Soru

Zorluk: KolaySıvıların Kaldırma Kuvveti ve Arşimet İlkesi

Bir kap içerisindeki sıvıya bırakılan üç cismin denge durumları şekildeki gibidir. Buna göre, görselde numaralandırılmış cisimlerin denge durumlarını sağ sütundaki doğru fiziksel özelliklerle eşleştiriniz.

  • 1 numaralı cismin denge durumu (yüzen cisim)Cismin özkütlesi sıvınınkinden küçüktür ve cisme etki eden kaldırma kuvveti ağırlığına eşittir (Fk=GF_k = G).
  • 2 numaralı cismin denge durumu (askıda kalan cisim)Cismin özkütlesi sıvınınkine eşittir ve cisme etki eden kaldırma kuvveti ağırlığına eşittir (Fk=GF_k = G).
  • 3 numaralı cismin denge durumu (batan cisim)Cismin özk��tlesi sıvınınkinden büyüktür ve cisme etki eden kaldırma kuvveti ağırlığından küçüktür (Fk<GF_k < G).

Cevap

1 numaralı cisim (yüzen cisim), cismin özkütlesinin sıvı özkütlesinden küçük ve kaldırma kuvvetinin ağırlığa eşit olduğu durumla eşleşir. 2 numaralı cisim (askıda kalan cisim), cismin özkütlesinin sıvı özkütlesine eşit ve kaldırma kuvvetinin ağırlığa eşit olduğu durumla eşleşir. 3 numaralı cisim (batan cisim) ise cismin özkütlesinin sıvı özkütlesinden büyük ve kaldırma kuvvetinin ağırlığa oranla küçük olduğu (ağırlıktan küçük oldu��u) durumla eşleşir.
Sıvı içerisinde dengede duran yüzen ve askıda kalan cisimlerde yukarı yönlü kaldırma kuvveti, aşağı yönlü ağırlığa tam olarak eşittir (Fk=GF_k = G). Yüzen cisimde cismin özkütlesi sıvıdan küçükken, askıda kalan cisimde sıvınınkine eşittir. Tabanla temas eden batan cisimlerde ise cismin özkütlesi sıvınınkinden büyüktür ve kaldırma kuvveti cismin ağırlığından küçüktür (Fk<GF_k < G).

Adım Adım Çözüm

1
1 numaralı yüzen cismin özkütle ve kuvvet dengesi ilişkisini analiz etmek.
Cisim sıvı yüzeyinde dengede durduğundan özkütlesi sıvınınkinden küçüktür (dcisim<dsıvıd_{cisim} < d_{sıvı}) ve kaldırma kuvveti cismin ağırlığına eşittir (Fk=GF_k = G).
Yüzen cisimlerde aşağı yönlü ağırlık kuvvetini yukarı yönlü sıvı kaldırma kuvveti dengeler.
2
2 numaralı askıda kalan cismin özkütle ve kuvvet dengesi ilişkisini analiz etmek.
Cisim sıvı içinde tamamen batmış ancak tabana değmeden dengede durduğundan özkütlesi sıvınınkine eşittir (dcisim=dsıvıd_{cisim} = d_{sıvı}) ve kaldırma kuvveti cismin ağırlığına eşittir (Fk=GF_k = G).
Askıda kalan cisimler üzerinde net kuvvet sıfırdır ve taban tepki kuvveti yoktur.
3
3 numaralı batan cismin özkütle ve kuvvet dengesi ilişkisini analiz etmek.
Cisim tabana oturduğundan özkütlesi sıvınınkinden büyüktür (dcisim>dsıvıd_{cisim} > d_{sıvı}). Tabandan cisme uygulanan yukarı yönlü tepki kuvveti (NN) nedeniyle düşey dengede Fk+N=GF_k + N = G yazılır; bu da kaldırma kuvvetinin cismin ağırlığından küçük olduğunu gösterir (Fk<GF_k < G).
Batan cisimlerin ağırlığı, sıvı tarafından uygulanan kaldırma kuvvetinden daha büyüktür.

Anahtar Kavram

Sıvıların kaldırma kuvveti ve cisimlerin denge durumları (yüzme, askıda kalma, batma koşulları)
Bu soruyu puanla