Soru

Zorluk: Zor"de" Bağlacı ve Ekinin Yazımı

"Bilim insanlarının ve sanatçıların toplumsal dönüşümlere yön vermede üstlendikleri tarihî misyon, onların kendi dönemlerindeki gelişmeleri yakından takip etmelerin de yatmaktadır." cümlesinde "de / da"nın yazımıyla ilgili herhangi bir yanlışlık yapılmamıştır.

Cevap: Cevap

Cevap

Verilen cümledeki 'etmelerin de' ifadesinde yer alan 'de' eki bulunma durumu bildirdiğinden bitişik yazılmalıdır; bu nedenle cümledeki yazımın doğru olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Cümledeki 'etmelerin de' ifadesindeki 'de', bulunma durumu eki olup kelimeye bitişik yazılmalıdır. Bu kural ihlal edildiği için cümledeki yazımın doğru olduğunu iddia eden önerme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlede geçen tüm 'de / da' seslerini (ek veya bağlaç olarak) tespit etmek.
Cümlede üç adet 'de / da' tespiti yapılmıştır: 'vermede', 'dönemlerindeki' ve 'etmelerin de'.
Analiz edilecek unsurları belirleyerek hata kontrolü sağlamak.
2
Tespit edilen 'vermede' ve 'dönemlerindeki' sözcüklerini dil bilgisi kurallarına göre incelemek.
'yön vermede' ifadesindeki '-de' bulunma durumu ekidir, bitişik yazılması doğrudur. 'dönemlerindeki' sözcüğündeki '-de' bulunma durumu eki üzerine sıfat yapan '-ki' eki gelmiştir, bitişik yazılması doğrudur.
Cümledeki diğer kullanımların doğruluğundan emin olmak.
3
'etmelerin de' ifadesinin cümledeki anlamını ve dil bilgisel görevini çözümlemek.
'takip etmelerinde yatmaktadır' ifadesinde 'etmeleri' iyelik ekli sözcüğüne gelen '-de' bulunma durumu ekidir. Cümleye yer/durum anlamı katmaktadır ('nerede yatmaktadır?'). Bu nedenle bitişik yazılması zorunludur. Ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.
Hatalı kullanımı tespit ederek doğru yazım kuralını uygulamak.

Anahtar Kavram

Bulunma durumu eki olan '-de / -da' ile bağlaç olan 'de / da'nın ayırt edilmesi ve doğru yazılması.
Bu soruyu puanla