden doğru sıralama I - II - III - IV şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayların mayoz bölünmedeki özel evrelerini tespit etme
İlk olay Profaz I, ikinci olay Anafaz I, üçüncü olay Sitokinez I ve dördüncü olay Anafaz II evresine aittir.
Evrelerin doğru şekilde sıralanabilmesi için öncelikle her olayın gerçekleştiği mayoz basamağının belirlenmesi gerekir.
2
Mayoz I ve Mayoz II evrelerini kronolojik sıraya koyma
Sıralama Profaz I -> Anafaz I -> Sitokinez I (Mayoz I) ve ardından Anafaz II (Mayoz II) şeklinde gerçekleşir.
Mayoz bölünme birbirini takip eden Mayoz I ve Mayoz II olmak üzere iki aşamalıdır; Mayoz I'de gerçekleşen olaylar Mayoz II'dekilere göre her zaman önceliklidir.

Anahtar Kavram

Mayoz bölünme aşamaları ve evrelerindeki karakteristik hücresel değişimler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

Diploid (2n2n) kromozomlu sağlıkl�� bir hayvan hücresinin yaşam döngüsündeki mitotik evre (mitoz bölünme ve sitokinez) incelenmektedir.

Buna göre, bu hücrede gerçekleşen olaylar ve evrelerle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karyokinezin anafaz evresinde kinetokorlara bağlı olmayan iğ ipliklerinin uzaması, hücrenin boyca uzamasını sağlar.

Cevap

Karyokinezin anafaz evresinde kinetokorlara bağlı olmayan iğ ipliklerinin uzaması, hücrenin boyca uzamasını sağlar.
Karyokinezin anafaz evresinde, kinetokorlara bağlanmamış olan iğ iplikleri (kutupsal iplikler) boyca uzayarak zıt kutupları birbirine doğru iter. Bu itme kuvveti, hücrenin boyca uzamasına yol açar ve karyokinez sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanmasına yardımcı olur.

Adım Adım Çözüm

1
Anafaz evresindeki iğ ipliklerinin işlevini ve hücre boyundaki değişimi analiz etmek.
Kinetokora bağlı olmayan iğ ipliklerinin uzaması hücre boyunun uzamasını sağlar.
Mitozun anafaz evresinde kutupların birbirinden uzaklaşması bu mekanizmayla gerçekleşir.
2
Diğer seçeneklerdeki hücre bölünmesi ve sitokinez kurallarını değerlendirmek.
Mitozda homolog kromozom ayrılması ve krossing over görülmediği, replikasyonun kromozom sayısını doğrudan artırmadığı ve hücre çeperinin ekzositozu engellemediği belirlenir.
Mitoz bölünmenin genel özellikleri ve hücre yapısı bilgileri uygulanarak doğru seçeneğin doğrulanması sağlanır.

Anahtar Kavram

Mitoz Bölünme Evreleri ve Karyokinez Mekanizmaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Bir araştırmacı, 2n=42n = 4 kromozomlu ökaryotik X ve Y hücrelerinin mitoz bölünme süreçlerini inceleyerek aşağıdaki gözlemleri kaydediyor:

* X hücresinde anafaz evresinde kutuplara çekilen her bir grupta 4 kromatit (yeni kromozom) bulunmaktadır ve sitokinez sürecinde mikrofilamentlerden oluşan bir kasılma halkası işlev görmektedir.
* Y hücresinde iğ ipliklerinin oluşumu sentrozom organeli tarafından gerçekleştirilmemesine rağmen kromozomlar ekvatoral düzleme dizilebilmekte ve sitokinez sürecinde hücre plağı (ara lamel) oluşumu gözlenmektedir.

Buna göre, bu hücreler ve gerçekleştirdikleri hücre döngüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: X hücresinin interfazın G2 evresindeki kromatit sayısı, Y hücresinin anafaz evresindeki geçici kromozom sayısına eşittir.

Cevap

X hücresinin interfazın G2 evresindeki kromatit sayısı, Y hücresinin anafaz evresindeki geçici kromozom sayısına eşittir.
X hücresinin interfazın G2 evresindeki kromatit sayısı, Y hücresinin anafaz evresindeki geçici kromozom sayısına eşittir. Çünkü başlangıçta 2n=42n = 4 kromozomlu olan hayvan hücresi (X) replikasyon geçirdikten sonra G2 evresinde 8 kromatite sahip olur. 2n=42n = 4 kromozomlu olan bitki hücresi (Y) ise anafaz evresinde kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla geçici olarak 8 kromozom içerir. Her iki sayısal değer de 8'e eşit olduğundan bu ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hücrelerin tiplerini ve kromozom sayılarını analiz etme
X hücresinin sitokinezi kasılma halkası (boğumlanma) ile gerçekleştiği için hayvan hücresidir. Y hücresinde sentrozom olmamasına rağmen iğ iplikleri oluşmakta ve hücre plağı (ara lamel) oluşumuyla sitokinez gerçekleştiği için gelişmiş bitki hücresidir. Her iki hücre de başlangıçta 2n=42n = 4 kromozomludur.
Soruda verilen özellikleri kullanarak hücre tiplerini doğru tanımlamak ve kromozom sayısını belirlemek sonraki adımlar için gereklidir.
2
X hücresinin interfaz G2 evresindeki kromatit sayısını bulma
İnterfazın S evresinde DNA kendini eşlediği için G2 evresindeki her bir kromozom iki kromatitlidir. 2n=42n = 4 kromozomlu olan X hücresinde 4×2=84 \times 2 = 8 kromatit bulunur.
Replikasyon sonrası kromatit sayısının kromozom sayısının iki katı olduğunu hesaplamak gerekir.
3
Y hücresinin anafaz evresindeki kromozom sayısını hesaplama
Mitoz bölünmenin anafaz evresinde kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir ve her bir kromatit bu evreden itibaren bağımsız birer kromozom olarak adlandırılır. Bu nedenle 2n=42n = 4 kromozomlu Y hücresinin anafaz evresindeki geçici kromozom sayısı 8'dir.
Anafaz evresinde kromozom sayısının geçici olarak iki katına çıktığı bilgisini uygulamak gerekir.
4
Hesaplanan değerleri karşılaştırma
X hücresinin G2 evresindeki kromatit sayısı (8), Y hücresinin anafaz evresindeki geçici kromozom sayısına (8) eşittir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için iki hücredeki sayısal değerlerin eşitliğini teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Mitoz bölünme evrelerindeki kromozom ve kromatit sayılarının değişimi ile bitki ve hayvan hücrelerindeki sitokinez ve iğ ipliği oluşumu farkları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

