İkinci periyotta yer alan baş grup elementleri olan X, Y ve Z'nin atom numaraları ardışık olup aralarındaki ilişki Z X > Z şeklinde olduğuna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

İkinci periyotta yer alan baş grup elementleri olan X, Y ve Z'nin atom numaraları ardışık … — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi)

İkinci periyotta yer alan baş grup elementleri olan $X$ , $Y$ ve $Z$ 'nin atom numaraları ardışık olup aralarındaki ilişki $Z < Y < X$ şeklindedir.

Bu elementlerin birinci iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki $Y > X > Z$ şeklinde olduğuna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

A
$Z$ elementi bir alkali metaldir.
B
$X$ elementinin değerlik elektron sayısı 3'tür.
$Y$ elementinin temel hâl elektron dizilimi küresel simetriktir.Cevap
D
$Y$ elementinin atom yarıçapı, $X$ ve $Z$ elementlerininkinden daha büyüktür.
E
$X$ elementi oda koşullarında gaz hâlindedir.

Cevap

Y elementinin temel hâl elektron dizilimi küresel simetriktir.

İkinci periyottaki ardışık üç elementin birinci iyonlaşma enerjileri arasındaki

Y > X > Z

ilişkisi, yalnızca

Z

(1A),

Y

(2A),

X

(3A) veya

Z

(4A),

Y

(5A),

X

(6A) grupları ile sağlanabilir. Her iki durumda da ortadaki

Y

elementi (2A veya 5A) tam dolu ya da yarı dolu orbital dizilimine sahip olduğundan temel hâlde küresel simetri özelliği gösterir. Bu nedenle bu ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Elementlerin periyodik sistemdeki olası konumlarını ve gruplarını belirlemek amacıyla ardışık atom numaraları (

Z < Y < X

) ile birinci iyonlaşma enerjisi ilişkisini (

Y > X > Z

) karşılaştırmak.

Aynı periyotta sağa doğru gidildikçe iyonlaşma enerjisi genel olarak artsa da 2A-3A ve 5A-6A grupları arasında küresel simetri kaynaklı sapmalar görülür. Bu durum göz önüne alındığında iki olası senaryo bulunur: 1. senaryo:

Z

(1A),

Y

(2A),

X

(3A) veya 2. senaryo:

Z

(4A),

Y

(5A),

X

(6A).

İyonlaşma enerjisindeki periyodik değişim eğilimlerini ve sapmaları kullanarak elementlerin hangi gruplarda yer alabileceğini tespit etmek gerekir.

Her iki olası senaryo için ortadaki

Y

elementinin temel hâl elektron dizilimini ve küresel simetri durumunu incelemek.

1. senaryoda

Y

elementi 2A grubundadır ve temel hâl elektron dizilimi

ns^2

ile sonlanır (s orbitali tam dolu olduğu için küresel simetriktir). 2. senaryoda

Y

elementi 5A grubundadır ve temel hâl elektron dizilimi

ns^2 np^3

ile sonlanır (p orbitalleri yarı dolu olduğu için küresel simetriktir).

Her iki farklı grupta da geçerli olan ortak ve kesin özelliği belirlemek.

Diğer seçeneklerde verilen ifadelerin kesinliğini her iki senaryoya göre kontrol etmek.

Z

elementinin alkali metal olması (sadece 1. senaryoda),

X

'in değerlik elektron sayısının 3 olması (sadece 1. senaryoda) ve

X

'in gaz olması (sadece 2. senaryoda) kesin değildir.

Y

'nin atom yarıçapının en büyük olması ise her iki durumda da yanlıştır çünkü atom numarası en küçük olan

Z

'nin yarıçapı en büyüktür.

Diğer seçeneklerin neden elendiğini veya kesinlik bildirmediğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

İyonlaşma enerjisindeki küresel simetri sapmaları (2A-3A ve 5A-6A ilişkisi) ve periyodik özelliklerin değişimi.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru