Soru

Zorluk: Çok zor"ki" Bağlacı ve Ekinin Yazımı

(I) Şiirlerindeki gizemli hava, okuru ilk dizelerden itibaren sarmalayıp kendi içine çeken mistik bir güce sahiptir.
(II) Öyle ki bu şiir dünyasına bir kez adım atan kişi, gerçekliğin sıkıcı sınırlarından kolayca sıyrılıverir.
(III) Halbuki modern insanın en büyük açmazı, düş gücünü tamamen yitirip rasyonel dünyanın esiri olmasıdır.
(IV) Sanatçı da bunun farkındadır ve yapıtlarında bireyin iç dünyasındaki bu çelişkileri gözler önüne serer.
(V) Bizim ki yalnızca dış dünyayı izlemekle yetinen, kendi derinliklerine inmekten çekinen yüzeysel bir sanat anlayışına karşı bir başkaldırıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde "ki"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VCevap

Cevap

Beş numaralı cümledeki 'Bizim ki' ifadesinin 'Bizimki' şeklinde bitişik yazılması gerekir.
Beş numaralı cümlede yer alan 'Bizim ki' ifadesindeki '-ki', kendisinden önceki 'bizim' tamlayanıyla birleşerek 'bizim sanat anlayışımız' anlamını karşılamakta ve bir ismin yerini tutmaktadır. Bu işleviyle bir ilgi zamiridir. İlgi zamiri olan '-ki' bir ek olduğu için sözcüğe bitişik yazılmalı ve 'Bizimki' biçiminde gösterilmelidir. Ayrı yazılması yazım hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada yer alan tüm 'ki' ek ve bağlaçları tespit edilir.
I. cümlede 'Şiirlerindeki', II. cümlede 'Öyle ki', III. cümlede 'Halbuki', IV. cümlede 'dünyasındaki' ve V. cümlede 'Bizim ki' ifadeleri belirlenir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için öncelikle hedef yapıların konumları saptanmalıdır.
2
Tespit edilen 'ki'lerin görevleri ve türleri (sıfat yapan ek, ilgi zamiri eki, bağlaç) incelenir.
'Şiirlerindeki' ve 'dünyasındaki' sözcüklerinde sıfat yapan '-ki' eki; 'Öyle ki' ifadesinde bağlaç olan 'ki'; 'Halbuki' sözcüğünde kalıplaşmış bağlaç; 'Bizim ki' ifadesinde ise ilgi zamiri olan '-ki' bulunmaktadır.
Türkçede 'ki'nin yazımı, üstlendiği dil bilgisel göreve göre (ek veya bağlaç olması) şekillenir.
3
Ek ve bağlaçların yazım kuralları uygulanarak doğruluk kontrolü yapılır.
Sıfat yapan eklerin bitişik yazımı (Şiirlerindeki, dünyasındaki), bağlaç olan 'ki'nin ayrı yazımı (Öyle ki) ve kalıplaşmış bağlacın bitişik yazımı (Halbuki) doğrudur. Ancak ilgi zamiri eki olan '-ki'nin ayrı yazılması (Bizim ki) yanlıştır.
Ek olan '-ki' her zaman bitişik, bağlaç olan 'ki' (kalıplaşmış durumlar hariç) her zaman ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Ek olan '-ki' (sıfat yapan ve ilgi zamiri) ile bağlaç olan 'ki'nin yazım ayırt ediciliği ve istisnai kalıplaşmış bağlaçlar.
Bu soruyu puanla