Mitoz bölünme; hücre döngüsünün karyokinez (çekirdek bölünmesi) ve sitokinez (sitoplazma bölünmesi) aşamalarını içeren, tek hücrelilerde üremeyi, çok hücrelilerde ise büy��me, gelişme ve onarımı sağlayan temel bir süreçtir. Bitki ve hayvan hücrelerinde mitoz bölünme ve sitokinez mekanizmalarında bazı yapısal farklılıklar bulunmaktadır.

Buna göre, mitoz bölünme geçirmekte olan diploid (2n2n) kromozomlu bir bitki hücresi ile diploid (2n2n) kromozomlu bir hayvan hücresinde aşağıdaki olaylardan hangisi ortak olarak gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karyokinez sürecinde iğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanması ve anafaz evresinde kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi

Cevap

İğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanması ve anafaz evresinde kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi
Mitoz bölünme sırasında iğ ipliklerinin kinetokorlara tutunması ve ardından anafaz evresinde kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi, hem bitki hem de hayvan hücrelerinde karyokinezin ortak ve temel özelliğidir. Bitki hücrelerinde sentrozom bulunmasa da iğ iplikleri mikrotübül organize edici bölgeler tarafından sentezlenerek bu işlevi ortak şekilde yürütür.

Adım Adım Çözüm

1
Bitki ve hayvan hücrelerinin mitoz bölünme süreçlerindeki karyokinez (çekirdek bölünmesi) aşamalarını karşılaştırmak.
Her iki hücre tipinde de profaz evresinde kromatin ipliklerin kromozomlara dönüştüğü, metafazda kromozomların ekvatoral düzleme tek sıra halinde dizildiği ve anafazda kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekildiği görülür. Bitki hücresinde sentrozom bulunmamasına rağmen sitoplazmik mikrotübüller iğ ipliklerini oluşturarak kinetokorlara bağlanır.
Karyokinezdeki temel mekanizmaların ve iğ ipliklerinin kromozomlara bağlanma özelliğinin evrensel ortaklığını belirlemek için.
2
Bitki ve hayvan hücrelerindeki sitokinez (sitoplazma bölünmesi) süreçlerini karşılaştırmak.
Hayvan hücrelerinde sitokinez, mikrofilamentlerden oluşan kasılma halkası sayesinde boğumlanma ile gerçekleşirken; bitki hücrelerinde hücre çeperi varlığı nedeniyle boğumlanma yapılamaz ve Golgi aygıtından köken alan keseciklerin birleşmesiyle ara lamel (hücre plağı) oluşumu ile sitokinez tamamlanır.
Sitokinez mekanizmalarındaki farklılıkları ayırt etmek için.
3
Seçenekleri analiz ederek ortak olan tek doğru biyolojik olayı belirlemek.
İğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanıp kardeş kromatitleri zıt kutuplara çekmesi her iki hücrede de ortak olarak gerçekleşen karyokinez olayıdır. Diğer seçeneklerde belirtilen durumlar ya mayoz bölünmeye özgüdür ya da hücre tiplerinden yalnızca birine aittir.
Doğru seçeneğe ulaşmak ve yanlış seçeneklerdeki yanılgıları elemek için.

Anahtar Kavram

Mitoz Bölünme Evreleri ve Sitokinez
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru →

Canlılarda görülen eşeysiz üreme çeşitleri ile bu üreme tiplerinin gözlendiği canlı örnekleri arasındaki eşleştirmeyi yapınız.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Boyuna bölünme
Tomurcuklanma
Rejenerasyonla üreme
Çelikle üreme

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmede boyuna bölünme yöntemi öglena ile, tomurcuklanma yöntemi hidra ile, rejenerasyonla üreme yöntemi denizyıldızı ile ve çelikle üreme yöntemi menekşe ile eşleşmelidir.
Verilen eşleşmede öglenanın boyuna bölünmesi, hidranın tomurcuklanması, denizyıldızının rejenerasyonu ve menekşenin çelikle üremesi biyolojik olarak doğru eşleşmelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen üreme şekillerini ve karşılarındaki canlı örneklerini inceleyin.
Üreme şekilleri; boyuna bölünme, tomurcuklanma, rejenerasyonla üreme ve çelikle üremedir. Canlılar ise öglena, hidra, denizyıldızı ve menekşedir.
Eşleştirmeyi doğru yapabilmek için her üreme tipinin tanımını ve gözlendiği canlı gruplarını hatırlamak gerekir.
2
Canlıları üreme şekillerine göre gruplandırın.
Öglena tek hücreli ökaryotik bir canlı olarak boyuna bölünme yapar. Hidra vücut yüzeyinden tomurcuk oluşturur. Denizyıldızı kopan kolunu tamamlayarak yeni bireye dönüşür. Menekşe çelik yöntemiyle çoğaltılır.
Her canlının kendine has eşeysiz üreme mekanizmaları vardır.

