Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜnlü Değişimi

I. Çocukluğundan beri her sabah yaptığı gibi taze ekmeği sıcak süte bana bana yiyordu.
II. Kendini bu alanın en iyisi sanan genç araştırmacıların hata yapma olasılığı daha yüksektir.
III. Ona karşı duyduğu bu yersiz öfke, aralarındaki dostluğun tamamen bitmesine yol açtı.
IV. Bunca sıkıntının arasında nihayet sana layık, nitelikli bir gelecek hazırlamayı başardık.
V. Son günlerde niye sessiz kaldığını ve bizden neyi gizlediğini kimse çözemedi.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde ünlü değişimi (kökte ünlü değişimi) vardır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle (nihayet sana layık, nitelikli bir gelecek hazırlamayı başardık)
Ünlü değişimi, Türkçede yalnızca 'ben' ve 'sen' şahıs zamirlerinin yönelme hal eki (-e) aldığında kökteki ince ünlülerin kalınlaşarak 'bana' ve 'sana' şekline gelmesiyle oluşur. Dördüncü cümledeki 'sana' sözcüğü 'sen' zamirinden türemiştir ve ünlü değişimine uğramıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki tüm sözcükleri kök ve eklerine ayırarak ünlü değişimi (kökte ünlü değişimi) aramak.
Dördüncü cümledeki 'sana' sözcüğünün kökünün 'sen' (kişi zamiri) olduğu ve yönelme eki (-e) alarak 'sana' şekline dönüştüğü tespit edilir.
Ünlü değişimi Türkçede sadece 'ben' ve 'sen' kişi zamirlerinin yönelme durum eki aldığında 'bana' ve 'sana' haline gelmesiyle oluşur.
2
Diğer cümlelerde yer alan ve ünlü değişimine benzeyen yanıltıcı sözcükleri (bana bana, sanan, ona, niye) morfolojik olarak incelemek.
Birinci cümledeki 'bana bana' sözünün 'banmak' fiilinden geldiği, ikinci cümledeki 'sanan' sözünün 'sanmak' fiilinden geldiği, üçüncü cümledeki 'ona' sözünde ünlü değişimi değil kaynaştırma ünsüzü olduğu, beşinci cümledeki 'niye' sözünde ise ünlü daralması olduğu anlaşılır.
Öğrencilerin ses bilgisi sorularında görsel benzerlikten ötürü hata yapmalarını engellemek ve çeldiricileri elemek.

Anahtar Kavram

Ünlü Değişimi (Kökte Ünlü Değişimi)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ünlü Değişimi

Bu konudan daha fazla soru