Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCümlede Duygu ve Durumlar (Sitem, Yakınma, Pişmanlık, Küçümseme vb.)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içinde verilen duygu veya durum cümleyle uyuşmamaktadır?

  1. A
    Gençlik yıllarımda elime geçen fırsatları değerlendirip kendime yatırım yapabilseydim keşke. (Hayıflanma)
  2. B
    İki kitap okumakla edebiyat eleştirmeni olabileceğini ve topluma yön vereceğini sanıyor. (Küçümseme)
  3. O kadar destek olmama rağmen en zor anımda bir kez olsun yanımda olup bana destek vermedi. (Sitem)Cevap
  4. D
    Şehirdeki trafik çilesi artık günlük hayatımızın sıradan birer parçası hâline geldi, kimse tepki göstermiyor. (Kanıksama)
  5. E
    Toplanan bu üç beş kuruş bağışla kütüphanenin tadilat masraflarını karşılayacaklarını düşünüyorlar. (Azımsama)

Cevap

O kadar destek olmama rağmen en zor anımda bir kez olsun yanımda olup bana destek vermedi cümlesi yakınma bildirmektedir, dolayısıyla sitem kavramıyla uyuşmamaktadır.
Dostluk ilişkisinde bir kişinin, diğer kişinin kendisine destek olmamasına dair duyduğu kırgınlığı doğrudan o kişiye söylemek yerine üçüncü bir kişiye anlatarak şikayet etmesi yakınma anlamı taşır. Cümlede geçen 'bana destek vermedi' ifadesi eylemin üçüncü kişi tarafından yapıldığını ve bunun başkasına anlatıldığını gösterir. Sitem olması için ifadenin doğrudan muhatabına yönelik olması ('bana destek vermedin' şeklinde) gerekirdi. Dolayısıyla bu cümle ayraç içindeki sitem kavramıyla uyuşmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen duygu ve durum ifadelerini belirlemek için her seçenekteki cümleyi ve ayraç içindeki kavramı inceleyin.
Seçeneklerde sırasıyla hayıflanma, küçümseme, sitem, kanıksama ve azımsama kavramlarının yer aldığı görülür.
Sorunun bizden istediği yanlış eşleştirmeyi bulabilmek için her seçeneğin semantik yapısını analiz etmemiz gerekir.
2
Sitem ve yakınma arasındaki farkı analiz edin.
Sitem, doğrudan ilgili kişiye yöneltilen kırgınlık ifadesidir (2. şahıs anlatımı). Yakınma ise bir kişinin durumunu veya başkasının davranışını üçüncü kişilere şikayet etmektir (3. şahıs anlatımı).
Cümledeki 'bana destek vermedi' ifadesinin üçüncü şahıs anlatımıyla kurulduğunu ve bu yüzden sitem değil yakınma bildirdiğini görmek gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki kavramların cümlelerle uyuşup uyuşmadığını kontrol edin.
Diğer tüm seçeneklerdeki duygu ve durum eşleştirmeleri kavramsal olarak doğrudur.
Doğru cevabın netleşmesi için çeldiricilerin elenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Cümlede Duygu ve Durumlar (Sitem ile Yakınma Arasındaki Fark)
Bu soruyu puanla

Konular

Cümlede Duygu ve Durumlar (Sitem, Yakınma, Pişmanlık, Küçümseme vb.)

Bu konudan daha fazla soru