Examkin

Anlamca Çelişen Sözcüklerin Bir Arada Kullanılması

3 soru

Soru 1Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tam otuz yıl kadar bu okulda Türkçe öğretmenliği yaptı.

Cevap

Tam otuz yıl kadar bu okulda Türkçe öğretmenliği yaptı.
Doğru seçenekte yer alan cümlede, netlik ve kesinlik ifade eden 'tam' sözcüğü ile tahmini ve yaklaşık bir süre bildiren 'kadar' sözcüğü bir arada kullanılmıştır. Bu durum cümledeki anlam bütünlüğünü ve mantık akışını bozarak anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki sözcüklerin anlam özelliklerini ve bildirdikleri kesinlik/olasılık durumlarını inceleyin.
'Tam' sözcüğü kesinlik ve netlik bildirirken; 'kadar' edatı ise yaklaşıklık, tahmin veya olasılık bildirir.
Anlamca çelişen anlatım bozukluklarını bulmak için kesinlik ve olasılık/yaklaşıklık bildiren kelimelerin aynı yargıyı etkileyip etkilemediği kontrol edilmelidir.
2
Bu iki sözcüğün aynı cümlede bir arada kullanılmasının cümleye etkisini değerlendirin.
Aynı cümlede hem kesinlik ('tam') hem de yaklaşıklık ('kadar') ifadesinin bulunması mantıksal bir çelişki oluşturur ve anlatım bozukluğuna yol açar.
Bir eylemin veya durumun hem kesin olarak gerçekleştiğini hem de yaklaşık olarak gerçekleştiğini aynı anda savunmak anlatımın tutarlılığını bozar.

Anahtar Kavram

Kesinlik ve yaklaşıklık/olasılık bildiren sözcüklerin aynı cümlede kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar.
Soru 2Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, birbiriyle çelişen sözcüklerin aynı cümlede kullanılması anlatım bozukluğuna neden olmuştur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eminim ki edebiyat dünyasında kalıcı olmayı başarmış yazarlar, yaşadıkları çağın sosyal sorunlarına hiçbir zaman duyarsız kalmamış olmalı.

Cevap

Eminim ki edebiyat dünyasında kalıcı olmayı başarmış yazarlar, yaşadıkları çağın sosyal sorunlarına hiçbir zaman duyarsız kalmamış olmalı.
Doğru seçenekteki cümlede, 'Eminim ki' ifadesiyle kesinlik belirtilmesine rağmen, yüklemdeki 'kalmamış olmalı' ifadesiyle bir tahmin veya olasılık dile getirilmiştir. Bu iki ifadenin aynı cümlede yer alması anlamca çelişen sözcüklerin kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kesinlik ve olasılık/tahmin bildiren sözcükleri veya ekleri belirleyin.
'Eminim ki' sözü kesinlik ifade ederken, yüklemde yer alan '-miş olmalı' ifadesi olasılık veya tahmin bildirmektedir.
Anlamca çelişen sözcüklerin yol açtığı anlatım bozukluklarını tespit etmek için cümlede birbiriyle çelişen yargıların olup olmadığı kontrol edilmelidir.
2
Bu iki ifadenin aynı cümlede yer almasının yarattığı anlam belirsizliğini değerlendirin.
Bir eylemin kesin olarak gerçekleştiğini iddia ederken aynı zamanda ihtimal dâhilinde bırakmak mantıksal bir çelişki oluşturur.
Kesinlik ve olasılık bildiren ögelerin bir arada bulunması anlatım bozukluğunun temel nedenidir.

Anahtar Kavram

Kesinlik ve olasılık bildiren kelimelerin veya eklerin aynı cümlede kullanılması anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğuna yol açar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bir yargının hem kesinlik hem de ihtimal taşıyacak biçimde ifade edilmesi anlatım bozukluğuna yol açmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şüphesiz bu yeni proje, şirketin gelecekteki büyüme hedeflerini de olumlu yönde etkileyebilir.

Cevap

Şüphesiz bu yeni proje, şirketin gelecekteki büyüme hedeflerini de olumlu yönde etkileyebilir.
Şirketin gelecekteki büyüme hedeflerinin olumlu yönde etkilenmesi ihtimali 'etkileyebilir' fiiliyle sunulurken, cümlenin başında 'şüphesiz' denilerek bu durum kesinleştirilmiştir. Kesinlik ve olasılık anlamlarının aynı cümlede bulunması anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasına örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kesinlik ve olasılık bildiren ifadeleri belirleme
Cümlede yer alan 'şüphesiz' kelimesi kesinlik bildirirken, 'etkileyebilir' fiilindeki '-ebilir' yeterlilik eki olasılık/ihtimal bildirmektedir.
Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması anlatım bozukluğunu bulabilmek için kesinlik ve olasılık bildiren unsurların aynı yargıda yer alıp almadığını kontrol etmeliyiz.
2
Anlam ilişkisini değerlendirme
Hem kesinlik ('şüphesiz') hem de ihtimal ('etkileyebilir') bildiren ifadelerin aynı cümlede kullanılması çelişki yaratır.
Bir eylemin hem kesin olarak gerçekleşeceğini hem de gerçekleşmesinin ihtimal dahilinde olduğunu aynı anda savunmak mantıksal bir çelişkiye yol açar.

Anahtar Kavram

Kesinlik ve ihtimal (olasılık) bildiren sözcük veya eklerin aynı cümlede kullanılması anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğuna yol açar.
Anlamca Çelişen Sözcüklerin Bir Arada Kullanılması Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin