Soru

Zorluk: KolayAd Aktarması (Mecazımürsel)

Aşağıdaki cümlelerde yer alan ad aktarmalarını (mecazımürselleri), bu aktarmaları kuran anlam ilişkileriyle eşleştiriniz.

  • Genç araştırmacı, tezi için haftalarca kütüphanede Sabahattin Ali'yi okudu.Sanatçı - Eser İlişkisi
  • Yemekten sonra masadaki sürahiyi tek yudumda bitirdi.İç - Dış İlişkisi
  • Son saniyede gelen şampiyonluk golüyle tüm salon ayağa fırladı.Yer - İnsan İlişkisi
  • Körfezde süzülen beyaz yelkenler, limana doğru ağır ağır yol alıyordu.Parça - Bütün İlişkisi

Cevap

Sabahattin Ali'nin okunması sanatçı-eser, sürahinin bitirilmesi iç-dış, salonun ayağa fırlaması yer-insan, yelkenlerin yol alması ise parça-bütün ilişkisine dayanan ad aktarmalarıdır.
Ad aktarmaları benzetme amacı güdülmeden aradaki çeşitli ilişkiler (sanatçı-eser, iç-dış, yer-insan, parça-bütün) üzerinden kurulur. Eşleştirmelerde Sabahattin Ali sanatçı-eser, sürahi iç-dış, salon yer-insan, yelken ise parça-bütün ilişkisiyle birbirini tamamlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki ad aktarmasını belirlemek.
'Sabahattin Ali'yi okudu' ifadesinde yazarın kendisi değil eserleri kastedildiği için bu durum sanatçı-eser ilişkisiyle eşleşir.
Yazar ismiyle eserlerin kastedilmesi en yaygın ad aktarması türlerinden biridir.
2
İkinci cümledeki ad aktarmasını belirlemek.
'Sürahiyi bitirdi' ifadesinde sürahinin kendisi değil içindeki içecek kastedildiği için bu durum iç-dış ilişkisiyle eşleşir.
Kap adı verilerek içindeki nesnenin kastedilmesi iç-dış ilişkisini kurar.
3
Üçüncü cümledeki ad aktarmasını belirlemek.
'Tüm salon ayağa fırladı' ifadesinde salon binası değil salondaki insanlar kastedildiği için bu durum yer-insan ilişkisiyle eşleşir.
Yer adı söylenerek orada bulunan insanların kastedilmesi yer-insan ilişkisini kurar.
4
Dördüncü cümledeki ad aktarmasını belirlemek.
'Beyaz yelkenler yol alıyordu' ifadesinde yelken parça ismiyle bütün olan gemi/tekne kastedildiği için bu durum parça-bütün ilişkisiyle eşleşir.
Bir bütünün parçasının söylenip tamamının kastedilmesi parça-bütün ilişkisini kurar.

Anahtar Kavram

Ad Aktarması (Mecazımürsel) anlam ilişkileri
Bu soruyu puanla