Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÜnlü Düşmesi

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğramış bir sözcük yoktur?

  1. A
    Rüzgârın etkisiyle etrafa savrulan kuru yapraklar bahçeyi kaplamıştı.
  2. B
    Büyük bir titizlikle beslediği yavru kedi artık iyice büyümüştü.
  3. Yıllar sonra karşılaştığı arkadaşını görünce gözleri parlıyordu.Cevap
  4. D
    Annesinin sıcak bağrına yaslanıp derin bir uykuya daldı.
  5. E
    Sisin içinde birdenbire kaybolan gemi herkesi endişelendirmişti.

Cevap

Yıllar sonra karşılaştığı arkadaşını görünce g��zleri parlıyordu.
Doğru yanıt olan 'Yıllar sonra karşılaştığı...' cümlesinde ünlü düşmesine uğramış bir sözcük yoktur. Cümledeki 'parlıyordu' kelimesi 'parla-yor-du' şeklindedir ve daralmaya uğramıştır; 'karşılaştığı' sözcüğünde ise ünsüz benzeşmesi ve yumuşaması vardır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan cümlelerdeki tüm sözcüklerin kökleri ve aldıkları ekler analiz edilir.
Ünlü dü��mesi potansiyeli taşıyan 'savrulan', 'beslediği', 'bağrına', 'uykuya', 'kaybolan' ve 'parlıyordu' sözcükleri tespit edilir.
Sözcüklerde türetme, çekim veya birleşme sırasında gerçekleşen ünlü kayıplarını belirlemek.
2
Tespit edilen sözcüklerin kök morfolojisi incelenerek ünlü düşmesinin varlığı doğrulanır.
'savur-ul-an' (u düşmüş), 'besi-le-di-ğ-i' (i düşmüş), 'bağır-ı-n-a' (ı düşmüş), 'uyu-ku-y-a' (u düşmüş), 'kayıp-ol-an' (ı düşmüş) kelimelerinde ünlü düşmesi belirlenir.
Hangi sözcüklerin ünlü kaybına uğradığını netleştirip elenmelerini sağlamak.
3
Kalan seçenek olan cümlede yer alan 'parlıyordu' sözcüğünün kök ve ek yapısı incelenir.
'parla-yor-du' kelimesinde geniş ünlünün daralması (a > ı) görülür ancak ünlü kaybı olmadığı saptanır.
Ünlü daralması ile ünlü düşmesinin karıştırılmasını önleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Ünlü Düşmesi (Ses Bilgisi)
Bu soruyu puanla

Konular

Ünlü Düşmesi

Bu konudan daha fazla soru