Soru

Zorluk: KolayÜnlü Düşmesi

Aşağıda verilen ünlü düşmesine uğramış sözcükleri, bu ses olayının meydana geliş nedenleriyle eşleştiriniz.

  • aklıSözcüğe ünlüyle başlayan bir çekim eki getirilmesi sırasında
  • oynamakSözcüğün türetilmesi (yapım eki alması) sırasında
  • kaybolmakİki sözcüğün birleşmesi sırasında

Cevap

Sözcüklerin ünlü düşmesine uğrama nedenleriyle doğru eşleşmesi şu şekildedir: aklı sözcüğü sözcüğe ünlüyle başlayan bir çekim eki getirilmesiyle; oynamak sözcüğü sözcüğün türetilmesi sırasında; kaybolmak sözcüğü ise iki sözcüğün birleşmesi sırasında ünlü düşmesine uğramıştır.
"aklı" sözcüğündeki ünlü düşmesi çekim eki alırken, "oynamak" sözcüğündeki ünlü düşmesi yapım eki alıp türetilirken, "kaybolmak" sözcüğündeki ünlü düşmesi ise iki sözcüğün birleşmesi sırasında gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
"aklı" sözcüğünün kökünü ve aldığı eki incelemek
"akıl" köküne "-ı" çekim eki gelmiştir ve "aklı" şeklini almıştır. Bu durum ünlüyle başlayan çekim eki alırken gerçekleşen ünlü düşmesidir.
Sözcüğün çekim eki alırken uğradığı ünlü düşmesini belirlemek.
2
"oynamak" sözcüğünün yapısını incelemek
"oyun" köküne "-a" yapım eki gelerek "oynamak" fiili türetilmiştir. Bu süreçte "u" ünlüsü düşmüştür.
Sözcüğün türetilirken (yapım eki alırken) uğradığı ünlü düşmesini tespit etmek.
3
"kaybolmak" sözcüğünün oluşumunu incelemek
"kayıp" ve "olmak" sözcükleri birleşerek yardımcı eylemle kurulan birleşik fiil oluşturmuştur. Bu birleşme sırasında "ı" ünlüsü düşmüştür.
Sözcüğün birleşirken uğradığı ünlü düşmesini bulmak.

Anahtar Kavram

Ünlü Düşmesi ve Nedenleri
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla