İdealist filozoflar, varlığın nihai niteliğini düşünce, ruh veya akıl (idea) üzerinden temellendirirken görüşlerini somutlaştırmak adına çeşitli benzetmelerden yararlanmışlardır.
Aşağıda verilen idealist felsefi yaklaşımları, bu yaklaşımları açıklamakta kullanılan uygun örnek veya benzetmelerle eşleştiriniz.
- Platon'un idealar dünyası ile duyular dünyası arasındaki ilişkiyi açıklayan benzetmesiKaranlık bir mağaranın duvarına yansıyan gölgelerin, mağara dışındaki gerçek nesnelerin kopyaları olması
- Aristoteles'in maddenin bir biçim kazanarak gerçek bir varlığa dönüşmesini açıklayan örneğiBir sanatçının mermer bloğunu yontarak ona heykeltıraşın zihnindeki tasarımı (formu) kazandırması
- Hegel'in evrensel ruhun (Geist) diyalektik gelişimini açıklayan doğa benzetmesiBir tohumun çiçeğe, çiçeğin ise çürüyerek meyveye dönüşmesiyle kendi özünü gerçekleştirmesi
- Farabi'nin zorunlu varlıktan (Vacib-ül Vücud) diğer varlıkların meydana gelişini açıklayan benzetmesiGüneş ışınlarının kaynaktan taşarak yayılması gibi, varlığın ilk ilkeden taşma (sudûr) yoluyla oluşması
Cevap
Platon'un idealar kuramı mağara benzetmesiyle, Aristoteles'in madde-form kuramı mermer heykeltıraş örneğiyle, Hegel'in Geist'ın diyalektik süreci tohum-çiçek-meyve analojisiyle, Farabi'nin Vacib-ül Vücud anlayışı ise güneşten taşan ışık benzetmesiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Platon'un dualist ontolojisi mağara benzetmesiyle, Aristoteles'in madde-form kuramı mermer heykeltıraş tasarımıyla, Hegel'in diyalektik Geist gelişimi tohum-çiçek-meyve dönüşümüyle, Farabi'nin zorunlu varlığından taşma ise güneş ışığı benzetmesiyle ilişkilendirilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdealist filozofların (Platon, Aristoteles, Farabi, Hegel) varlığın niteliğini açıklarken kullandıkları temel benzetmeler ve kavramsal karşılıkları.