Soru

Zorluk: ZorTemel ve Türetilmiş Büyüklükler

Bir teknoloji festivalinde sergilenen insansız hava aracına (İHA) ait bazı teknik parametreler ve bu parametrelerin ölçümünde kullanılan araçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ölçülen Fiziksel BüyüklükÖlçüm Değeri ve BirimiÖlçüm Aracı
Elektrik akım şiddeti4 A4 \text{ A}Ampermetre
Motorun uyguladığı net kuvvet120 N120 \text{ N}Dinamometre
Gövdenin sıcaklığı27 C27 \text{ }^\circ\text{C}Termometre
Havada kalış süresi45 dk45 \text{ dk}Kronometre
Toplam kütle1,5 kg1,5 \text{ kg}Eşit kollu terazi

Bu İHA'nın uçuş verilerini inceleyen bir mühendisin yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tabloda ölçülen temel b��yüklüklerin tamamının birimi SI birim sistemine uygundur.
  2. B
    Tabloda iki adet türetilmiş büyüklük bulunmaktadır ve bu büyüklüklerin ölçümünde kullanılan araçlar doğru eşleştirilmiştir.
  3. Tabloda ölçülen büyüklüklerden sadece bir tanesi türetilmiş büyüklük olup, iki büyüklüğün birimi SI birim sistemine uygun verilmemiştir.Cevap
  4. D
    Tabloda yer alan ve yönü olan (vektörel) büyüklüklerin tamamı temel büyüklük sınıfındadır.
  5. E
    Gövdenin sıcaklığı ve toplam kütle temel büyüklük olup, her ikisinin de birimi SI birim sistemine uygundur.

Cevap

Tabloda ölçülen büyüklüklerden sadece bir tanesi türetilmiş büyüklük olup, iki büyüklüğün birimi SI birim sistemine uygun verilmemiştir.
Tabloda ölçülen büyüklüklerden yalnızca 'Motorun uyguladığı net kuvvet' türetilmiş büyüklüktür; elektrik akım şiddeti, sıcaklık, havada kalış süresi ve toplam kütle ise temel büyüklüklerdir. Dolayısıyla sadece bir adet türetilmiş büyüklük vardır. Ayrıca, gövdenin sıcaklığı Celsius (C^\circ\text{C}) ve havada kalış süresi dakika (dk) cinsinden verilmiştir. SI birim sisteminde sıcaklık birimi Kelvin (K), zaman birimi ise saniye (s) olduğundan, bu iki büyüklüğün birimi SI sistemine uygun verilmemiştir. Bu nedenle, sadece bir büyüklüğün türetilmiş olduğu ve iki büyüklüğün biriminin SI birim sistemine uygun verilmediği yönündeki değerlendirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tabloda verilen fiziksel büyüklüklerin temel veya türetilmiş olma durumlarını belirleme.
Elektrik akım şiddeti, gövdenin sıcaklığı, havada kalış süresi ve toplam kütle temel büyüklüktür. Motorun uyguladığı net kuvvet ise türetilmiş büyüklüktür.
Tek başına ifade edilebilen büyüklükler temel büyüklük (KISA MUZ), başka büyüklükler yardımıyla tanımlananlar ise türetilmiş büyüklüktür.
2
Ölçüm değerlerinin birimlerinin SI (Uluslararası Birim Sistemi) birim sistemine uygunluğunu kontrol etme.
Akım (Amper), kuvvet (Newton) ve kütle (kilogram) birimleri SI sistemine uygundur. Ancak sıcaklık birimi olarak Celsius (C^\circ\text{C}) yerine Kelvin (K), zaman birimi olarak dakika (dk) yerine saniye (s) kullanılmalıydı. Bu durumda iki büyüklüğün birimi SI standartlarına uygun değildir.
SI birim sisteminde sıcaklığın temel birimi Kelvin, zamanın temel birimi ise saniyedir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu değerlendirme.
Sadece bir büyüklüğün türetilmiş olduğu ve iki büyüklüğün biriminin SI sistemine uygun verilmediğini belirten seçenek doğrudur.
İlk iki adımda elde edilen bilgilerin sentezlenerek doğru seçeneğe ulaşılması sağlanır.

Anahtar Kavram

Temel ve Türetilmiş Büyüklüklerin Sınıflandırılması ile SI Birim Sistemi Uyumluluğu
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla