Soru

Zorluk: OrtaAnlamca Çelişen Sözcüklerin Bir Arada Kullanılması

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bir yargının hem kesinlik hem de ihtimal taşıyacak biçimde ifade edilmesi anlatım bozukluğuna yol açmıştır?

  1. A
    Yazar, son romanında toplumsal gerçekleri kendine özgün bir üslupla dile getirmeyi başarmış.
  2. B
    Genç yazarlara her zaman yardım eder, edebiyat dünyasında kalıcı olmaları için desteklerdi.
  3. Şüphesiz bu yeni proje, şirketin gelecekteki büyüme hedeflerini de olumlu yönde etkileyebilir.Cevap
  4. D
    Özel ve devlet okullarında görev yapan öğretmenler, yeni müfredatla ilgili görüşlerini bildirdiler.
  5. E
    Bilim insanları, kutup bölgelerindeki buzulların erimesini küresel ısınmanın en somut göstergesi olarak kabul ediyor.

Cevap

Şüphesiz bu yeni proje, şirketin gelecekteki büyüme hedeflerini de olumlu yönde etkileyebilir.
Şirketin gelecekteki büyüme hedeflerinin olumlu yönde etkilenmesi ihtimali 'etkileyebilir' fiiliyle sunulurken, cümlenin başında 'şüphesiz' denilerek bu durum kesinleştirilmiştir. Kesinlik ve olasılık anlamlarının aynı cümlede bulunması anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasına örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kesinlik ve olasılık bildiren ifadeleri belirleme
Cümlede yer alan 'şüphesiz' kelimesi kesinlik bildirirken, 'etkileyebilir' fiilindeki '-ebilir' yeterlilik eki olasılık/ihtimal bildirmektedir.
Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması anlatım bozukluğunu bulabilmek için kesinlik ve olasılık bildiren unsurların aynı yargıda yer alıp almadığını kontrol etmeliyiz.
2
Anlam ilişkisini değerlendirme
Hem kesinlik ('şüphesiz') hem de ihtimal ('etkileyebilir') bildiren ifadelerin aynı cümlede kullanılması çelişki yaratır.
Bir eylemin hem kesin olarak gerçekleşeceğini hem de gerçekleşmesinin ihtimal dahilinde olduğunu aynı anda savunmak mantıksal bir çelişkiye yol açar.

Anahtar Kavram

Kesinlik ve ihtimal (olasılık) bildiren sözcük veya eklerin aynı cümlede kullanılması anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğuna yol açar.
Bu soruyu puanla