Gazeteci:
(I) ----
Bilişsel Dilbilimci:
— Düşünülenin aksine, dil sadece zihnimizdeki hazır kavramları dış dünyaya aktaran pasif bir araç değildir. Bizler dünyayı dilin bize sunduğu kategoriler aracılığıyla anlamlandırırız. Örneğin, bazı yerli dillerinde sol ve sağ gibi göreceli yön kavramları yoktur; bunun yerine coğrafi yönler (kuzey, güney vb.) kullanılır. Bu dili konuşanlar, kapalı bir odada olsalar bile yönleri milimetrik olarak tayin edebilirler. Yani dilsel yapılar, mekân algımızı doğrudan biçimlendirir ve bilişsel haritamızı çizer.
Gazeteci:
(II) ----
Bilişsel Dilbilimci:
— Kesinlikle. Ancak bu durum, dillerin birbirine çevrilemeyeceği veya insanların farklı düşünme biçimlerini hiçbir şekilde kavrayamayacağı anlamına gelmez. Zihnimiz esnektir. Farklı bir dil öğrenmek, sadece yeni kelimeler ezberlemek değil, dünyaya bakabileceğimiz yeni bir pencere edinmektir. Dilimizin sınırları zihnimizin sınırlarını belirlese de bu sınırlar statik değil, yeni deneyimlerle genişletilebilir dinamik yapılardır.
Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?
- A(I) Coğrafi yön kavramlarının bulunmadığı dillerde, bireylerin mekânsal yönelim yeteneklerinin gelişmesini neye bağlıyorsunuz?
(II) Yeni bir dil öğrenmenin zihinsel esnekliği artırmada ve beyin gelişimini desteklemede nasıl bir rolü vardır? - (I) Dilin işlevi yalnızca zihnimizdeki hazır kavramları aktarmakla mı sınırlıdır, yoksa dil dünyayı algılama şeklimizi de yapılandırır mı?
(II) Farklı dillerin gerçekliği farklı biçimlerde yapılandırması, diller arası çeviriyi ve farklı düşünme biçimlerini anlamayı imkânsız kılar mı?Cevap - C(I) Dil dışındaki diğer sembolik sistemlerin, zihnimizdeki kavramsal dünyayı yansıtmada dilden daha etkili olduğunu söyleyebilir miyiz?
(II) ��nsan zihninin sınırlarını aşmak ve evrensel bir düşünme biçimi geliştirmek için tek bir ortak dil kullanılması zorunlu mudur? - D(I) Bilişsel dilbilim çalışmalarının, geleneksel dilbilim kuramlarının hangi eksikliklerini gidermek amacıyla ortaya çıktığını açıklar mısınız?
(II) Kültürel ögelerin bir dilden başka bir dile aktarılması sırasında karşılaşılan en büyük anlamsal kayıplar nelerdir? - E(I) Farklı coğrafyalarda yaşayan toplumların dillerindeki sözcük dağarcığı çeşitliliği, o toplumların zekâ düzeyini doğrudan etkiler mi?
(II) Bir dilin dil bilgisi yapısı ile o dili konuşan bireylerin günlük hayattaki iletişim becerileri arasında nasıl bir ilişki vardır?
Cevap
(II) Farklı dillerin gerçekliği farklı biçimlerde yapılandırması, diller arası çeviriyi ve farklı düşünme biçimlerini anlamayı imkânsız kılar mı?