Soru

Zorluk: ZorKritisizm (Eleştiricilik)

Bir heykeltıraşın mermeri şekillendirmesi gibi, insan zihni de dış dünyadan gelen kaotik duyum akışını kendi kalıplarına dökerek anlamlı bir nesneler dünyası inşa eder. Zihnin bu apriori (deney öncesi) biçimlendirici yapıları olmasaydı, algıladığımız evren düzensiz bir duyum yığınından ibaret kalırdı. Ancak bu yapılar, şekillendirecekleri duyusal bir malzeme olmadığında kendi başlarına içi boş birer formdan ibarettir. Bu nedenle bilgi, ne sadece zihnin kendi içine dönük düşünmesinden ne de sadece dış dünyanın pasif bir şekilde algılanmasından doğar.

Bu parçada savunulan görüş doğrultusunda, bilginin kaynağı ve yapısına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Zihin, hiçbir duyusal deneyime ihtiyaç duymadan, doğuştan sahip olduğu akıl ilkeleriyle kesin ve genelgeçer bilgiye ulaşır.
  2. B
    Doğru bilgi, dış dünyadaki nesnelerin duyular aracılığıyla zihne pasif bir şekilde yansımasıyla oluşur ve zihnin bu süreçte etkin bir rolü yoktur.
  3. İnsan bilgisi, deneyim yoluyla elde edilen duyusal verilerin zihnin doğuştan getirdiği formlar ve kategoriler tarafından işlenmesiyle kurulur.Cevap
  4. D
    Zihindeki apriori kategoriler, nesnelerin duyulardan bağımsız olan özsel yapısını (kendinde şeyi) deneyime başvurmadan kavramamızı sağlar.
  5. E
    Dış dünyadan gelen veriler kaotik olduğundan, zihin bunları hiçbir zaman düzenli bir bilgi haline getiremez ve bu durum genelgeçer bilgiyi imkansız kılar.

Cevap

İnsan bilgisi, deneyim yoluyla elde edilen duyusal verilerin zihnin doğuştan getirdiği formlar ve kategoriler tarafından işlenmesiyle kurulur.
Doğru seçenek olan yargı, bilginin oluşması için dış dünyadan gelen duyusal verilerin zihnin doğuştan getirdiği formlar ve kategoriler tarafından işlenmesi gerektiğini savunur. Parçada yer alan 'biçimlendirici yapılar olmasaydı düzensiz bir duyum yığını kalırdı' ve 'duyusal malzeme olmadığında boş birer formdan ibarettir' ifadeleri, kritisizmin kurucu zihin ve deney verilerinin sentezine dayalı bilgi anlayışını tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki heykeltıraş ve mermer analojisini çözümleme
Mermer dış dünyadan gelen duyusal malzemeyi, heykeltıraşın şekillendirmesi ise zihnin apriori biçimlendirici kategorilerini temsil etmektedir.
Parçanın bilgi kaynağını nasıl açıkladığını anlamak için kullanılan metaforların felsefi karşılığını bulmak gerekir.
2
Bilginin oluşumunda akıl ve deneyin rollerini belirleme
Tek başına ne aklın (boş kalıplar) ne de deneyin (kaotik duyumlar) bilgiyi oluşturmaya yetmediği, bilginin bu ikisinin senteziyle ortaya çıktığı görülür.
Kritisizmin rasyonalizm ve empirizm sentezini nasıl kurduğunu parçadaki ifadelere dayanarak netleştirmek gerekir.
3
Seçenekleri bu sentez doğrultusunda analiz ederek doğru yargıyı bulma
Duyusal verilerin zihinsel formlarla işlenerek bilginin kurulduğunu ifade eden yargı doğru cevap olarak belirlenir.
Kritisizmin kurucu zihin ve deney verileri birlikteliği ilkesini tam karşılayan seçeneği saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Kritisizm (Eleştiricilik) ve Kant'ın Bilgi Kuramı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla