Fizik Bilimine Giriş

Bir teknoloji festivalinde sergilenen insansız hava aracına (İHA) ait bazı teknik parametreler ve bu parametrelerin ölçümünde kullanılan araçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Bu İHA'nın uçuş verilerini inceleyen bir mühendisin yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Disiplinler arası çalışmalar, doğada gerçekleşen olayların tek bir bilim dalının sınırları içinde kalmadan, ortak prensiplerle açıklanmasını sağlar.

Buna göre;

I. Arkeolojik kazılarda bulunan organik kalıntıların yaş tayini yapılırken atom fiziğinin nükleer bozunma ilkelerinden yararlanılması,
II. Göçmen kuşların yerin manyetik alanını kullanarak yön bulma mekanizmalarının incelenmesinde biyoloji ve fizik bilimlerinin ortak çalışması,
III. Kılcallık etkisi sayesinde bitkilerde köklerden yapraklara su ve mineral taşınmasının mekanik prensipleriyle açıklanması

ifadelerinden hangilerinde fizik biliminin diğer disiplinlerle ilişkisi doğru açıklanmıştır?

Fizik laboratuvarında yapılan bir deneyde öğrenciler; bir cismin kütlesini, sıcaklığını, uzunluğunu, üzerine etki eden kuvveti ve hareket süresini ölçerek kaydetmişlerdir.

Bu deneyde ölçülen büyüklüklerden hangisi türetilmiş bir büyüklüktür?

Günlük yaşamda veya bilimsel çalışmalarda karşılaşılan bazı teknolojik uygulamalar ve yöntemler ile bunların temelinde yer alan fiziğin alt dalları aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki uygulamaları sağ sütundaki en ilişkili fiziğin alt dalı ile eşleştiriniz.

Fizikteki büyüklükler temel ve türetilmiş olmak üzere sınıflandırılır. Bu büyüklüklerin ifade edilmesinde Uluslararası Birim Sistemi (SI) birimleri kullanılır.

Buna göre, sol sütunda verilen fiziksel büyüklükler ile sağ sütunda verilen SI birimi karşılıklarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Fizik; madde, enerji ve bunlar arasındaki etkileşimi inceleyen, doğa olaylarını rasyonel ve nesnel biçimde açıklayan, gözlem ve deneye dayalı bir doğa bilimidir. Fizik bilimi geliştikçe diğer bilim dallarıyla güçlü kesişim alanları yaratmış, ancak bilimsel bilgi üretiminin metodolojik sınırları dışına çıkmamıştır.

Buna göre, bir bilim dergisinde yayımlanan aşa��ıdaki araştırma konularından hangisi fizik biliminin inceleme alanı, alt dallarının çalışma konuları veya diğer disiplinlerle olan ilişkisi bağlamında değerlendirilemez?

Fizik, gözlemlenebilir evrendeki madde ve enerji etkileşimlerini inceleyen, gözlem ve deneye dayalı bir doğa bilimidir. Tarihsel süreç içinde gelişen fizik bilimi, kendi sınırlarını belirlemiş ve diğer disiplinlerle de çeşitli ortak çalışma alanları oluşturmuştur.

Buna göre, fizik biliminin tanımı, kapsamı ve çalışma prensipleri düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Fizik laboratuvarında araştırma yapan bir öğrenci grubu, farklı fiziksel büyüklüklerin ölçüm yöntemlerini ve birimlerini incelemektedir. Buna göre, sol sütunda tanımları verilen fiziksel büyüklükler ile sağ sütunda bu büyüklüklerin SI birim sistemindeki sınıflandırmalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Fizik; madde ve enerji arasındaki etkileşimleri inceleyen, gözlem ve deneye dayalı bir doğa bilimidir. Fizik bilimi evrendeki mikro alemden makro aleme kadar geniş bir çalışma alanına sahip olmakla birlikte, araştırma ve çalışma sınırları belirlidir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi fizik biliminin doğrudan çalışma alanına girmez?

Aşağıda verilen günlük yaşam olayları ve teknolojilerini, inceledikleri fiziğin alt dalları ile doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Günümüz teknolojilerinde ve modern bilimsel çalışmalarda yer alan bazı önemli olaylar ile bu olayları inceleyen fiziğin alt dalları aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol s��tundaki olaylar ile sağ sütundaki fiziğin alt dallarını doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Fizik; doğadaki olayları açıklamanın yanı sıra, ürettiği bilgi ve teknolojiyle birçok farklı bilim dalının gelişimine ve pratik uygulamalarına katkı sağlar.

Buna göre, sol tarafta verilen disiplinleri, sağ tarafta verilen fizik bilimiyle ilişkili çalışma konularıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Yarı iletken teknolojisi, modern elektroniğin ve güneş panellerinin temelini oluşturmaktadır. Yarı iletkenlerin ve kristal örgüye sahip katı maddelerin mikroskobik yapısını ve elektriksel özelliklerini inceleyen fiziğin alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Geleceğin temiz enerji kaynağı olarak görülen ve 'yapay güneş' olarak adlandırılan Tokamak reaktörlerinde, hafif çekirdeklerin kaynaşmasıyla (füzyon) enerji elde edilmesi hedeflenmektedir. Bu reaktörlerin çalışma süreçlerinde gerçekleşen bazı olaylar ve bu olayları inceleyen fiziğin alt dalları aşağıda verilmiştir:

I. Döteryum ($^2\text{H}$) ve trityum ($^3\text{H}$) çekirdeklerinin birleşerek daha ağır helyum ($^4\text{He}$) çekirdeklerine dönüşmesi sırasında açığa çıkan enerjinin incelenmesi $\rightarrow$ Atom Fiziği

II. Reaktörün merkezinde yaklaşık $150 \times 10^6 \text{ } ^\circ\text{C}$ sıcaklığa ulaşan iyonize olmuş gaz karışımının (plazma) güçlü manyetik alanlar yardımıyla kontrol altında tutulması $\rightarrow$ Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği

III. Güçlü manyetik alanları oluşturmak amacıyla kullanılan süperiletken mıknatısların kristal yapısı ve elektriksel özelliklerinin geliştirilmesi $\rightarrow$ Katıhal Fiziği

Buna göre, yukarıda verilen olaylardan hangileri ilgili fizik alt dalıyla doğru eşleştirilmiştir?

Fizik bilimi, diğer disiplinlerle sürekli etkileşim hâlindedir ve bu disiplinlerdeki birçok olgunun açıklanmasında fiziksel prensipler kullanılır. Buna göre, sol sütunda verilen fiziksel olay veya uygulamaları, sağ sütundaki ilişkili oldukları diğer disiplinlerle eşleştiriniz.

Bir teknoloji şirketi, internet altyapısında veri iletim hızını artırmak amacıyla yüksek saflıkta cam fiber kablolar ve bu kablolara ışık sinyali gönderen yarı iletken lazer sistemleri kullanmaktadır. Bu sistemin çalışma prensibinde ve üretiminde fiziğin farklı alt dallarından yararlanılmaktadır.

Buna göre, veri iletim sisteminde yer alan;

$I.$ Fiber optik kablo içindeki ��şık sinyalinin tam yansımalar yaparak ilerlemesi,
$II.$ Işık sinyalini üreten yarı iletken lazerlerin nanoteknolojik yöntemlerle tasarlanması,
$III.$ Kablo boyunca zayıflayan sinyalin elektrik sinyaline dönüştürülerek güçlendirilmesi

olaylarının en belirgin şekilde ilişkili olduğu fiziğin alt dalları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Bir teknoloji laboratuvarında geliştirilen akıllı telefon bileşenleri ve bu bileşenlerin çalışma prensipleriyle ilgili şu araştırmalar yapılmaktadır:

I. Telefonun ekranında görüntüyü oluşturan sıvı kristal piksellerin (LCD) ve OLED ekran panellerinin nano düzeydeki kristal örgü yapısı
II. Bataryanın şarj edilmesi sırasında oluşan akım, potansiyel farkı ve kablosuz şarj ünitesinin oluşturduğu manyetik alanlar
III. Telefonun işlemcisinde yoğun yük altında meydana gelen ısınmanın önlenmesi için kullanılan ısı boruları ve ısı iletim hızının optimize edilmesi

Bu araştırmalarda öncelikli olarak yararlanılan fizik alt dalları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Fizik dersinde fiziksel büyüklüklerin sınıflandırılması, ölçüm araçları ve SI (Uluslararası Birim Sistemi) birimleri konusunu işleyen beş öğrenci, günlük hayattaki bazı gözlemleri ve bu gözlemlerdeki büyüklükleri şu şekilde açıklamıştır:

* Can: Bir odadaki aydınlatma düzeyini belirleyen ışık şiddeti fotometre ile ölçülür; ışık şiddeti temel ve skaler bir büyüklük olup SI birim sistemindeki birimi lümendir.
* Efe: Evimizdeki elektrikli aletlerin üzerinden geçen akım şiddeti ampermetre ile ölçülür; akım şiddeti devre şemalarında yönü oklarla gösterildiği için temel ve vektörel bir büyüklük olup SI birimi Amper'dir.
* Derya: Hastalandığımda vücut sıcaklığım termometre ile $38\text{ }^{\circ}\text{C}$ olarak ölçüldü; sıcaklık temel ve skaler bir büyüklük olup bu ölçümün birimi SI birim sistemine uygundur.
* Mert: Bir pilin kutupları arasındaki potansiyel farkı voltmetre ile ölçülür; potansiyel farkı elektrik akımının oluşmasını sağlayan temel ve skaler bir büyüklük olup SI birimi Volt'tur.
* Selin: Laboratuvarda bir cismin ağırlığı dinamometre ile $15\text{ N}$ olarak ölçüldü; ağırlık türetilmiş ve vektörel bir büyüklük olup SI birimi Newton'dur.

Buna göre, öğrencilerden hangisinin yaptığı açıklama tamamen doğrudur?

Fizikteki temel büyüklüklerden biri olan sıcaklığın SI (Uluslararası Birim Sistemi) birim sistemindeki birimi Kelvin'dir.

Günlük yaşamda ve teknolojik tasarımlarda karşılaşılan bazı uygulamalar ile fiziğin alt dalları arasındaki ilişkileri inceleyen bir çalışma yapılmaktadır. Buna göre, sol sütunda verilen olayları sağ sütundaki fiziğin ilgili alt dallarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.