Soru

Zorluk: ZorParagrafta Yardımcı Düşünceler

Epigenetik, DNA dizisinde bir değişiklik meydana gelmeksizin genlerin işleyişinde ve ifadesinde oluşan kalıtsal değişiklikleri inceleyen bilim dalıdır. Klasik genetik anlayışı, organizmanın gelişimini tamamen DNA şifresiyle açıklarken; epigenetik araştırmalar, beslenme biçimi, stres düzeyi ve çevre kirliliği gibi dış faktörlerin genetik kodun okunma biçimini değiştirebildiğini ortaya koymaktadır. Bu değişimler, genlerin üzerine eklenen kimyasal etiketler (örneğin metil grupları) vasıtasıyla gerçekleşir ve genin 'açık' ya da 'kapalı' konuma gelmesini sağlar. En çarpıcı bulgulardan biri ise bu kimyasal işaretlerin sonraki nesillere aktarılabilmesidir; yani bir bireyin maruz kaldığı çevresel koşullar, çocuklarının ve hatta torunlarının fenotipini doğrudan etkileyebilmektedir. Dolayısıyla epigenetik, genetik kadercilik anlayışını yıkarak biyolojik varoluşumuzda çevreyle etkileşimin belirleyici rolünü gözler önüne serer.

Bu parçadan epigenetik ile ilgili aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    DNA'nın birincil diziliminde bir farklılık yaratmaksızın genlerin etkinlik düzeyinde kalıcı değişimler meydana gelebildiğine
  2. B
    Bireyin beslenme tarzı ya da maruz kaldığı stres düzeyi gibi dış etkenlerin genlerin okunma sürecini yönlendirebildiğine
  3. Çevresel etkenlerin genlerin okunma biçimi üzerinde yarattığı etkilerin, yalnızca olumsuz dış koşullar altında ortaya çıktığınaCevap
  4. D
    Genlerin aktif ya da pasif duruma gelmesinde, nükleotit zincirine eklenen bazı kimyasal grupların aracı rol oynadığına
  5. E
    Bireylerin yaşamları boyunca deneyimledikleri çevresel şartların izlerinin sonraki nesillerin fiziksel özelliklerine yansıyabildiğine

Cevap

Çevresel etkenlerin genlerin okunma biçimi üzerinde yarattığı etkilerin, yalnızca olumsuz dış koşullar altında ortaya çıktığına
Doğru cevap, çevresel etkenlerin genler üzerindeki etkilerinin yalnızca olumsuz durumlarla sınırlı olduğunu iddia eden seçenektir. Metinde epigenetik değişimleri tetikleyen unsurlar arasında 'beslenme biçimi' de sayılmıştır. Beslenme biçimi doğası gereği mutlaka olumsuz bir durum teşkil etmez. Dolayısıyla bu değişimlerin yalnızca olumsuz dış koşullar altında ortaya çıktığı yargısına ulaşılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel tanım ve kavramlar çözümlenir.
Epigenetiğin DNA dizisinde değişiklik yapmadan gen ifadesini değiştirdiği ve bunun kalıtsal olduğu tespit edilir.
Seçeneklerdeki yapısal ve işlevsel değişim iddialarını doğrulamak için bu analiz gereklidir.
2
Metinde geçen çevresel etkenler ve etkileri belirlenir.
Beslenme biçimi, stres düzeyi ve çevre kirliliği gibi dış faktörlerin genetik kodun okunma biçimini değiştirdiği ve sonraki nesillere aktarılabildiği görülür.
Çevresel faktörlerin kapsamını ve aktarım özelliklerini test etmek için bu tespit önemlidir.
3
Seçenekler metinden elde edilen bulgularla karşılaştırılır.
Beslenme biçimi gibi nötr/olumlu olabilecek etkenlerin varlığı nedeniyle, epigenetik etkilerin yalnızca olumsuz dış koşullar altında ortaya çıktığı iddiasının yanlış olduğu belirlenir.
Metindeki bilgilerin sınırlarını aşan hatalı genellemeyi tespit edip doğru cevaba ulaşmak için bu karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Paragrafta yardımcı düşünceler, ana düşünceyi destekleyen, sınırlarını çizen ve metinde doğrudan ya da dolaylı olarak yer verilen yan yargılardır. Yardımcı düşünce sorularında seçeneklerin metindeki ifadelerle anlamca örtüşmesi gerekir; metinde bulunmayan sınırlamalar veya aşırı genellemeler yardımcı düşünce olamaz.
Bu soruyu puanla