Soru

Zorluk: ZorParagrafta Ana Düşünce

Metin:

Haritalar, yeryüzünün nesnel birer kopyası olmaktan ziyade, insan zihninin mekânı kendi ihtiyaçları doğrultusunda yeniden kurgulama çabasının ürünüdür. Coğrafi unsurları belirli bir ölçek dâhilinde küçültürken bazı detayları öne çıkarmak, bazılarını ise tamamen göz ardı etmek zorunda kalan haritacı, aslında bilerek ve isteyerek gerçeği tahrif eder. Bu tahrifat, bir kusur ya da yetersizlik değil; karmaşık dünyayı anlaşılır kılmanın temel şartıdır. Zira her şeyi olduğu gibi göstermeyi amaçlayan bire bir ölçekli bir harita, kullanışsızlığı nedeniyle harita olma özelliğini yitirecektir. Tıpkı Jorge Luis Borges'in öyküsünde bahsettiği, imparatorluk topraklarıyla aynı boyutta olan ve zamanla terk edilen o devasa harita gibi, mutlak doğruluk peşindeki bir temsil, işlevsellikten uzaktır. Haritanın değeri, gerçekliği ne kadar eksiksiz yansıttığında değil, karmaşayı hangi oranda sadeleştirerek insan zihni için yollar inşa edebildiğinde yatmaktadır. Dolayısıyla coğrafi çizimler, gerçeğin kendisi değil, onun insan ihtiyaçlarına göre biçimlendirilmiş kullanışlı birer soyutlamasıdır.

Bu metinde dile getirilen düşüncelerden hareketle, 'Haritaların işlevsel değeri, coğrafi gerçekliği eksiksiz ve kusursuz bir şekilde yansıtmalarından ziyade, karmaşık dünyayı insan gereksinimlerine göre seçip sadeleştirerek sunmalarında yatmaktadır.' ifadesi doğru mudur?

Cevap: Cevap

Cevap

Sunulan ifade doğrudur. Haritaların işlevselliği, gerçekliğin aynen kopyalanmasına değil, insan ihtiyaçları doğrultusunda sadeleştirilip soyutlanmasına dayanmaktadır.
İfade doğrudur çünkü metnin ana savıyla tam olarak örtüşmektedir. Yazar, haritaların başarısının gerçekliği olduğu gibi kopyalamasından değil, karmaşayı sadeleştirerek insan zihnine rehberlik etmesinden geldiğini savunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin giriş kısmındaki harita tanımlarını ve haritacının yöntemine dair açıklamaları incelemek.
Haritaların nesnel bir kopya olmadığı, haritacının karmaşık dünyayı sadeleştirmek (tahrif etmek) zorunda olduğu görülür.
Yazarın haritaya yönelik bakış açısını tespit etmek.
2
Metinde yer alan Jorge Luis Borges'in devasa harita örneğini ve bu örneğin temsil ettiği fikri çözümlemek.
Gerçekliği bire bir yansıtan, eksiksiz bir haritanın kullanışsız olacağı ve işlevini kaybedeceği anlaşılır.
Mutlak doğruluk çabasının neden reddedildiğini kavramak.
3
Metnin sonuç bölümünü değerlendirmek ve önermeyle karşılaştırmak.
Haritaların değerinin gerçekliği eksiksiz sunmasında değil, karmaşayı sadeleştirip zihin için kullanışlı yollar çizmesinde yattığı teyit edilir. Bu durum önermenin doğruluğunu kanıtlar.
Metnin ana düşüncesi ile sorulan ifade arasındaki uyumu kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünceyi Saptama
Bu soruyu puanla