Anahtar Kavram

Eşeysiz Üreme Şekilleri
Soru 8Soru →

Aşağıda hücre bölünmesi süreçlerinde gözlenen bazı olaylar ve bu olayların gerçekleştiği bölünme tipleri/evreleri verilmiştir. Sol sütundaki olayları, sağ sütundaki doğru bölünme tipleri ve evreleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Krossing-over (gen alışverişi) ile yeni gen kombinasyonlarının oluşması
Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi
Kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromer bölünmesinin gerçekleşmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Krossing-over olayı Mayoz I (Profaz I) ile, homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi Mayoz I (Anafaz I) ile, kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromer bölünmesi ise hem mitoz hem de mayoz II (Anafaz / Anafaz II) ile eşleşir.
Krossing-over olayı mayoz bölünmenin Profaz I evresinde çeşitliliği artırmak amacıyla gerçekleşir. Homolog kromozomların ayrılması sadece Mayoz I'in Anafaz I evresinde görülür ve kromozom sayısının yarıya inmesini sağlar. Kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromer bölünmesi ise hem mitozun anafaz evresinde hem de mayoz II'nin anafaz II evresinde ortak olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Krossing-over olayının hangi bölünme tipinde ve evrede gerçekleştiğini belirleme.
Krossing-over, mayoz bölünmenin başlangıcında, Mayoz I'in Profaz I evresinde homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşen gen alışverişidir.
Bu olay mayoz bölünmeye özgüdür ve mitozda gözlenmez.
2
Homolog kromozomların ayrılmasının gerçekleştiği bölünmeyi belirleme.
Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi, Mayoz I'in Anafaz I evresine özgü bir durumdur.
Mitoz bölünmede veya mayoz II'de homolog kromozomlar değil, kardeş kromatitler ayrılır.
3
Kardeş kromatit ayrılmasının ve sentromer bölünmesinin gerçekleştiği evreleri belirleme.
Kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromerlerin bölünmesi hem mitoz bölünmenin anafaz evresinde hem de mayoz II'nin anafaz II evresinde ortak olarak gerçekleşir.
Mitoz ve Mayoz II bölünmeleri, kromozom ve kromatit davranışı bakımından birbirine benzerlik gösterir.

Anahtar Kavram

Mitoz ve mayoz bölünme arasındaki en temel farklar; homolog kromozomların ve kardeş kromatitlerin davranışları ile krossing-over gibi çeşitlilik sağlayan olayların gerçekleştiği evrelerdir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

Sağlıklı bir hayvansal üreme ana hücresinin gerçekleştirdiği mayoz bölünme süreci ve bu süreçte kalıtsal çeşitliliğin ortaya çıkma mekanizmalarıyla ilgili,

I. Profaz I evresinde homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında krossing-over gerçekleşmesi, bölünme tamamlandığında atasal hücreden farklı kalıtsal yapıda hücrelerin oluşabilmesi için zorunludur.
II. Anafaz I evresinde homolog kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi, krossing-over gerçekleşmemiş olsa dahi yeni gen kombinasyonlarına sahip hücrelerin oluşmasını sağlar.
III. Anafaz II evresinde kardeş kromatitlerin ayrılması, ancak Profaz I'de krossing-over gerçekleşmiş olması durumunda oluşan yeni hücrelerin kalıtsal çeşitliliğinin artmasına katkı sağlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

Homolog kromozomların rastgele ayrılmasının krossing-over olmasa bile çeşitlilik sağladığı ve kardeş kromatit ayrılmasının ancak krossing-over varlığında çeşitliliğe ek katkı sunduğu ifadeleri doğrudur.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, mayoz bölünmede kalıtsal çeşitliliğin oluşması için krossing-over zorunlu değildir; homolog kromozomların Anafaz I'de bağımsız ve rastgele ayrılması her durumda çeşitlilik sağlar. Ayrıca, Anafaz II'deki kardeş kromatit ayrılması, sadece Profaz I'de krossing-over yaşanıp kromatitlerin genetik yapısı farklılaştığında çeşitliliğe ek bir katkı sunar.

Adım Adım Çözüm

1
Profaz I'de gerçekleşen krossing-over olayının zorunluluğunu değerlendirmek.
Krossing-over her mayozda gerçekleşmek zorunda değildir. Krossing-over olmasa dahi Anafaz I'deki homolog kromozomların bağımsız dağılımı kalıtsal çeşitliliği sağlar. Bu nedenle birinci öncül yanlıştır.
Mayozda çeşitliliğin temel ve zorunlu kaynağının ne olduğunu belirlemek.
2
Anafaz I'deki homolog kromozomların rastgele ayrılmasının etkisini incelemek.
Homolog kromozomların zıt kutuplara rastgele çekilmesi (bağımsız açılım), krossing-over olmasa bile atasal kombinasyonlardan farklı yeni gen kombinasyonlarının oluşmasını garanti eder. Bu nedenle ikinci öncül doğrudur.
Homolog kromozom ayrılmasının çeşitliliğe olan etkisini doğrulamak.
3
Anafaz II'deki kardeş kromatit ayrılmasının krossing-over ile ilişkisini analiz etmek.
Krossing-over gerçekleşmediğinde kardeş kromatitler birbirinin tamamen aynısıdır ve ayrılmaları yeni bir çeşitlilik yaratmaz. Ancak krossing-over gerçekleştiğinde kardeş kromatitler farklı genetik yapıya sahip olur ve Anafaz II'de ayrılmaları oluşan 4 hücrenin de birbirinden farklı olmasını (çeşitliliğin artmasını) sağlar. Bu nedenle üçüncü öncül doğrudur.
Kardeş kromatit ayrılmasının hangi şartlarda çeşitliliğe doğrudan katkı sağladığını belirlemek.

Anahtar Kavram

Mayoz Bölünmede Çeşitlilik Mekanizmaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru →

Sağlıklı bir hayvan hücresinin mitoz bölünmesi sürecinde gerçekleşen anafaz evresiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kardeş kromatitlerin sentromer bölgelerinden ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi bu evrede gerçekleşir.

Cevap

Kardeş kromatitlerin sentromer bölgelerinden ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi bu evrede gerçekleşir.
Doğru seçenekte belirtildiği gibi, mitozun anafaz evresinde kardeş kromatitler sentromer bölgelerinden ayrılarak hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilir.

Adım Adım Çözüm

1
Mitoz bölünmenin evrelerini ve bu evrelerde gerçekleşen temel olayları hatırlayınız.
Mitozun evreleri sırasıyla profaz, metafaz, anafaz ve telofazdır.
Soruda anafaz evresinde gerçekleşen olay sorulduğu için evrelerin genel özelliklerini hatırlamak gerekir.
2
Anafaz evresinin ayırt edici özelliğini belirleyiniz.
Anafaz evresinde kardeş kromatitlerin sentromer bölgelerinden ayrılarak zıt kutuplara çekildiği sonucuna ulaşılır.
Kardeş kromatitlerin ayrılması ve zıt kutuplara çekilmesi anafaz evresinin en temel özelliğidir.
3
Diğer seçeneklerde verilen olayların (homolog kromozom ayrılması, DNA replikasyonu, prokaryotik hücre yapısı ve kloroplast ATP'si kullanımı) neden yanlış olduğunu analiz ediniz.
Homolog kromozom ayrılmasının mayozda olduğu, DNA replikasyonunun interfazda olduğu, bakterilerin mitoz yapmadığı ve kloroplast ATP'sinin sadece fotosentezde kullanıldığı görülür.
Doğru yanıtın kesinliğini doğrulamak ve çeldiricilerin yanlışlığını kanıtlamak için bu analiz gereklidir.

Anahtar Kavram

Mitoz bölünmenin anafaz evresinde kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 11Soru →

Aşağıda verilen hücre bölünmesi özelliklerini ve nicel ilişkileri sağ taraftaki doğru açıklamalar veya sayısal değerler ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

2n=82n = 8 kromozomlu diploid bir hayvan hücresinin mitoz bölünmesinin anafaz evresindeki kromozom sayısının, aynı hücrenin mayoz II metafaz evresindeki toplam kromatit sayısına oranı.
Dişi bir memeli hayvanın (2n=402n = 40) oogenez sürecinde mayoz I metafaz evresinde oluşan tetrat sayısının, mayoz II anafaz evresindeki bir hücrede bulunan kromozom sayısına oranı.
Mitoz bölünmenin anafaz evresi ile mayoz I bölünmesinin anafaz I evresinde zıt kutuplara çekilen genetik materyallerin yapısal durumu arasındaki fark.
Krossing-over olayının gerçekleşmediği normal bir mayoz bölünmede, anafaz II evresinde kutuplara çekilen kardeş kromatitlerin taşıdığı genlerin nükleotit dizilimleri arasındaki ilişki.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmeler sırasıyla: Birinci öncül iki değeriyle, ikinci öncül bir bölü iki değeriyle, üçüncü öncül mitoz anafazında kardeş kromatitlerin, mayoz I anafazında ise homolog kromozomların ayrıldığını belirten ifadeyle, dördüncü öncül ise kardeş kromatitlerin nükleotit dizilimlerinin özdeş olduğunu belirten ifadeyle eşleşir.
Eşleştirmelerin tamamı doğru yapılmıştır. Birinci maddede mitoz anafazındaki geçici kromozom sayısı (1616) ile mayoz II metafazındaki kromatit sayısı (88) oranlanarak 22 bulunmuştur. İkinci maddede tetrat sayısı (2020) ile anafaz II'deki geçici kromozom sayısı (4040) oranlanarak 1/21/2 bulunmuştur. Üçüncü maddede mitoz ve mayoz I anafazlarında kutuplara çekilen yapıların (kromatit vs. homolog kromozom) farkı doğru eşleştirilmiştir. Dördüncü maddede krossing-over olmaması durumunda kardeş kromatitlerin genetik olarak özdeş olduğu belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci eşleştirmedeki mitoz anafaz kromozom sayısı ile mayoz II metafaz kromatit sayısının hesaplanması.
Mitoz metafazında 88 olan kromozom sayısı, anafazda kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla geçici olarak 1616 olur. Mayoz I sonunda oluşan n=4n=4 kromozomlu hücrenin mayoz II metafazındaki kromatit sayısı ise 4×2=84 \times 2 = 8 olur. Oran 16/8=216/8 = 2 bulunur.
Bölünme evrelerindeki kromozom ve kromatit sayılarının değişim kurallarını uygulamak.
2
İkinci eşleştirmedeki tetrat sayısı ile anafaz II kromozom sayısının hesaplanması.
2n=402n=40 olan hücrede tetrat sayısı n=20n=20'dir. Mayoz I sonunda oluşan n=20n=20 kromozomlu hücre, anafaz II evresinde kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla geçici olarak 4040 kromozoma sahip olur. Oran 20/40=1/220/40 = 1/2 bulunur.
Tetrat sayısı ile haploit kromozom sayısı arasındaki ilişkiyi ve anafaz II evresindeki kromozom sayısının geçici artışını hesaplamak.
3
Üçüncü eşleştirmedeki anafaz ve anafaz I evrelerindeki genetik birimlerin ayrılma farkının belirlenmesi.
Mitoz anafazında kardeş kromatitlerin (tek kromatitli yeni kromozomların) ayrıldığı, mayoz I anafazında ise homolog kromozomların (çift kromatitli) ayrıldığı belirlenir.
Mitoz ve mayoz I anafaz evrelerinin karakteristik kromozom davranışlarını karşılaştırmak.
4
Dördüncü eşleştirmedeki krossing-over yokluğunda kardeş kromatitlerin genetik durumunun değerlendirilmesi.
Krossing-over gerçekleşmediğinde kardeş kromatitler arasında genetik çeşitlilik oluşmaz, nükleotit dizilimleri birbirinin tamamen aynısı (özdeş) olur.
Mayoz bölünmede genetik varyasyon kaynaklarının (krossing-over ve homolog kromozomların bağımsız dağılımı) mekanizmasını anlamak.

Anahtar Kavram

Mitoz ve mayoz bölünme evrelerindeki kromozom ve kromatit davranışlarının karşılaştırılması
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 12Soru →

Mitoz bölünme ve sitokinez sürecinde gerçekleşen evreler ile bu evrelerde meydana gelen temel olaylar arasındaki eşleştirmeyi yapınız.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Profaz
Metafaz
Anafaz
Sitokinez

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Profaz evresi kromatin ipliklerin kromozoma dönüşmesi ve çekirdek zarının erimesiyle; metafaz evresi kromozomların ekvatoral düzlemde dizilmesiyle; anafaz evresi kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesiyle; sitokinez ise sitoplazmanın ikiye bölünmesiyle eşleşir.
Mitoz bölünme evrelerinde sırasıyla profazda kromatin ipliklerin kromozoma dönüşmesi ve çekirdek zarının erimesi, metafazda kromozomların hücrenin ekvatoral düzleminde tek sıra halinde dizilmesi, anafazda kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi ve sitokinezde sitoplazmanın bölünmesi gerçekleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Profaz evresinde gerçekleşen olayları incelemek.
Profaz evresinde hücre bölünmeye hazırlanırken kromatin iplikler belirginleşir, çekirdek zarı ve çekirdekçik erir.
Mitoz bölünmenin bu ilk evresinde genetik materyal paketlenir ve iğ iplikleri oluşmaya başlar.
2
Metafaz evresinde gerçekleşen olayları incelemek.
Kromozomlar hücrenin ekvatoral düzlemine tek sıra halinde dizilir.
Kromozomların en belirgin olarak görüldüğü ve incelendiği bu evrede kromozom dizilimi gerçekleşir.
3
Anafaz evresinde gerçekleşen olayları incelemek.
Kardeş kromatitler zıt kutuplara hareket eder.
Kromozomların sentromerlerinin bölünmesiyle kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak bağımsız kromozomlar haline gelir ve zıt kutuplara taşınır.
4
Sitokinez evresinde gerçekleşen olayları incelemek.
Hücre sitoplazması bölünerek iki bağımsız hücre oluşur.
Mitoz bölünme ile çekirdek bölünmesi tamamlandıktan sonra sitoplazmanın paylaştırılması gerekir.

Anahtar Kavram

Mitoz Bölünme Evreleri ve Sitokinez
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 13Soru →

Mitoz bölünme ve sitokinez sürecinde gerçekle��en çeşitli hücresel olaylar ile bu olayların gerçekleştiği evre ve hücre tiplerinin doğru şekilde eşleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen hücresel olayları sağ s��tundaki uygun evre veya bölünme türüyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Golgi aygıtından köken alan keseciklerin, hücrenin ekvatoral bölgesinde merkezden çevreye doğru birleşerek hücre çeperini oluşturmaya başlaması
Mikrotübüllerin boylarının kısalmasıyla kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi ve hücredeki geçici kromozom sayısının iki katına çıkması
Sentrozom organelinin mikrotübülleri organize ederek iğ ipliklerini oluşturması, çekirdek zarı ve çekirdekçiğin tamamen kaybolması
Kromozomların kinetokorlarından iğ ipliklerine bağlanıp hücrenin ekvatoral plağına tek sıra halinde yerleşmesi ve en belirgin hallerini alması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmeler sırasıyla: Golgi kökenli keseciklerin ara lamel oluşturması olay�� 'Bitki hücresi sitokinezi' ile; kromatitlerin zıt kutuplara çekilerek kromozom sayısının geçici olarak iki katına çıkması olayı 'Anafaz evresi' ile; sentrozomun iğ ipliklerini oluşturup çekirdek zarının erimesi olayı 'Hayvan hücresi profazı' ile; kromozomların ekvatoral düzlemde tek sıra dizilmesi ise 'Metafaz evresi' ile eşleşir.
Hücre bölünmesi süreçlerindeki ayırt edici olaylar doğru eşleştirildiğinde; ara lamel oluşumu bitki hücresi sitokinezi ile, kardeş kromatitlerin ayrılması ve geçici kromozom sayısının iki katına çıkması anafaz evresi ile, sentrozomun iğ ipliklerini düzenlemesi hayvan hücresi profazı ile ve kromozomların ekvatoral düzlemde tek sıra halinde dizilmesi metafaz evresi ile birebir uyum göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Golgi keseciklerinin merkezden çevreye birikerek hücre duvarı oluşturmasını analiz etmek.
Bu durum çeperli ökaryot hücrelere özgüdür ve bitki hücresi sitokinezini tanımlar.
Çeper yapısı esnek olmadığı için bitki hücreleri dıştan boğumlanamaz, içeriden dışarıya doğru ara lamel oluşturur.
2
Kardeş kromatitlerin ayrılmasını ve geçici kromozom sayısı değişimini analiz etmek.
Bu süreç mitoz bölünmenin anafaz evresine aittir.
Kardeş kromatitler ayrıldığında her biri bağımsız bir kromozom sayıldığından anafazda geçici olarak kromozom sayısı iki katına çıkar.
3
Sentrozom organelinin aktif olduğu profaz evresi özelliklerini analiz etmek.
Bu özellik hayvan hücresi profazına aittir.
Hayvan hücrelerinde iğ iplikleri sentrozom tarafından organize edilirken, gelişmiş bitki hücrelerinde sentrozom bulunmaz ve iğ iplikleri sitoplazmik proteinlerce üretilir.
4
Kromozomların ekvatoral düzlemde tek sıra dizilmesini ve en belirgin oldukları durumu analiz etmek.
Bu durum metafaz evresine aittir.
Metafaz evresinde kromozomlar en yoğun hallerindedir ve ekvatoral plak üzerinde tek sıra halinde yan yana dizilirler.

