Soru

Zorluk: ZorParagrafta Yardımcı Düşünceler

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceler verilmiştir.

Metin:
(I) İtalyan nörobiyologlar tarafından makak maymunlarının beyin aktiviteleri incelenirken tesadüfen keşfedilen ayna nöronlar, bireyin hem bir eylemi kendisi gerçekleştirdiğinde hem de aynı eylemi yapan bir başkasını gözlemlediğinde ateşlenen özel beyin hücreleridir. (II) Bu nöronal sistem, insanlarda sadece motor becerilerin taklit edilerek öğrenilmesini kolaylaştırmakla kalmaz, aynı zamanda karşı tarafın hissettiği acı, neşe veya hüzün gibi karmaşık duygusal durumların da zihinde simüle edilmesini sağlar. (III) Bilişsel empatinin temel biyolojik mekanizması olarak kabul edilen bu hücreler sayesinde, bir başkasının yaşadığı deneyim doğrudan bizim duyusal haritamıza aktarılarak 'ötekinin' iç dünyasını anlamamızın fizyolojik yolu açılır. (IV) Ancak ayna nöronların varlığı tek başına tam bir empati gelişimini garantilemez; zira bu biyolojik altyapının işlevselliği, bireyin içinde büyüdüğü kültürel normlar, sosyal etkileşimler ve deneyim birikimiyle sürekli olarak şekillenir ve yönlendirilir.

Buna göre, parçadaki numaralanmış cümleler ile bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • I. CümleBelirli hücrelerin keşfinin hedeflenmiş bir çalışmanın sonucu olmadığına ve bu yapıların hem eyleme katılımda hem de eylemi dışarıdan izlemede ortak tepki verdiğine.
  • II. CümleBahsi geçen sistemin, yalnızca fiziksel hareketlerin taklit yoluyla edinilmesine yardımcı olmakla yetinmeyip başkalarının içsel yaşantılarını zihinsel boyutta yeniden üretmeye olanak tanıdığına.
  • III. CümleBaşkalarının tecrübelerinin insan zihninin algı şemasına yansıtılmasının, karşımızdakinin duygularını anlama becerimizin bedensel/maddi zeminini teşkil ettiğine.
  • IV. CümleEmpati yeteneğinin tam manasıyla olgunlaşabilmesi için doğuştan gelen yapısal donanımın, çevresel etmenler ve yaşantılar aracılığıyla işlenmesi gerektiğine.

Cevap

I. Cümle ile 'Belirli hücrelerin keşfinin...', II. Cümle ile 'Bahsi geçen sistemin...', III. Cümle ile 'Başkalarının tecrübelerinin...', IV. Cümle ile 'Empati yeteneğinin...' ifadeleri eşleşmektedir.
I. Cümle, ayna nöronların plansızca keşfedilmesini ve eylemin hem yapılması hem izlenmesinde ateşlenmesini içerdiğinden 'Belirli hücrelerin keşfinin...' yargısıyla eşleşir. II. Cümle, motor taklidin ötesine geçerek duygusal durumların simülasyonunu içerdiğinden 'Bahsi geçen sistemin...' yargısıyla eşleşir. III. Cümle, empatinin hücresel zeminini ve algı haritasını açıkladığından 'Başkalarının tecrübelerinin...' yargısıyla eşleşir. IV. Cümle ise biyolojik donanımın çevre ve sosyal yaşantıyla şekillenme zorunluluğunu anlattığından 'Empati yeteneğinin...' yargısıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki I. cümleyi analiz etme
Cümledeki 'tesadüfen keşfedilen' ibaresi planlı bir hedef olmadığını, 'hem kendisi yaptığında hem gözlemlediğinde ateşlenen' ibaresi ise ortak tepkiyi gösterir. Bu yüzden I. cümle, belirli hücrelerin hedeflenmiş bir çalışma olmadan keşfedildiğini söyleyen yargıyla eşleşir.
İlk cümlenin anahtar kelimelerini ('tesadüfen', 'ateşlenen') saptamak.
2
Metindeki II. cümleyi analiz etme
Cümlede sadece motor taklitle kalmayıp acı, neşe gibi duyguların simüle edildiği aktarılmaktadır. Bu da fiziksel hareketlerin ötesine geçip içsel yaşantıların zihinsel üretimini belirten yargı ile eşleşir.
İkinci cümlenin sınırlarını ('sadece motor becerilerle kalmaz', 'simüle edilmesi') çözümlemek.
3
Metindeki III. cümleyi analiz etme
Cümledeki deneyimin duyusal haritaya aktarılması algı şemasına yansımayı, bilişsel empatinin temel biyolojik mekanizması ve fizyolojik yolu ise bedensel/maddi zemini gösterir. Bu durum, ilgili yargıyla tam örtüşür.
Üçüncü cümledeki kavramsal ilişkileri ('biyolojik mekanizma', 'fizyolojik yol') anlamlandırmak.
4
Metindeki IV. cümleyi analiz etme
Cümle biyolojik altyapının tek başına yetmediğini, kültürel normlar, sosyal etkileşimler ve yaşantı birikimiyle şekillendiğini belirtir. Bu da doğuştan gelen donanımın çevresel etmenlerle işlenmesi gerektiği yargısıyla eşleşir.
Son cümledeki sınırlandırmaları ('tek başına garantilemez', 'deneyim birikimiyle şekillenir') kavramak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Bu soruyu puanla