Examkin

Soru

Zorluk: ZorKoşul-Sonuç İlişkili Cümleler

(I) Bilim insanları, kutup bölgelerindeki buzul erimelerinin hızını ölçmek üzere uydu teknolojilerinden yararlanarak kapsamlı veri setleri oluşturuyorlar. (II) Atmosferdeki sera gazı salınımı küresel ölçekte kararlı bir şekilde azaltılmadıkça deniz seviyelerindeki yükselişin kıyı şehirlerini tehdit etmesi engellenemez. (III) Sıcaklık artışının deniz ekosistemindeki biyoçeşitliliği nasıl etkilediğini saptayabilmek için resif bölgelerinde uzun soluklu gözlemler yapılıyor. (IV) Okyanus sularının asitlik oranı arttığı i��in mikroskobik canlıların kabuk oluşum süreçleri sekteye uğruyor ve bu durum besin zincirini bozuyor. (V) Araştırmacılar, bu ekolojik krizin önüne geçilmesinde uluslararası çevre anlaşmalarının etkin bir şekilde uygulanmasını yegâne çözüm yolu olarak görüyorlar.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde koşula bağlı bir durum söz konusudur?

  1. A
    I
  2. IICevap
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

II numaralı cümle
II numaralı cümlede geçen 'azaltılmadıkça' ifadesindeki '-madıkça' eki cümleye koşul anlamı kazandırmıştır. Kıyı şehirlerini tehdit etmesinin engellenmesi eyleminin gerçekleşebilmesi, sera gazı salınımının azaltılması koşuluna bağlı kılınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin yüklemlerine odaklanarak yargıların hangi amaçla, hangi gerekçeyle veya hangi koşul altında gerçekleştiğini belirleyin.
I. cümlede 'ölçmek üzere' (amacıyla) amaç-sonuç, III. cümlede 'saptayabilmek için' amaç-sonuç, IV. cümlede 'arttığı için' neden-sonuç ilişkisi kurarken V. cümle sadece öznel bir saptama içermektedir.
YKS Türkçe sorularında neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkileri, koşul-sonuç ilişkisi için en güçlü çeldiricilerdir. Bunları ilk adımda doğru elemek gerekir.
2
İkinci cümlede yer alan '-madıkça' zarf-fiil ekinin cümleye kattığı anlam ilgisini inceleyin.
'Atmosferdeki sera gazı salınımı küresel ölçekte kararlı bir şekilde azaltılmadıkça' ifadesi, 'deniz seviyelerindeki yükselişin kıyı şehirlerini tehdit etmesinin engellenemez' olmasının koşulunu belirtmektedir. Yani tehdidin engellenebilmesi ancak salınımın azaltılması koşuluna (şartına) bağlıdır.
Koşul-sonuç ilişkilerinde bir durumun gerçekleşmesi başka bir durumun yerine gelmesine bağlanır. Türkçede bu anlam ilişkisi '-madıkça / -medikçe' zarf-fiil ekiyle sıklıkla kurulur.

Anahtar Kavram

Koşul-sonuç (şart-sonuç) cümlelerinde, temel yargının gerçekleşmesi bir koşula bağlanır. Koşul anlamı dilde sadece '-se/-sa' ekiyle değil; '-dikçe/tıkça', '-meden/madan', 'mi', 'üzere' (koşuluyla anlamında) gibi farklı ek, edat ve bağlaçlarla da kurulabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Koşul-Sonuç İlişkili Cümleler

Bu konudan daha fazla soru