Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Mutlak (Matematik) Konumu ve Sonuçları

21 Aralık tarihinde araştırma yapmak amacıyla Zonguldak'tan hareket ederek Şanlıurfa'ya ulaşan bir coğrafya grubu, ulaştıkları yerde Zonguldak'a göre bazı değişimler gözlemlemiştir.

Bu araştırmacıların ulaştıkları yerde gözlemlediği;
I. çizgisel dönüş hızının daha fazla olması,
II. öğle vakti güneş ışınlarının düşme açısının daha büyük olması,
III. gün içinde yerel saatin daha ileri olması,
IV. karasall��k şiddetine bağlı olarak yıllık sıcaklık farkının daha fazla olması

durumlarından hangileri yalnızca Türkiye'nin mutlak (matematik) konumuyla açıklanabilir?

  1. A
    I ve II
  2. B
    II ve III
  3. I, II ve IIICevap
  4. D
    II, III ve IV
  5. E
    I, II, III ve IV

Cevap

I, II ve III öncüllerini içeren seçenek doğrudur. Çizgisel dönüş hızı, güneş ışınlarının düşme açısı ve yerel saat doğrudan enlem ve boylam değerleriyle (mutlak konumla) açıklanırken, karasallık ve yıllık sıcaklık farkı denizellik-karasallık gibi göreceli konum faktörlerine bağlıdır.
Doğru seçenekte belirtilen çizgisel hızın artması (enlem etkisi), güneş ışınlarının düşme açısının büyümesi (enlem etkisi) ve yerel saatin ileri olması (boylam etkisi) durumları yalnızca matematiksel konum verileriyle doğrudan hesaplanan ve değişmeyen durumlardır. Bu nedenle yalnızca mutlak konumun birer sonucudurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Şehirlerin coğrafi koordinatlarını ve birbirlerine göre konumların�� belirleme.
Zonguldak daha kuzeyde ve batıda yer alırken, Şanlıurfa daha güneyde ve doğuda yer alır.
Gözlemlenen değişimlerin enlem ve boylam ilişkisini kurabilmek için yön tayini yapılması gerekir.
2
Enlem farkına bağlı olarak çizgisel hız ve güneş açısı değişimlerini analiz etme.
Güneye (Şanlıurfa'ya) gidildiğinde Ekvator'a yaklaşıldığı için çizgisel dönüş hızı artar; 21 Aralık'ta güneş ışınlarının dik geldiği Güney Yarım Küre'ye yaklaşıldığı için öğle vakti düşme açısı büyür.
Bu iki durum doğrudan enlem derecesinin yani mutlak konumun bir sonucudur.
3
Boylam farkına bağlı olarak yerel saat değişimini analiz etme.
Doğuya (Şanlıurfa'ya) gidildiğinde yerel saatin daha ileri olduğu gözlemlenir.
Dünya'nın batıdan doğuya doğru dönmesi nedeniyle doğudaki noktaların yerel saati her zaman daha ileridir, bu durum boylam derecesine (mutlak konuma) bağlıdır.
4
Sıcaklık ve iklim özelliklerindeki değişimin kökenini ayırt etme.
Şanlıurfa'da karasallığa bağlı olarak yıllık sıcaklık farkının fazla olması göreceli (özel) konumla ilgilidir.
Denizellik ve karasallık özellikleri enlem veya boylamla açıklanamaz; karaların ve denizlerin dağılışı ile yükselti gibi göreceli konum şartlarına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Mutlak Konumu ve Sonuçları (Enlem ve Boylam Etkileri ile Göreceli Konum Ayrımı)
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Mutlak (Matematik) Konumu ve Sonuçları

Bu konudan daha fazla soru