Soru

Zorluk: OrtaDoğal Afetlerin Sınıflandırılması ve Türleri

Doğal afetler oluşum kökenlerine göre jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, meteorolojik ve hidrolojik olarak sınıflandırılmaktadır. Aşağıda verilen doğal afet türlerini, oluşum mekanizmalarına ve kökenlerine göre yapılan sınıflandırmalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • DepremYerin iç yapısından (levha hareketlerinden) kaynaklanan jeolojik kökenli afet
  • HeyelanEğim ve kaya yapısına bağlı olarak yamaç dengesinin bozulmasıyla oluşan jeomorfolojik kökenli afet
  • KasırgaAtmosferdeki ani basınç değişimleri ve sıcaklık farkları nedeniyle oluşan meteorolojik kökenli afet
  • Sel ve TaşkınAşırı yağışlar ve hızlı kar erimeleri sonucu su kütlelerinin taşmasıyla meydana gelen hidrolojik kökenli afet

Cevap

Deprem afetinin yerin iç yapısından kaynaklanan jeolojik kökenli afetle; Heyelan afetinin yamaç dengesinin bozulmasıyla oluşan jeomorfolojik kökenli afetle; Kasırga afetinin atmosferdeki basınç değişimleriyle oluşan meteorolojik kökenli afetle; Sel ve Taşkın afetinin ise su kütlelerinin taşmasıyla oluşan hidrolojik kökenli afetle eşleştirilmesi gerekir.
Doğal afetler oluşum kaynaklarına göre ayrılırken; deprem yer kabuğu hareketlerine (jeolojik), heyelan yamaç dengesine ve kütle hareketine (jeomorfolojik), kasırga aşırı rüzgar ve fırtınaya (meteorolojik), sel ve taşkın ise suyun akış ve yatak dışına çıkma dinamiğine (hidrolojik) dayanır. Doğru e��leştirme bu coğrafi kriterler gözetilerek yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Deprem afetinin kökeni belirlenir.
Depremler fay hatlarındaki kırılmalar ve levha hareketleri gibi yerin i�� yapısındaki dinamiklerle ilişkilidir; bu sebeple jeolojik kökenlidir.
Afetlerin sınıflandırılmasında ilk olarak tetikleyici temel kaynağın iç veya dış süreçlere bağlı olup olmadığı saptanır.
2
Heyelan afetinin gelişim alanı incelenir.
Heyelanlar yamaç dengesinin bozulması, kütle çekimi ve yer şekillerine bağlı olarak gerçekleştikleri için jeomorfolojik bir süreçtir.
Yer şekillerinin (jeomorfoloji) yamaç eğimi ve tabaka duruşu gibi unsurları heyelan oluşumunda birincil rol oynar.
3
Kasırganın meydana geldiği ortam analiz edilir.
Kasırga, atmosferdeki sıcaklık ve basınç farklılıklarına bağlı rüzgarlar sonucu oluştuğundan meteorolojik kökenli afetler sınıfına girer.
Atmosfer kökenli ekstrem olaylar meteorolojik/klimatolojik sınıfa dahil edilmektedir.
4
Sel ve taşkın olaylarının karakteri değerlendirilir.
Sel ve taşkınlar, su döngüsü ve havzalardaki aşırı akış ile doğrudan ilgili olduğundan hidrolojik kökenli bir afettir.
Yeryüzündeki su kaynaklarının kontrol dışı taşması ve akışı hidrolojik süreçlerin bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Doğal Afetlerin Kökenlerine Göre Sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla