Bir suçluyu cezalandırırken veya bir yardımseveri takdir ederken, bu kişilerin eylemlerini başka türlü gerçekleştirebilme gücüne sahip olduklarını varsayarız. Eğer insan, doğadaki diğer nesneler gibi tamamen dışsal ve içsel nedenlerin zorunlu bir sonucu olarak davranıyorsa, onun kararlarını ahlaki olarak nitelendirmek temelsiz kalacaktır. Çünkü rüzgarın önünde sürüklenen bir taşın düşeceği yeri seçme özgürlüğü ne kadar yoksa, evrensel nedensellik zincirinin bir halkası olan insanın da ahlaki bir seçimi olamaz. Ahlak, ancak zorunluluğun bittiği ve seçme olanağının başladığı yerde var olabilir.
Bu parçada dile getirilen argümanlar, ahlaki eylemde özgürlük problemiyle ilgili aşağıdaki görüşlerden hangisine yönelik bir eleştiri oluşturur?
- Aİndeterminizm (Belirlenmezcilik)
- BOtodeterminizm (Ahlaki özerklik)
- Determinizm (Gerekircilik)Cevap
- DLibertaryanizm (Özgürlükçülük)
- EFatalizm (Kadercilik)
Cevap
Determinizm (Gerekircilik)
Doğru cevap gerekircilik yani determinizmdir. Parçada, insanın eylemlerinin içsel ve dışsal nedenlerin zorunlu bir sonucu olduğunu öne süren ve insanı doğadaki diğer nedensellik ilişkilerine tabi kılan görüşün ahlaki sorumluluğu ortadan kaldırdığı savunularak determinizm açıkça eleştirilmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Determinizm ve İrade Özgürlüğü İlişkisi