Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerde gerçekleşen ünlü düşmesi ses olaylarını, bu düşüşlerin dil bilgisel nedenleriyle eşleştiriniz.
- Rüzgârda savrulan kuru yapraklar bahçenin her köşesine dağılmıştı.Sözcüğün türetilmesi (yapım eki alması) sırasında ünlü kaybına uğraması
- Denizciler, gün batımında ufkun kızıllığını büyük bir hayranlıkla izliyordu.Sözcüğün çekim eki alması sırasında ikinci hecesindeki dar ünlünün düşmesi
- Bu konunun neden bu kadar büyütüldüğünü niçin anlamadığımı bilmiyorum.İki sözcüğün birleşmesi (aşınma) sırasında ünlü kaybının gerçekleşmesi
Cevap
Savrulan sözcüğü yapım eki alarak türetilirken ünlü düşmesine; ufkun sözcüğü çekim eki alırken ünlü düşmesine; niçin sözcüğü ise iki sözcüğün birleşmesi sırasında ünlü düşmesine uğramıştır.
Doğru eşleştirmede 'savrulan' sözcüğü türetilme (yapım eki) esnasıyla, 'ufkun' sözcüğü çekim eki almasıyla, 'niçin' sözcüğü ise birleşik kelime oluşumuyla (aşınma) eşleştirilmelidir. Bu durum ünlü düşmesinin üç farklı oluşum yolunu tam olarak yansıtmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ünlü Düşmesinin Oluşum Yolları (Türetilirken, Çekim Eki Alırken, Birleşirken)