Akarsular, yatakları boyunca eğim, su miktarı (debi) ve yük miktarına bağlı olarak aşındırma, biriktirme ya da her iki süreci de birlikte gerçekleştirerek çeşitli yer şekilleri oluştururlar.
Aşağıdaki tabloda bazı akarsu yer şekilleri, bu şekillerin oluşumundaki temel süreçler ve Türkiye'deki yaygın oldukları alanlara örnekler verilmiştir:
| No | Akarsu Yer Şekli | Oluşumundaki Temel Süreç | Türkiye'deki Somut Örnek / Yaygın Alan |
|---|---|---|---|
| I | Çarşamba Ovası | Sadece biriktirme | Yeşilırmak'ın Karadeniz'e döküldüğü ağız kısmı |
| II | Boğaz vadi | Sadece aşındırma | Kızılırmak'ın Kuzey Anadolu Dağları'n�� yardığı kesimler |
| III | Seki (Taraça) | Hem aşındırma hem biriktirme | Epirojenezle yükselen nehir yataklarının yamaçları |
| IV | Menderes (Büyük Menderes) | Sadece aşındırma | Ege Bölgesi'ndeki graben hatlarında akan nehir yatakları |
| V | Birikinti yelpazesi | Sadece biriktirme | Aydın Dağları'nın eteklerindeki eğim kırılma noktaları |
Tabloda numaralandırılmış akarsu şekillerinden hangisinin oluşumundaki temel süreç yanlış verilmiştir?
- AI
- BII
- CIII
- IVCevap
- EV
Cevap
IV numaralı şekil olan menderes
Menderesler, yatak eğiminin azaldığı alanlarda akarsuyun hem yanlara aşındırma hem de iç kısımlarda biriktirme yapmasıyla oluşan yer şekilleridir. Dolayısıyla tablonun IV. satırında verilen 'Sadece aşındırma' ifadesi yanlıştır; bu şekil hem aşındırma hem de biriktirmenin ortak etkisiyle oluşur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akarsuların oluşturduğu yer şekillerinin oluşum mekanizmaları ve süreç sınıflaması (aşınım, birikim, hem aşınım hem birikim şekilleri)
Tahmini Süre:1m 30s