Soru

Zorluk: ZorParagrafta Yardımcı Düşünceler

Antik Roma mimarisinin günümüze ulaşan liman ve dalgakıran gibi yapılarında kullanılan Roma betonu (opus caementicium), modern betondan farklı olarak deniz suyuyla temas ettikçe aşınmak yerine zamanla daha da güçlenmektedir. Bu durumun sırrı, bileşimindeki volkanik kül (pozzolana) ve sönmüş kireç reaksiyonlarında yatmaktadır. Modern portland çimentosu suyla reaksiyona girdiğinde büz��şme çatlakları oluşturabilirken Roma betonunda deniz suyu, volkanik kül içindeki kristallerle etkileşime geçerek yapıyı birbirine bağlayan 'alüminyumlu tobermorit' adı verilen nadir bir mineralin büyümesini tetikler. Roma betonunun mukavemetini artıran bu kimyasal süreç, malzemenin esnekliğini ve çatlaklara karşı direncini artırarak yapıların binlerce yıl ayakta kalmasını sağlar. Günümüz malzeme bilimi, bu antik formülü çözerek daha çevre dostu ve dayanıklı beton alternatifleri geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Bu parçada Roma betonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A
    Bileşimindeki volkanik kül ve sönmüş kirecin tepkimeye girmesinin malzemenin mukavemet sırrını oluşturduğuna
  2. B
    Deniz suyuyla temasın, malzeme yapısında esnekliği ve direnci artıran bir mineralin gelişimini sağladığına
  3. C
    Modern portland çimentosunun suyla etkileşimi sonucu oluşabilen büzüşme çatlaklarının Roma betonunda meydana gelmediğine
  4. Modern portland çimentosunun, Roma betonundaki mineral yapısı taklit edilerek daha dayanıklı ve çevre dostu bir hale getirildiğineCevap
  5. E
    Günümüz malzeme biliminin, antik Roma betonunun kimyasal yapısını inceleyerek çevre dostu alternatifler üretmeyi hedeflediğine

Cevap

Modern portland çimentosunun, Roma betonundaki mineral yapısı taklit edilerek daha dayanıklı ve çevre dostu bir hale getirildiğine
Doğru yanıt olan seçenek, modern portland çimentosunun Roma betonundaki yapı taklit edilerek halihazırda dayanıklı ve çevre dostu hale getirildiğini iddia etmektedir. Oysa parçada bu durumun günümüz malzeme biliminin bir hedefi (amacı/yönelimi) olduğu belirtilmiş, tamamlanmış bir durum olarak sunulmamıştır. Bu nedenle bu yargıya parçadan ulaşılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki bilgileri tek tek analiz etme
Roma betonunun deniz suyuyla temas ettikçe güçlendiği, volkanik kül ve kireç reaksiyonları içerdiği, suyla etkileşime girdiğinde çatlama direnci kazandığı ve günümüz biliminin bu yapıyı inceleyerek çevre dostu alternatifler geliştirmeyi amaçladığı tespit edilir.
Yardımcı düşünce sorularında her seçeneğin metindeki bir karşılığını veya metinle olan çelişkisini belirlemek gerekir.
2
Seçenekleri paragraftaki yargılarla karşılaştırma
Bileşimindeki volkanik kül ve kirecin reaksiyonları birinci cümleden; deniz suyu temasıyla esneklik ve direnç sağlayan mineralin geliştiği üçüncü cümleden; modern portland çimentosunda görülen çatlakların Roma betonunda olmadığı karşılaştırmalı olarak üçüncü ve dördüncü cümleden; günümüz biliminin çevre dostu alternatifler üretmeyi hedeflediği ise son cümleden doğrulanır.
Metinde geçen bilgilerin seçeneklerde nasıl eş anlamlı veya yakın anlamlı kelimelerle ifade edildiğini saptamak amacıyla bu karşılaştırma yapılır.
3
Doğru seçeneği belirleme
Modern portland çimentosunun Roma betonundaki yapı taklit edilerek halihazırda dayanıklı ve çevre dostu bir hale getirildiğini söyleyen ifadenin parçadaki 'amaçlamaktadır' (geleceğe yönelik hedef) ifadesiyle çeliştiği, henüz gerçekleşmiş bir durum olmadığı belirlenir.
Gerçekleşmesi hedeflenen bir durum ile halihazırda tamamlanmış bir durumu karıştırmak paragraf yorumlamada önemli bir hata türüdür.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Bu soruyu puanla