Soru

Zorluk: OrtaAydınlanma Çemberi ve Gece-Gündüz Süre Değişimi

Dünya'nın Güneş etrafındaki yıllık hareketi ve eksen eğikliğine bağlı olarak aydınlanma çemberinin sınırları yıl içinde sürekli yer değiştirir. Bu yer değiştirme, gece ve gündüz sürelerinin de değişmesine neden olur.

Aşağıda verilen aydınlanma çemberi konumları ile bu konumlarda gerçekleşen durumları doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Aydınlanma çemberinin kutup noktalarından (9090^\circ) geçmesiEkinoks tarihlerinde (2121 Mart ve 2323 Eylül) Dünya genelinde 1212 saat gece ve 1212 saat gündüz yaşanması
  • Aydınlanma çemberinin Kuzey Kutup Dairesi'nin (663366^\circ 33' K) tamamını aydınlıkta bırakacak şekilde kutup dairelerine teğet geçmesi2121 Haziran gün dönümünde Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz süresinin yaşanması
  • Aydınlanma çemberinin Güney Kutup Dairesi'nin (663366^\circ 33' G) tamamını aydınlıkta bırakacak şekilde kutup dairelerine teğet geçmesi2121 Aralık gün dönümünde Güney Yarım Küre'de en uzun gündüz süresinin yaşanması

Cevap

Aydınlanma çemberinin kutup noktalarından geçmesi ekinoks tarihlerindeki eşitlikle; Kuzey Kutup Dairesi'ni aydınlıkta bırakarak teğet geçmesi 21 Haziran tarihindeki Kuzey Yarım Küre en uzun gündüzüyle; Güney Kutup Dairesi'ni aydınlıkta bırakarak teğet geçmesi ise 21 Aralık tarihindeki Güney Yarım Küre en uzun gündüzüyle eşleşir.
Aydınlanma çemberinin kutup noktalarından (9090^\circ) geçtiği ekinoks dönemlerinde (2121 Mart, 2323 Eylül) tüm dünyada gece ve gündüz süreleri eşittir. Aydınlanma sınırının kutup dairelerine (663366^\circ 33') teğet geçmesi ise solstis tarihlerinde (2121 Haziran, 2121 Aralık) gerçekleşir. Kuzey Kutup Dairesi'nin tamamının aydınlık kalması 2121 Haziran yaz solstisine (Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz), Güney Kutup Dairesi'nin tamamının aydınlık kalması ise 2121 Aralık kış solstisine (Güney Yarım Küre'de en uzun gündüz) karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Aydınlanma çemberinin kutup noktalarından geçtiği konumu analiz etmek.
Bu konumda aydınlanma sınırının kutup noktalarından (9090^\circ) geçtiği, yani Ekvator'un dik geldiği ekinoks tarihleri (2121 Mart - 2323 Eylül) olduğu ve Dünya genelinde 1212 saat gece-gündüz eşitliği sağlandığı belirlenir.
Ekinoks tarihlerinde aydınlanma çemberi kutup noktalarından geçerek gece ve gündüzü tam yarıya böler.
2
Aydınlanma çemberinin Kuzey Kutup Dairesi'nin tamamını aydınlıkta bıraktığı konumu analiz etmek.
Kuzey Kutup Dairesi'nin (663366^\circ 33' K) tamamen aydınlık alanda kalması, Kuzey Yarım Küre'nin Güneş ışınlarını daha dik açıyla aldığını ve 2121 Haziran yaz solstisine ulaşıldığını gösterir. Bu durumda Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanır.
2121 Haziran tarihinde aydınlanma çizgisi kutup dairelerine teğet geçerken Kuzey Kutup Dairesi tamamen aydınlık taraftadır.
3
Aydınlanma çemberinin Güney Kutup Dairesi'nin tamamını aydınlıkta bıraktığı konumu analiz etmek.
Güney Kutup Dairesi'nin (663366^\circ 33' G) tamamen aydınlık alanda kalması, Güney Yarım Küre'nin Güneş ışınlarını daha dik açıyla aldığını ve 2121 Aralık kış solstisine ulaşıldığını gösterir. Bu durumda Güney Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanır.
2121 Aralık tarihinde aydınlanma çizgisi kutup dairelerine teğet geçerken Güney Kutup Dairesi tamamen aydınlık taraftadır.

Anahtar Kavram

Aydınlanma çemberinin kutup noktaları ile kutup daireleri arasındaki yıllık salınımı ve bunun gece-gündüz sürelerine etkisi.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla