Soru

Zorluk: OrtaTarih Biliminin Tanımı, Konusu ve Özellikleri

Tarihçi Marc Bloch, tarihin inceleme alanını tanımlarken şu ifadeleri kullanmıştır:

"Tarihin konusu en yalın tanımıyla insandır; daha doğrusu, zaman içindeki insanlardır. Ancak bu, doğa olaylarının tarihin tamamen dışında kaldığı anlamına gelmez. Bir yanardağ patlaması veya bir nehrin taşması kendi başına fiziki coğrafyanın konusudur. Fakat bu doğa olayları, insan topluluklarının yaşamını etkilediği, göçlere yol açtığı veya yerleşim biçimlerini değiştirdiği andan itibaren tarihçinin de inceleme alanına dâhil olur."

Buna göre Marc Bloch'un bu ifadelerinden hareketle tarih bilimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    İnsanı merkeze alan bir yaklaşım benimseyerek geçmişteki toplumsal gelişmeleri anlamlandırmaya çalışır.
  2. B
    Çevresel etkenlerin tarihi etkileme biçimini sebep-sonuç ilişkisi çerçevesinde değerlendirir.
  3. Doğada meydana gelen fiziki değişimleri, insan faktöründen bağımsız olarak kendi bütünlüğü içinde araştırır.Cevap
  4. D
    İnsan dışı faktörlerin tarihsel bir değer kazanmasını, bunların insan yaşantısıyla ili��kilendirilmesine bağlar.
  5. E
    Tarihsel olayları açıklarken doğa bilimlerinin veya coğrafya gibi disiplinlerin verilerinden dolaylı olarak yararlanır.

Cevap

Tarih biliminin doğada meydana gelen fiziki değişimleri insan faktöründen bağımsız olarak kendi bütünlüğü içinde araştırması mümkün değildir; bu tür olaylar ancak insan faaliyetlerini ve topluluklarını etkilediği ölçüde tarihin konusuna girer.
Doğru cevap olan doğa olaylarının insan faktöründen bağımsız olarak incelendiği yargısı paragrafın ana fikriyle çelişmektedir. Paragrafta yanardağ patlaması veya nehir taşması gibi olayların insan eylemleriyle ilişkilenmediği sürece tarihin değil, fiziki coğrafyanın konusu olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle tarih biliminin bu tür fiziki süreçleri bağımsız olarak incelediği söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafta yer alan 'tarihin konusunun insan olduğu' ve doğa olaylarının ancak 'insan topluluklarının yaşamını etkilediği andan itibaren' tarihin konusu olabileceği vurgusunu analiz etmek.
Doğa olaylarının kendi başına doğa bilimlerinin konusu olduğu, tarihin konusu olabilmesi için mutlaka insan eylemleriyle temas etmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.
Tarih biliminin konusunun sınırlarını belirlemek ve doğa bilimlerinden ayrılan yönünü tespit etmek için bu adım gereklidir.
2
Seçenekleri paragraftaki bu ana düşünceyle karşılaştırmak.
Doğa olaylarının insan faktöründen bağımsız olarak incelenmesinin tarihin değil, fiziki coğrafyanın konusu olduğu görülür.
Paragraftan ulaşılamayacak olan metodolojik hatayı bulmak ve doğru seçeneği belirlemek için bu karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Tarih biliminin konusu yalnızca insan ve insan topluluklarının geçmişteki faaliyetleridir; doğa olayları ancak insanı etkilediği ölçüde bu konuya dâhil edilir.
Bu soruyu puanla