Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Soru-Cevap ve Diyalog Tamamlama

Gazeteci:
(I) ----
Çevirmen:
— Çeviri yaparken sadece sözcüklerin sözlük anlamlarını bir dilden diğerine aktarmakla yetinirseniz ortaya ruhsuz, mekanik bir metin çıkar. Benim yaptığım, yazarın kendi dilinde yarattığı o özgün atmosferi, ironiyi, hüzün ya da coşkuyu hedef dilde yeniden üretmektir. Bu yüzden çeviri sürecinde kendimi bir nevi o yazarın yerine koyuyor, onun gibi düşünmeye çalışıyorum. Yani yaptığım iş, bir dilden diğerine köprü kurmanın ötesinde, bir duygu ve kültür ortaklığı kurma çabasıdır.

Gazeteci:
(II) ----
Çevirmen:
— Kesinlikle hayır. Tam aksine, hedef dilin sınırlarını zorlamak, o dilin anlatım olanaklarını genişletir. Çevirmen, kaynak dildeki bir imgeyi kendi diline kazandırırken bazen dilde hiç kullan��lmamış bağdaştırmalara başvurmak zorunda kalır. Bu da hedef dilin kelime kadrosunu ve imge dünyasını zenginleştirir. Dolayısıyla çeviri, bir dilin yozlaşmasına değil, yeni ifade yolları keşfederek kendi sınırlarını aşmasına vesile olur.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    I. Bir yazarın eserini çevirirken onun iç dünyasını ve hissettiklerini tam olarak yansıtabilmek için yazarla doğrudan iletişim kurar mısınız?
    II. Çevirmenin, kaynak metindeki imgeleri hedef dile aktarırken kendi hayal gücünü sınırlaması gerektiğini düşünüyor musunuz?
  2. B
    I. Çeviri yaparken metnin edebi değerini korumak adına kaynak dildeki bazı sözcükleri olduğu gibi bırakmayı tercih eder misiniz?
    II. Farklı kültürlerin edebiyat dünyamıza kazandırılmasında çevirmenlerin üstlendiği rolü nasıl değerlendiriyorsunuz?
  3. I. Çeviriyi yalnızca diller arası bir aktarım olarak görmediğinizi biliyoruz; sizce başarılı bir çevirinin temel ölçütü nedir?
    II. Çeviri eserlerin, hedef dilin özgün yapısını bozduğunu ve onu yozlaştırdığını düşünenlere katılıyor musunuz?
    Cevap
  4. D
    I. Sizce çevirmen, kaynak dildeki kültürel farklılıkları okura aktarırken nesnel bir tutum sergilemek zorunda mıdır?
    II. Yabancı dillerden yapılan çevirilerin, kendi dilimizin söz varlığı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için neler yapılmalıdır?
  5. E
    I. Çeviri eserlerde, yazarın üslubunun mu yoksa metnin içeriğinin mi daha ön planda olması gerektiğine inanıyorsunuz?
    II. Hedef dilde karşılığı bulunmayan kavramları çevirirken ne tür yöntemlere başvuruyorsunuz?

Cevap

Çeviriyi yalnızca diller arası bir aktarım olarak görmediğinizi biliyoruz; sizce başarılı bir çevirinin temel ölçütü nedir? / Çeviri eserlerin, hedef dilin özgün yapısını bozduğunu ve onu yozlaştırdığını düşünenlere katılıyor musunuz?
Çevirmenin ilk cevabında aktarımın ötesine geçerek duygu ortaklığı kurmaktan bahsetmesi başarılı çevirinin ölçütünü sorgulayan soruyla; ikinci cevabında ise çevirinin dili yozlaştırmayıp aksine zenginleştirdiğini savunması, yozlaştırma iddiasına karşı çıkan soruyla tam bir uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cevabın ana fikrini ve anahtar sözcüklerini analiz etme
Çevirmen, çevirinin kuru bir kelime aktarımı olmadığını, yazarın yarattığı atmosferi ve duyguları hedef dilde yeniden üretmek olduğunu vurgulamıştır.
Bu durum, ilk sorunun çevirinin sözcük aktarımından farklı olan temel ölçütünü ve amacını sorgulaması gerektiğini gösterir.
2
İkinci cevabın başlangıç ifadesini ve yönünü belirleme
Çevirmen söze 'Kesinlikle hayır. Tam aksine...' diyerek başlamış ve çevirinin hedef dili yozlaştırmadığını, bilakis yeni bağdaştırmalarla zenginleştirdiğini savunmuştur.
Bu başlangıç ve savunma, ikinci sorunun çevirinin dili bozduğuna/yozlaştırdığına dair olumsuz bir yargı içermesini gerektirir.
3
Seçenekleri bu doğrultuda değerlendirme
Başarılı çevirinin temel ölçütünü soran ve çevirinin yozlaştırıcı etkisine dair iddiayı sorgulayan soruların yer aldığı seçeneğin metinle tam bir uyum içinde olduğu saptanmıştır.
Diğer seçeneklerdeki sorular ya metnin içeriğiyle örtüşmemekte ya da yanıtın yapısıyla mantıksal olarak çelişmektedir.

Anahtar Kavram

Diyalog tamamlama sorularında yanıtların giriş ifadelerine, olumlu/olumsuz yaklaşımlarına ve paragrafların ana düşüncelerine uygun soruları belirleme
Bu soruyu puanla