Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMeteorolojik Afetler: Fırtınalar, Kasırgalar ve Hortumlar

Tropikal siklonlar (kasırga, tayfun ve hortumlar), okyanus yüzeyindeki su sıcaklığının en az 265 ∘C26{}5\ ^\circ\text{C} olduğu ve Coriolis sapma kuvvetinin rüzgarları döndürebilecek güce ulaştığı enlemlerde oluşan, spiral hareketli çok şiddetli rüzgarlardır.

Buna göre, tropikal siklonların yeryüzündeki oluşum koşulları ve coğrafi dağılış özellikleri dikkate alındığında, bu meteorolojik afetin Türkiye kıyılarında etkili olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ülke genelinde yükselti ve engebenin fazla olmasına bağlı olarak rüzgar hızının kesilmesi
  2. B
    Türkiye'yi çevreleyen denizlerin tuzluluk oranlarının bu tür fırtınaların oluşumu için yetersiz kalması
  3. Matematiksel konum özellikleri nedeniyle tropikal kuşak dışında yer almasıCevap
  4. D
    Kıtalar arasında köprü konumunda bulunması ve dinamik yüksek basınç merkezlerinin etkisi altında kalması
  5. E
    Batı rüzgarları kuşağında yer alması nedeniyle rüzgarların genellikle batıdan doğuya doğru esmesi

Cevap

Matematiksel konum özellikleri nedeniyle tropikal kuşak dışında yer alması
Doğru seçenek Türkiye'nin orta kuşakta yer almasını belirten ifadedir. Tropikal siklonların (kasırga, tayfun vb.) oluşması için sıcak okyanus suları (>265 ∘C>26{}5\ ^\circ\text{C}) ve rüzgarları dairesel olarak döndürecek derecede Coriolis kuvveti (5∘−30∘5^\circ-30^\circ enlemleri) gerekir. Türkiye orta kuşakta (36∘−42∘ Kuzey36^\circ-42^\circ\text{ Kuzey}) yer aldığı için bu matematiksel sınırların dışında kalır ve kıyılarında bu nitelikte kasırgalar oluşmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Tropikal siklonların oluşması için gerekli olan coğrafi şartları belirlemek.
Bu fırtınaların oluşabilmesi için okyanus suyunun en az 265 ∘C26{}5\ ^\circ\text{C} sıcaklığa sahip olması ve Dünya'nın günlük hareketinden kaynaklanan Coriolis (sapma) kuvvetinin yeterli olması gerekir. Bu şartlar yalnızca 5∘−30∘5^\circ-30^\circ enlemleri arasındaki tropikal kuşakta sağlan��r.
Afetin oluşum mekanizmasını doğru analiz etmek için temel girdileri anlamak gerekir.
2
Türkiye'nin matematiksel (mutlak) konumunu ve iklim özelliklerini değerlendirmek.
Türkiye, 36∘−42∘ Kuzey36^\circ-42^\circ\text{ Kuzey} enlemleri arasında (orta kuşakta) yer alır ve çevresinde sadece iç denizler (Akdeniz, Ege, Karadeniz) bulunur.
Ülkenin coğrafi sınırlarının hangi iklim ve rüzgar kuşağına denk geldiğini tespit etmek gerekir.
3
Elde edilen verileri karşılaştırarak Türkiye'de bu afetin görülmeme nedenini bulmak.
Türkiye tropikal kuşakta yer almadığından ve kıyılarında sıcak okyanus suları bulunmadığından tropikal siklonlar burada oluşamaz. Bu durum mutlak konuma (enleme) bağlıdır.
Afetin şartları ile Türkiye'nin konum özelliklerini eşleştirerek ana nedeni ortaya koymak.

Anahtar Kavram

Mutlak (Matematik) Konumun İklim ve Doğal Afetler Üzerindeki Etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Meteorolojik Afetler: Fırtınalar, Kasırgalar ve Hortumlar