Soru

Zorluk: OrtaCümle Dışı Unsurlar ve Ara Sözler

Cümlelerde iki virgül veya iki kısa çizgi arasında yer alan, kendinden önceki ögeyi açıklayan sözcüklere ya da söz öbeklerine ara söz denir. Ara cümleler ise bağımsız birer yargı taşıdıkları için cümle dışı unsur kabul edilir ve herhangi bir ögenin açıklayıcısı olamaz.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde, iki virgül arasında verilen bölüm herhangi bir ögenin açıklayıcısı değildir?

  1. A
    Çocukluğunun geçtiği o şirin kasabayı, doğup büyüdüğü yeri, yıllar sonra tekrar ziyaret etti.
  2. B
    Yazarın son romanı, edebiyat dünyasında büyük ses getiren bu yapıt, nihayet okurla buluştu.
  3. Köydeki o eski evi, siz de gayet iyi bilirsiniz, geçen ay değerinin çok altında satmışlar.Cevap
  4. D
    Hayatının en verimli döneminde, o zor günlerde, ailesinin desteğiyle ayakta kalmayı başarmıştı.
  5. E
    En güvendiği arkadaşına, lise yıllarından beri tanıdığı dosta, tüm sırlarını bir çırpıda anlattı.

Cevap

Köydeki o eski evi, siz de gayet iyi bilirsiniz, geçen ay değerinin çok altında satmışlar.
Köydeki o eski evi, siz de gayet iyi bilirsiniz, geçen ay değerinin çok altında satmışlar cümlesinde iki virgül arasında yer alan 'siz de gayet iyi bilirsiniz' ifadesi, kendi içinde özne ve yüklemi bulunan bağımsız bir cümledir (ara cümle). Bu ifade kendinden önceki 'Köydeki o eski evi' belirtili nesnesini ya da başka bir ögeyi açıklamamakta, bağımsız bir cümle dışı unsur olarak işlev görmektedir. Bu nedenle doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin ögelerini ayırarak iki virgül arasında kalan kısımları tespit edin.
Seçeneklerdeki cümlelerin tamamında iki virgül arasında ek açıklamalar veya bağımsız yargılar (ara söz ve ara cümleler) yer almaktadır.
Sorunun kökünde belirtilen ara söz ve ara cümle ayrımını yapabilmek için öncelikle bu yapıların tespiti gerekir.
2
İki virgül arasında yer alan bu yapıların, kendinden önceki ögeyle olan ilişkisini inceleyin.
Belirtili nesne, özne, zarf tümleci ve dolaylı tümleç ögelerini açıklayan dört seçenek bulunurken; bir seçenekte kendi içinde özne ve yüklemi olan bağımsız bir ara cümle yer almaktadır.
Kendinden önceki ögeyi açıklamayan bağımsız yargılar (ara cümleler), cümle dışı unsur olarak kabul edilir.
3
Bağımsız yargı bildiren ara cümleyi içeren seçeneği belirleyin.
'Köydeki o eski evi, siz de gayet iyi bilirsiniz, geçen ay...' cümlesindeki 'siz de gayet iyi bilirsiniz' ifadesi herhangi bir ögenin açıklayıcısı olmayan bir ara cümledir.
Bu ara cümle bağımsız bir yargı taşıdığı için cümle dışı unsurdur ve doğru cevabı oluşturur.

Anahtar Kavram

Cümle dışı unsurlar (ara cümleler) ile öge açıklayıcısı olan ara sözlerin ayırt edilmesi
Bu soruyu puanla