Dijital teknolojilerin sunduğu sınırsız depolama imkânları, insanlığın geçmişe yönelik bellek kurgusunu kökten değiştirmektedir. Eskiden seçme, eleme ve unutma eylemlerinin diyalektik ilişkisiyle şekillenen toplumsal bellek, günümüzde her veriyi muhafaza etme refleksiyle devasa bir arşive dönüşmüştür. Ancak bu durum, ironik bir biçimde hatırlama yetisini güçlendirmek ve derinleştirmek yerine zihni tembelleştirerek onu edilgenleştirmektedir. Bilginin her an erişilebilir bir dış kaynakta hazır bulunması, bireyin bilgiyi kendi deneyim süzgecinden geçirerek içselleştirme süreçlerini sekteye uğratmaktadır. Edebiyat ve sanat da bu köklü dönüşümden kaçınılmaz olarak payını almaktadır; zira nitelikli kurmaca metinler, yazarın bilinçli unutuşunun ve anıları yaratıcı bir biçimde yeniden üretme sancısının bir meyvesidir. Her şeyin kayda geçirilip görünür kılındığı bir çağda, sanatın özünü oluşturan o kurucu 'boşluk bırakma' ve okura alan açan 'estetik mesafe' yavaş yavaş kaybolmaktadır. Sonuç olarak seçilemeyen ve elenemeyen ham veri yığınları arasında sıkışan günümüz anlatıcısı, özgün bir senteze ulaşmakta zorlanmakta; bellek ise sanatsal yaratımın kurucu ögesi olmaktan çıkıp teknik bir veri bankasına indirgenmektedir.
Bu parçadan hareketle dijitalleşmenin bellek ve sanat üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- AGeçmişte toplumsal belleğin oluşumu, seçme ve unutma gibi birbirini tamamlayan süreçlerin diyalektik etkileşimine dayanmaktaydı.
- BBilginin dış kaynaklarda depolanarak kolayca erişilebilir kılınması, bireyin bilgiyi kendi deneyim süzgecinden geçirip içselleştirmesini engellemektedir.
- CDijitalleşme ile birlikte bilginin hazır ve harici olarak saklanması, insan zihninin hatırlama işlevini pasifleştirerek tembelliğe sevk etmiştir.
- Teknolojinin sunduğu sınırsız arşivleme olanağı, yaratıcılığın ve özgün sentezlerin önünü açarak sanatçılara zengin bir üretim alanı sunmuştur.Cevap
- EEdebi eserlerin sanatsal değer kazanması, yazarın her şeyi anlatmak yerine belli boşluklar bırakarak okura estetik alan tanımasına bağlıdır.