Examkin

Soru

Zorluk: ZorCümle Dışı Unsurlar ve Ara Sözler

Ara sözler, cümlede genellikle kendinden önceki ögenin açıklayıcısı olarak görev yapar. Ancak bazı durumlarda herhangi bir ögenin açıklayıcısı olmayıp doğrudan cümlenin kuruluşuna katılmayan birer ara cümle (cümle dışı unsur) olarak karşımıza çıkabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ara söz, cümlenin belirtili nesnesinin açıklayıcısı olarak kullanılmıştır?

  1. A
    Kütüphanenin loş köşesinde oturan o genç adam, o başarılı araştırmacı, harıl harıl çalışıyordu.
  2. B
    Yıllardır hayalini kurduğu o sakin kasabaya, Ege'nin bu şirin kıyısına, nihayet yerleşti.
  3. Eserlerinde s��klıkla işlediği o temayı, doğaya olan derin özlemi, bu makalesinde de ustaca ele almış.Cevap
  4. D
    Çocukluğunun en güzel günlerini geçirdiği o eski evi, siz de çok iyi hatırlarsınız, geçen yıl yıktılar.
  5. E
    Tören alanında toplanan kalabalık, o coşkulu topluluk, marşlar eşliğinde yürüyüşe geçti.

Cevap

Eserlerinde sıklıkla işlediği o temayı, doğaya olan derin özlemi, bu makalesinde de ustaca ele almış.
Doğru seçenekte yer alan 'doğaya olan derin özlemi' ifadesi iki virgül arasında kullanılmıştır ve kendisinden önceki 'Eserlerinde sıklıkla işlediği o temayı' belirtili nesnesinin açıklayıcısıdır. Yükleme sorulan 'Neyi ele almış?' sorusuna 'Eserlerinde sıklıkla işlediği o temayı' cevabı alınır; ara söz de bu belirtili nesneyi detaylandırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yüklemini bulun ve ögelerini ayırın.
'ele almış' ifadesi yüklemdir. Ele alan kim? O (gizli özne). Neyi ele almış? 'Eserlerinde sıklıkla işlediği o temayı' (belirtili nesne). Nerede ele almış? 'bu makalesinde' (dolaylı tümleç). Nasıl ele almış? 'ustaca' (zarf tümleci).
Ara sözün hangi ögenin açıklayıcısı olduğunu bulmak için öncelikle cümlenin temel ve yardımcı ögelerinin doğru tespit edilmesi gerekir.
2
İki virgül veya iki kısa çizgi arasında kalan ara sözü tespit edin ve hangi ögeden sonra geldiğini belirleyin.
İki virgül arasında yer alan 'doğaya olan derin özlemi' ifadesi ara sözdir. Bu ifade, kendisinden önce gelen 'Eserlerinde sıklıkla işlediği o temayı' ögesinden hemen sonra yer almaktadır.
Ara sözler genellikle açıkladıkları ögenin hemen ardından gelir ve onunla aynı öge değerindedir.
3
Ara sözün işlevini ve açıkladığı ögeyle olan ilişkisini kontrol edin.
'doğaya olan derin özlemi' ara sözü, belirtili nesne görevindeki 'o temayı' ifadesini açıklığa kavuşturmaktadır. 'Neyi ele almış?' sorusuna verilen cevap hem nesneyi hem de onun açıklayıcısı olan ara sözü kapsar. Dolayısıyla ara söz belirtili nesnenin açıklayıcısıdır.
Açıklayıcı konumundaki ara sözler, açıkladıkları ögenin sorusuna (bu durumda belirtili nesne sorusu olan 'neyi?') aynı şekilde cevap verir.

Anahtar Kavram

Ara sözlerin cümledeki ögeleri açıklama işlevi ve cümle dışı unsurlardan (ara cümlelerden) farkı.
Bu soruyu puanla

Konular

Cümle Dışı Unsurlar ve Ara Sözler

Bu konudan daha fazla soru