Examkin

Soru

Zorluk: OrtaFiiller (Eylemler)

Anadolu'nun çorak topraklarında yıllarca (I) savaşan bu fedakâr insanların tek isteği, barışı (II) korumaktı. Şimdi ise yıkık dökük evlerinin önünde durup umutla geleceğe (III) bakıyorlar. Toprağı yeniden (IV) boyamak için tohum saçan elleri, geçmişin acılarını unutturmaya (V) çalışıyor.

Bu parçada geçen numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. I. sözcük, sesteş bir kökten türetilmiş çekimli bir eylemdir.Cevap
  2. B
    II. sözcük, ek-fiil (ek-eylem) alarak yüklem görevini üstlenmiş bir eylemsidir.
  3. C
    III. sözcüğün yüklem olduğu cümle, içinde fiilimsi barındıran girişik birleşik bir cümledir.
  4. D
    IV. sözcük, ortak köklü bir kelimeden türetilmiş ve eylem anlamını koruyan bir isim-fiildir.
  5. E
    V. sözcükte, ünlü daralması gerçekleşmemiştir ve fiil basit zamanlıdır.

Cevap

I. sözcük, sesteş bir kökten türetilmiş çekimli bir eylemdir.
I. sözcük olan 'savaşan' kelimesinin kökü olan 'savaş', ortak köktür (savaş/savaşmak anlamca ilişkilidir). Ayrıca bu kelime sıfat-fiil eki aldığından bir eylemsidir, çekimli bir eylem değildir. Bu nedenle bu ifade söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
I. sözcüğün kök türünü ve eylem özelliğini analiz etmek.
'savaşan' sözcüğünün kökü 'savaş' olup isim ve fiil halleri arasında anlam ilişkisi olduğu için ortak (kökteş) köktür. Ayrıca aldığı fiilimsi ekiyle sıfat-fiil olmuştur, çekimli eylem değildir.
Seçenekte belirtilen sesteş kök ve çekimli eylem iddialarının do��ruluğunu test etmek için.
2
II. sözcüğün ek-fiil ve yüklem ilişkisini incelemek.
'korumaktı' sözcüğü 'koru-mak' isim-fiilinin ek-eylem alarak yüklemleşmiş halidir, dolayısıyla eylemsi yüklem olmuştur.
Eylemsilerin ek-fiil alarak yüklem olup olamayacağını doğrulamak için.
3
III. sözcüğün geçtiği cümlenin yapısını değerlendirmek.
'Şimdi ise... bakıyorlar.' cümlesinde 'durup' zarf-fiili bulunmaktadır. Bu durum cümleyi girişik birleşik yapmaktadır.
Yüklem dışındaki eylemsi varlığının cümle yapısına etkisini belirlemek için.
4
IV. sözcüğün kök türünü ve fiilimsi durumunu kontrol etmek.
'boyamak' sözcüğünün kökü olan 'boya' ortaktır ve kelime isim-fiil eki almıştır.
Ortak kök ile sesteş kök ayrımını ve isim-fiil işlevini doğrulamak için.
5
V. sözcüğün ses özelliklerini ve zaman yapısını incelemek.
'çalışıyor' sözcüğünde daralma yoktur ve tek bir zaman eki barındırdığı için basit zamanlıdır.
Şimdiki zaman ekindeki yardımcı ses ile ünlü daralmasının karıştırılıp karıştırılmadığını ve zaman yapısını incelemek için.

Anahtar Kavram

Çekimli fiil ile fiilimsi (eylemsi) farkı, kök türleri (ortak ve sesteş kök) ve eylemlerde yapı/çekim özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Fiiller (Eylemler)

Bu konudan daha fazla soru