Anahtar Kavram

Mitoz bölünme evrelerindeki karakteristik yapısal değişimler ve bitki-hayvan hücre bölünmeleri arasındaki mekanik farklar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru →

Aşağıda verilen canlıları, doğada gerçekleştirdikleri eşeysiz üreme şekilleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Planarya
Bira mayası
Çilek bitkisi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Planarya adlı canlı rejenerasyon ile üreme yöntemiyle, bira mayası tomurcuklanma ile üreme yöntemiyle, çilek bitkisi ise sürünücü gövde ile vejetatif üreme yöntemiyle eşleşmelidir.
Planarya rejenerasyonla, bira mayası tomurcuklanmayla, çilek ise sürünücü gövde ile vejetatif olarak ürer. Bu eşleştirmeler canlıların doğal eşeysiz üreme yöntemlerini doğru şekilde açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Planaryanın üreme şeklinin belirlenmesi
Planarya yassı solucanlar grubunda yer alan ve vücudundan kopan parçaların her birinin yeni bir bireye dönüşmesiyle (rejenerasyon) üreyen bir canlıdır.
Rejenerasyon yeteneği vücut düzeyinde yeni canlı oluşumunu sağlıyorsa bu süreç eşeysiz üreme olarak kabul edilir.
2
Bira mayasının üreme şeklinin belirlenmesi
Bira mayası, ata hücrenin üzerinde mitoz bölünmeyle oluşan küçük bir çıkıntının (tomurcuk) gelişmesiyle tomurcuklanarak çoğalır.
Tomurcuklanma, tek hücreli maya mantarlarında ve çok hücreli hidra gibi bazı canlılarda görülen karakteristik bir eşeysiz üreme tipidir.
3
Çilek bitkisinin üreme şeklinin belirlenmesi
Çilek bitkisi, sürünücü gövdelerinin (stolon) toprakla temas ettiği noktalarda yeni bitkiler oluşturarak vejetatif yolla ürer.
Gelişmiş bitkilerde tohum dışındaki vejetatif organlar (gövde, yaprak, kök) kullanılarak yapılan üreme eşeysiz üreme çeşitlerinden biri olan vejetatif üremedir.

Anahtar Kavram

Farklı canlı grupları kendilerine özgü eşeysiz üreme şekillerini (rejenerasyon, tomurcuklanma, vejetatif üreme vb.) kullanırlar.
Soru 15Soru →

Mitoz bölünme ve sitokinez süreçlerinde gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mitoz bölünmenin anafaz evresinde iğ ipliklerinin kısalmasıyla kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir.

Cevap

Mitoz bölünmenin anafaz evresinde iğ ipliklerinin kısalmasıyla kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir.
Mitoz bölünmenin anafaz evresinde iğ ipliklerinin kısalması sonucunda kardeş kromatitler zıt kutuplara çekilir ve her bir kromatit bu andan itibaren yeni hücrenin bağımsız bir kromozomu olur. Bu durum, oluşan iki yeni hücrenin genetik kopyalar olmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki olayların hangi hücre tiplerinde ve evrelerde gerçekleştiğini analiz etmek.
Mitoz bölünmede kardeş kromatitlerin ayrıldığını, DNA replikasyonunun interfazda gerçekleştiğini, prokaryotların mitoz geçirmediğini ve bitki hücrelerinde çeper olmasına rağmen sitokinezde salgı yapıldığını saptamak.
Mitoz bölünme ve sitokinez ile ilgili genel kavramsal hataları eleyebilmek.
2
Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi olayının gerçekleştiği evreyi doğrulamak.
Anafaz evresinde iğ ipliklerinin boyca kısalmasıyla kromatitlerin ayrıldığını ve zıt kutuplara çekildiğini belirlemek.
Mitoz bölünmenin anafaz evresinin temel biyolojik olayını doğrulamak ve doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Mitoz bölünmenin anafaz evresinde kardeş kromatit ayrılması gerçekleşmesi ve mitoz/sitokinez genel özellikleri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 16Soru →

Gelişmiş yapılı bir bitki hücresinin gerçekleştirdiği mitotik evre (mitoz bölünme ve sitokinez) sürecinde; iğ ipliklerinin sentezi, kardeş kromatitlerin ayrılması ve sitoplazma bölünmesi gibi önemli olaylar meydana gelmektedir.

Buna göre, bu süreçte rol oynayan yapılar ve gerçekleşen hücresel olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mikrotübül organize edici bölgeler tarafından oluşturulan iğ iplikleri, kinetokorlara bağlanarak kromatitlerin zıt kutuplara hareketini sağlar.

Cevap

Mikrotübül organize edici bölgeler tarafından oluşturulan iğ ipliklerinin, kinetokorlara bağlanarak kromatitlerin zıt kutuplara hareketini sağladığı ifadesi doğrudur.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, gelişmiş yapılı bitki hücrelerinde sentrozom organeli bulunmaz. İğ iplikleri sitoplazmadaki mikrotübül organize edici bölgeler tarafından oluşturulur ve kinetokorlara bağlanarak kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Bitki hücresinde mitotik evrede iğ ipliklerinin nasıl oluştuğunu belirleme.
Gelişmiş bitki hücrelerinde sentrozom bulunmadığından, iğ iplikleri sitoplazmadaki mikrotübül organize edici bölgeler tarafından sentezlenir.
Hücre tipi ile iğ ipliği sentezini gerçekleştiren yapı arasındaki ilişkiyi kurmak için.
2
Mitoz bölünme boyunca kromozom ve DNA miktarı değişimlerinin evrelerini inceleme.
DNA replikasyonu interfazın S evresinde gerçekleşerek DNA miktarını iki katına çıkarır; kromozom sayısı ise anafaz evresinde kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla geçici olarak iki katına çıkar.
Kromozom ve DNA miktarı değişim zamanlarını doğru tespit etmek için.
3
Bitki hücresinde sitokinezin gerçekleşme mekanizmasını değerlendirme.
Bitki hücresinde çeper varlığı nedeniyle boğumlanma gerçekleşmez, bunun yerine golgi keseciklerinin birikmesiyle ara lamel (hücre plağı) oluşumu gerçekleşir.
Çeper varlığının sitokinez üzerindeki etkisini doğru açıklamak için.

Anahtar Kavram

Bitki hücrelerinde mitoz bölünme evreleri ve sitokinez mekanizması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru →

Büyüme dönemindeki iki farklı ökaryotik canlı türünden alınan 2n=82n = 8 kromozomlu K ve L hücrelerinin mitoz b��lünme süreçleri incelenmiştir. K hücresinde sitoplazma bölünmesinin mikrofilamentlerden oluşan bir kasılma halkası yardımıyla boğumlanarak gerçekleştiği, L hücresinde ise hücre plağı (ara lamel) oluşumu ile sitokinezin tamamlandığı gözlenmiştir.

Buna göre, K ve L hücrelerinin bölünme süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: L hücresinin anafaz evresinde geçici olarak gözlenen kromozom sayısı ile K hücresinin profaz evresindeki kromatit sayısı birbirine eşittir.

Cevap

L hücresinin anafaz evresinde geçici olarak gözlenen kromozom sayısı ile K hücresinin profaz evresindeki kromatit sayısı birbirine eşittir.
Kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla L hücresinin anafaz evresinde kromozom sayısı geçici olarak iki katına çıkarak 16 olur. K hücresinin profaz evresinde ise 8 kromozomun her biri iki kromatit taşıdığından toplam kromatit sayısı 16'dır. Bu iki nicelik birbirine eşit olduğundan bu ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
K ve L h��crelerinin diploid kromozom sayıları belirlenir.
Soruda verilen bilgiye göre her iki hücre de başlangıçta 2n=82n = 8 kromozomludur.
Hücre böl��nmesi evrelerindeki kromozom ve kromatit sayılarını tam olarak hesaplayabilmek için başlangıç kromozom sayısının tespit edilmesi gerekir.
2
L hücresinin anafaz evresindeki kromozom sayısı hesaplanır.
L hücresinin anafaz evresindeki geçici kromozom sayısı 16'dır.
Mitoz bölünmenin anafaz evresinde kardeş kromatitler ayrılarak zıt kutuplara çekilir ve her biri bağımsız birer kromozom olarak kabul edilir. Bu durum hücredeki kromozom sayısını geçici olarak iki katına çıkarır (8×2=168 \times 2 = 16).
3
K hücresinin profaz evresindeki kromatit sayısı hesaplanır.
K hücresinin profaz evresindeki kromatit sayısı 16'dır.
Mitozun profaz evresinde kromozomlar eşlenmiş halde bulunur ve her bir kromozom 2 kardeş kromatitten oluşur. 2n=82n = 8 kromozomlu bir hücrede toplam kromatit sayısı 8×2=168 \times 2 = 16 olur.
4
Elde edilen veriler karşılaştırılarak doğru seçenek teyit edilir.
L'nin anafazındaki kromozom sayısı (16) ile K'nin profazındaki kromatit sayısının (16) birbirine eşit olduğu doğrulanır.
Sayısal eşitliği gösteren ifadenin kesin olarak doğru olduğunu belirlemek amacıyla analiz tamamlanmıştır.

Anahtar Kavram

Mitoz bölünme evrelerindeki kromozom ve kromatit sayısı değişimleri ile sitokinez mekanizmalarının bitki ve hayvan hücrelerindeki farklılıkları.
Soru 18Soru →

Sağlıklı bir üreme ana hücresinin gerçekleştirdiği mayoz bölünme süreciyle ilgili,

I. Profaz I evresinde gerçekleşen krossing-over olayı, mayoz bölünme tamamlandığında oluşan hücreler arasında kalıtsal çeşitlilik gözlenmesi için zorunludur.
II. Anafaz I evresinde homolog kromozomların rastgele kutuplara çekilmesi, oluşan yeni hücrelerin genetik yapılarının farklı olmasını sağlayan temel etmenlerdendir.
III. Anafaz II evresinde kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesiyle, hücredeki kromozom sayısı geçici olarak iki katına çıkar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

Homolog kromozomların rastgele kutuplara çekilmesinin çeşitlilik sağladığını ve anafaz II'de kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla kromozom sayısının geçici olarak iki katına çıktığın�� belirten ifadeler doğrudur.
Mayoz bölünmede kalıtsal çeşitlilik, krossing-over olmasa dahi homolog kromozomların rastgele kutuplara çekilmesiyle her koşulda sağlanır. Ayrıca anafaz II evresinde kardeş kromatitlerin ayrılması, hücrenin kromozom sayısını geçici olarak iki katına çıkarır. Bu nedenle, homolog kromozomların rastgele çekilmesini ve anafaz II'de kromozom sayısının geçici olarak iki katına çıkmasını ifade eden yargılar doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Krossing-over olayının zorunluluğunu değerlendir.
Krossing-over, mayoz bölünmede çeşitliliği artıran bir mekanizmadır ancak gerçekleşmesi zorunlu değildir. Krossing-over olmasa dahi homolog kromozomların rastgele kutuplara çekilmesi çeşitliliği sağlamaya yeterlidir. Dolayısıyla birinci ifade yanlıştır.
Krossing-over zorunluluğu yanılgısını eleyerek doğru analiz yapmak.
2
Homolog kromozomların rastgele dağılımını analiz et.
Anafaz I evresinde homolog kromozomların zıt kutuplara rastgele çekilmesi (bağımsız açılım), mayoz bölünmede kalıtsal çeşitliliği sağlayan temel ve her mayozda gerçekleşen bir mekanizmadır. Dolayısıyla ikinci ifade doğrudur.
Mayoz I'deki çeşitlilik mekanizmasının temel rolünü doğrulamak.
3
Anafaz II evresindeki kromozom davranışı ve sayısını incele.
Anafaz II evresinde kardeş kromatitler sentromerlerinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Ayrılan her bir kromatit bu andan itibaren bağımsız birer kromozom (tek kromatitli kromozom) olarak adlandırılır. Bu durum hücredeki kromozom sayısını geçici olarak iki katına çıkarır. Dolayısıyla üçüncü ifade doğrudur.
Mayoz II'deki kromozom sayısı değişimini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Mayoz bölünme evrelerindeki kromozom davranışları ve kalıtsal çeşitlilik sağlayan mekanizmaların özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru →

Bal arılarında gerçekleşen partenogenez ve üreme döngüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kraliçe arının mayozla oluşturduğu yumurtanın döllenme gerçekleşmeden gelişmesiyle nn kromozomlu erkek arıların oluşmasıdır.

Cevap

Kraliçe arının mayozla oluşturduğu yumurtanın döllenme gerçekleşmeden gelişmesiyle n kromozomlu erkek arıların oluşmasıdır.
Partenogenez, döllenmemiş bir yumurta hücresinin gelişerek yeni bir birey oluşturması sürecidir. Bal arılarında kraliçe arının mayoz bölünme ile ürettiği haploit (nn) yumurta hücreleri, döllenme gerçekleşmeden mitoz bölünmeler geçirerek gelişir ve haploit (nn) erkek arıları oluşturur. Bu durum partenogenez olayının doğrudan tanımı ve örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kraliçe arıda yumurta oluşumunun incelenmesi
Diploit (2n2n) kraliçe arı, mayoz bölünmeyle haploit (nn) kromozomlu yumurtaları üretir. Bu süreçte genetik çeşitlilik sağlanır.
Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen krossing over ve homolog kromozomların rastgele ayrılması kalıtsal varyasyona yol açar.
2
Döllenmesiz gelişim (partenogenez) sürecinin değerlendirilmesi
Mayozla oluşan haploit (nn) yumurtalardan bazısı döllenmeden mitoz bölünmeler geçirerek gelişir ve haploit (nn) erkek arıları oluşturur.
Erkek arıların döllenmemiş yumurtadan mitozla gelişmesi süreci eşeysiz üreme kapsamındaki partenogenezdir.

Anahtar Kavram

Bal arılarında partenogenez süreci, yumurtanın mayozla oluşması ve döllenmeden gelişmesi esasına dayanır.
Soru 20Soru →

Sağlıklı bir hayvan hücresinin mitotik evresinde (mitoz bölünme ve sitokinez) gerçekleşen aşağıdaki olayların, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru kronolojik sırasını düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mitoz bölünme ve sitokinez sürecinde olaylar sırasıyla; profazda kromatin ipliklerin kromozomlara dönüşmesi ve çekirdek zarının erimesi, metafazda kromozomların ekvatoral düzleme dizilmesi, anafazda kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi, telofazda çekirdek zarının yeniden oluşması ve son olarak sitokinezde hücrenin boğumlanması şeklinde gerçekleşir.
Mitoz bölünme ve sitokinez sürecinde olaylar sırasıyla profaz, metafaz, anafaz, telofaz ve sitokinez evrelerine göre gerçekleşir. Bu doğrultuda kromatinlerin yoğunlaşması (profaz), ekvatoral dizilim (metafaz), kromatit ayrılması (anafaz), çekirdek zarı oluşumu (telofaz) ve boğumlanma (sitokinez) sırasıyla gerçekleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Karyokinezin (çekirdek bölünmesi) ilk evresi olan profazda gerçekleşen olay belirlenir.
Kromatin ipliklerin yoğunlaşarak kromozomlara dönüşmesi ve çekirdek zarının erimesi ilk sırada yer alır.
Profaz, mitozun başlangıç evresidir.
2
Profazı takip eden metafaz evresindeki olay belirlenir.
Kromozomların hücrenin ekvatoral düzleminde dizilmesi ikinci sırada yer alır.
Kromozomların en net görüldüğü ve merkeze dizildiği evre metafazdır.
3
Metafazdan sonra gelen anafaz evresindeki olay belirlenir.
Kardeş kromatitlerin ayrılması ve zıt kutuplara çekilmesi üçüncü sırada yer alır.
Anafaz evresinde sentromer ayrılması ile kromatitler zıt kutuplara hareket eder.
4
Karyokinezin son evresi olan telofazdaki olay belirlenir.
Çekirdek zarının yeniden oluşması dördüncü sırada yer alır.
Telofaz, profaz evresinde gerçekleşen olayların tersinin gerçekleştiği ve çekirdeğin yeniden yapılandığı evredir.
5
Karyokinez tamamlanırken gerçekleşen sitokinez olayı belirlenir.
Mikrofilamentlerin kasılmasıyla boğumlanmanın gerçekleşmesi son sırada yer alır.
Sitokinez, sitoplazma bölünmesini tamamlayarak iki yeni hücrenin oluşmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Mitoz Bölünme Evreleri ve Sitokinez Sıralaması
Tahmini Süre:2m 0s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Hücre Bölünmeleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin