Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Yardımcı Düşünceler

Aşağıdaki parçada Antarktika buzullarındaki mikroplastik birikiminin etkileri ele alınmıştır:

(I) Antarktika’nın insan yerleşiminden uzak, el değmemiş buzullarında yürütülen güncel bilimsel çalışmalar, bu izole coğrafyanın küresel atmosferik hareketler aracılığıyla taşınan mikroplastik partiküllerinin birikim alanına dönüştüğünü kanıtlamaktadır. (II) Yüzeydeki taze kar katmanlarında saptanan mikroskobik boyutlu bu sentetik lifler, güneş ışınımını yansıtma kapasitesini (albedo) düşürerek ısıyı hapsetmekte ve buzul erimelerini tetiklemektedir. (III) Eriyen kütlelerden okyanus sularına karışan bu kirleticiler, denizel besin ağının birincil üreticileri ve tüketicileri konumundaki kriller tarafından besin olarak algılanıp bünyelerine alınmaktadır. (IV) Sindirim sistemlerinde mikroplastik biriken krillerle beslenen balinalar, foklar ve penguenler gibi üst trofik düzeydeki canlılar ise bu yapay maddeleri vücutlarına alarak sistemik ve fizyolojik hasarlarla karşı karşıya kalmaktadır.

Buna göre, parçada numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

  • I. CümleHava akımlarının etkisiyle ta��ınan yapay kirleticilerin, yerleşimin olmadığı kutup bölgelerinde dahi yığılmaya başladığı
  • II. CümleKar yüzeyinde biriken yapay liflerin, yansıtıcılık özelliğini azaltarak erime sürecini hızlandırdığı
  • III. CümleSu ortamına aktarılan kirli unsurların, deniz canlıları tarafından yanlışlıkla tüketilerek canlı bünyesine girdiği
  • IV. CümleBesin zinciri yoluyla daha büyük deniz canlılarına aktarılan yabancı maddelerin, bu canlılarda biyolojik tahribat yarattığı

Cevap

I. Cümle -> Hava akımlarının etkisiyle taşınan yapay kirleticilerin, yerleşimin olmadığı kutup bölgelerinde dahi yığılmaya başladığı; II. Cümle -> Kar yüzeyinde biriken yapay liflerin, yansıtıcılık özelliğini azaltarak erime sürecini hızlandırdığı; III. Cümle -> Su ortamına aktarılan kirli unsurların, deniz canlıları tarafından yanlışlıkla tüketilerek canlı bünyesine girdiği; IV. Cümle -> Besin zinciri yoluyla daha büyük deniz canlılarına aktarılan yabancı maddelerin, bu canlılarda biyolojik tahribat yarattığı.
Metindeki her cümle, kendisinden çıkarılabilecek yardımcı düşünceyle anlamca eşleştirilmiştir. Cümlelerde geçen kavramlar (atmosferik hareketler, albedo, besin olarak algılama, üst trofik düzey vb.) seçeneklerdeki yakın anlamlı karşılıklarıyla ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci cümleyi incelemek ve anahtar kelimeleri tespit etmek.
I. cümlede atmosferik hareketlerin mikroplastikleri Antarktika gibi uzak bölgelere taşıdığı anlatılmaktadır. Bu da ilk yargı ile eşleşir.
Atmosferik hareketler hava akımları, el değmemiş buzullar ise yerleşimsiz kutup bölgeleri ile anlamca örtüşür.
2
İkinci cümledeki anahtar kavramları analiz etmek.
II. cümlede mikroskobik sentetik liflerin albedoyu (yansıtıcılığı) düşürerek erimeyi hızlandırdığı belirtilmiştir. Bu durum ikinci yargıyı doğrular.
Albedo düşüşü güneş ışınlarının yansıtılma kapasitesinin azalması demektir.
3
Üçüncü cümleyi değerlendirmek.
III. cümlede okyanusa karışan bu plastiklerin kriller tarafından besin sanılarak yendiği ifade edilmektedir. Bu da üçüncü yargıyı karşılar.
Krillerin besin sanması, maddelerin yanlışlıkla tüketilerek bünyeye alınması anlamına gelir.
4
Dördüncü cümleyi yorumlamak.
IV. cümlede krillerle beslenen balinalar, foklar gibi üst düzey canlıların fizyolojik hasar gördüğü belirtilmiştir. Bu da dördüncü yargı ile uyumludur.
Besin zincirinde üst trofik düzeydeki canlılara aktarım ve fizyolojik hasar, biyolojik tahribat ifadesiyle açıklanmıştır.

Anahtar Kavram

Paragraftaki her bir cümlenin içerdiği yardımcı düşünceyi yakın anlamlı kelimeler ve ifadeler aracılığıyla doğru eşleştirebilme.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla