Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Ana Düşünce

Tiyatro, metne sadakat ile sahne üzerindeki yaratıcı özgürlük arasında salınan canlı bir sanat dalıdır. Bir oyun yazarı, kendi odasında kelimeleriyle bir dünya inşa eder; ancak bu dünya, oyuncunun bedensel dili, yönetmenin özgün yorumu ve sahnenin ışık-ses tasarımıyla bütünleşmedikçe sadece kâğıt üzerinde kalmış bir taslaktır. Sıklıkla iddia edilenin aksine, tiyatro g��sterisinin sanatsal gücü, yazarın önceden belirlediği metinsel sınırları sahne üzerinde kusursuzca taklit etmesinden veya yansıtmasından kaynaklanmaz. Tam tersine tiyatro, metnin sunduğu kısıtlı iskelete her temsil anında yeni bir ruh üfleyebilme becerisidir. İzleyiciyi tiyatro salonunda büyüleyen şey, harfi harfine ezberlenmiş repliklerin mekanik bir disiplinle aktarılması değil, o repliklerin her defasında sahnede yeniden doğuyormuş gibi can bulmasıdır. Dolayısıyla, yazılı metnin mutlak egemenliğine dayanan bir sahneleme anlayışı tiyatroyu donuklaştırarak öldürür; tiyatroyu yaşayan bir sanat kılan yegane unsur, metinden hareketle üretilen ama her temsilde kendini yenileyen anlık ve özgün sahne performansıdır.

Bu parçada yer alan düşüncelerden hareketle, tiyatronun özünü ve canlılığını oluşturan temel unsurun, yazılı metnin sınırlarına sadık kalmaktan ziyade sahneleme esnasında ortaya konan anlık ve özgün performans olduğu yargısı doğru mudur?

Cevap: Cevap

Cevap

Verilen yargı doğrudur. Çünkü parçada tiyatronun asıl gücünün yazılı metnin mekanik bir aktarımından değil, sahne üzerinde her defasında yeniden üretilen canlı ve özgün performanstan kaynaklandığı savunulmaktadır.
Doğru yargı, parçanın son kısmında vurgulanan 'tiyatroyu yaşayan bir sanat kılan unsurun metinden hareketle üretilen ama her temsilde kendini yenileyen anlık ve özgün sahne performansıdır' ifadesini doğrudan karşılamaktadır. Yazar, metnin mutlak egemenliğinin tiyatroyu öldüreceğini savunarak sahnedeki özgün performansı ana unsur olarak konumlandırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel tezi ve karşıtlıkları tespit etme
Yazarın metne sadakat ile sahne üzerindeki özgürlük/canlılık arasında bir karşıtlık kurduğu ve tiyatroyu sadece kâğıt üzerindeki bir metin olmaktan ayıran unsurları tartıştığı saptanır.
Ana düşünceyi belirlemek için yazarın savunduğu temel tezi bulmak gerekir.
2
Sonuç bölümündeki ana fikri analiz etme
Parçanın son cümlesinde tiyatroyu yaşayan bir sanat kılan yegane unsurun 'anlık ve özgün sahne performansı' olduğunun açıkça ifade edildiği görülür.
YKS Türkçe paragraf sorularında ana düşünce genellikle son cümlelerde sentezlenerek sunulur.
3
Soru kökündeki yargı ile parçanın ana fikrini karşılaştırma
Soru kökündeki 'tiyatronun özünü oluşturan unsurun yazılı metne sadakatten ziyade sahnelemedeki özgün performans olduğu' yargısı ile parçanın ana fikrinin tam olarak örtüştüğü teyit edilir.
Yargının doğruluk değerini belirlemek amacıyla bu eşleştirme zorunludur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla