Soru

Zorluk: OrtaVirgülün İşlevleri ve Virgül Kullanılmayan Durumlar

Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül (,) konmaz; ancak metinde art arda sıralanmış, eş görevli zarf-fiil eki almış kelimeler varsa aralarına virgül konur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı bu kurala aykırılık taşıdığı için noktalama hatasına yol açmıştır?

  1. A
    Modern hayatın getirdiği karmaşa içinde kendi iç dünyasını dinlendirmek isteyen insan, doğaya yönelmenin yollarını arıyor.
  2. B
    Klasik eserler; zamanın eskitemediği, her dönemde okura yeni pencereler açabilen, derinlikli ve evrensel yapıtlardır.
  3. Genç araştırmacı, laboratuvardaki deney sonuçlarını dikkatle inceleyip, hazırladığı raporu kurula sunmak üzere yola çıktı.Cevap
  4. D
    O, edebiyat dünyasına adım attığı ilk yıllarda şiirlerinde toplumsal sorunları daha yoğun bir şekilde dile getirmiştir.
  5. E
    Fırtınanın şiddetini artırdığı o soğuk gecede limana sığınan balıkçılar, sabaha kadar endişeyle havanın düzelmesini beklediler.

Cevap

Genç araştırmacı, laboratuvardaki deney sonuçlarını dikkatle inceleyip, hazırladığı raporu kurula sunmak üzere yola çıktı.
Doğru cevap olan seçenekteki cümlede 'inceleyip' sözcüğü zarf-fiil eki almıştır. Cümle içinde bu sözcük dışında başka bir zarf-fiil bulunmadığı için kendisinden sonra virgül getirilmesi kurala aykırıdır ve noktalama hatasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Zarf-fiil kuralını hatırlama ve cümleyi inceleme
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre, cümlede tek bir zarf-fiil eki (-ip, -erek, -meden vb.) almış sözcük varsa bu sözcükten sonra virgül konulamaz. Ancak art arda sıralanan, eş görevli zarf-fiiller varsa aralarına virgül konabilir.
Soruda verilen kuralın cümlelerdeki uygulamasını denetlemek.
2
Seçeneklerdeki zarf-fiil kullanımlarını kontrol etme
Doğru seçenekte yer alan cümlede geçen 'inceleyip' sözcüğü zarf-fiildir. Cümlenin devamındaki 'hazırladığı' sıfat-fiil, 'sunmak' ise isim-fiildir. Dolayısıyla cümlede 'inceleyip' sözcüğünden başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır.
Virgülün zarf-fiilden sonra hatalı kullanılıp kullanılmadığını tespit etmek.
3
Hatalı seçeneği belirleme ve diğer seçenekleri doğrulama
Tek zarf-fiil olan 'inceleyip' sözcüğünden sonra virgül kullanılması noktalama hatasıdır. Diğer cümlelerdeki virgül kullanımları kurallara uygundur (özneyi belirtme, eş görevli kelimeleri ayırma, anlam karışıklığını önleme).
Hatanın hangi cümlede gerçekleştiğini kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanılamayacağı kuralı ve virgülün doğru işlevleri
Bu soruyu puanla