Virgülün İşlevleri ve Virgül Kullanılmayan Durumlar

35 soru

Soru 1Soru

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere gelmesi gereken noktalama işaretlerini yazınız. Eğer ilgili boşluğa herhangi bir noktalama işareti gelmemesi gerekiyorsa 'yok' yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Kütüphanedeki eski tozlu kitapları tek tek inceleyip raflara özenle yerleştirdi.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa sıfatları ayırmak amacıyla virgül (,) gelmeli, ikinci boşluk ise zarf-fiil ekinden sonra virgül gelmeyeceği kuralı sebebiyle boş bırakılmalıdır (yok).
Cümlede 'eski' ve 'tozlu' sözcükleri eş görevli sıfatlar olduğu için aralarına virgül (,) konmalıdır. 'İnceleyip' sözcüğü ise zarf-fiil eki almıştır ve cümlede ardı ardına sıralanan zarf-fiiller bulunmadığından bu kelimeden sonra herhangi bir noktalama işareti kullanılmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ilk boşluğun çevresindeki kelimelerin g��revlerini inceleyin.
'Eski' ve 'tozlu' sözcükleri, 'kitaplar' ismini niteleyen eş görevli sıfatlardır.
Eş görevli sözcük gruplarının nasıl ayrılacağını belirlemek.
2
Eş görevli kelimelerin arasına uygun noktalama işaretini yerleştirin.
Birinci boşluğa virgül (,) konmalıdır.
Türkçede birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
3
İkinci boşluktan önceki kelimenin aldığı eki ve işlevini inceleyin.
'İnceleyip' kelimesindeki '-ip' eki zarf-fiil ekidir ve cümlede tek başına kullanılmıştır.
Zarf-fiillerden sonra virgül gelip gelmeyeceğini kontrol etmek.
4
Zarf-fiil eklerinden sonraki noktalama kuralını uygulayın.
İkinci boşluğa herhangi bir noktalama işareti getirilmemeli, boş bırakılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.

Anahtar Kavram

Eş görevli sözcüklerin arasına virgül konması ve metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül kullanılmaması.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

Edebî eserlerin üretim sürecini ele alan aşağıdaki metinde yay ayraçla belirtilen boşlukları dil bilgisi kurallarına göre tamamlayınız. İşaret konması gereken yerlere ilgili sembolü, noktalama işareti konmaması gereken yerlere ise 'yok' yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Zamanın ötesine geçmeyi başarmış sanatçılar, yapıtlarını üretirken toplumsal beklentileri göz ardı ederek yalnızca kendi iç seslerine kulak verip yollarına devam ederler. Çünkü sanat��ı, kendi kozasını örerken dış dünyanın gürültüsünden uzaklaştıkça özgürleştiğini ve ancak bu sayede kalıcılığı yakalayacağını bilir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa virgül (,) işareti getirilmeli, ikinci ve üçüncü boşluklar ise boş bırakılmalı (herhangi bir noktalama işareti getirilmemeli) yani 'yok' olarak doldurulmalıdır.
Türkçe noktalama kurallarına göre, zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Ancak bu kuralın önemli bir istisnası vardır: Metin içinde ardı ardına gelen (eş görevli) zarf-fiil eki almış kelimeler varsa, bu kelimelerin arasına virgül konur. Parçada 'göz ardı ederek' ve 'kulak verip' zarf-fiilleri peş peşe sıralandığı için ilk boşluğa virgül (,) getirilmelidir. Ancak sıralamanın son unsuru olan 'kulak verip' sözcüğünden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için ikinci boşluk işaretsiz bırakılmalıdır. Benzer şekilde, cümledeki 'uzaklaştıkça' zarf-fiili tek başına kullanıldığından kendisinden sonra gelen üçüncü boşluğa da herhangi bir işaret konmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ilk boşluğun çevresini ve sözcüklerin türünü incelemek.
İlk boşluktan önce 'ederek' (-erek zarf-fiil eki) ve sonra 'verip' (-ip zarf-fiil eki) sözcükleri yer almaktadır. Bu iki zarf-fiil ardı ardına sıralanmıştır.
Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra normalde virgül konmaz ancak ardı ardına gelen zarf-fiil eki almış kelimeler varsa aralarına virgül konur.
2
İkinci boşluğun çevresini ve sözcüklerin türünü incelemek.
İkinci boşluktan önce 'verip' zarf-fiili bulunmaktadır ve bu sözcükten sonra gelen başka bir zarf-fiil yoktur.
Ardı ardına sıralanan zarf-fiillerin sonuncusundan sonra veya tek başına kullanılan zarf-fiilden sonra virgül konulması kural dışıdır.
3
Üçüncü boşluğun çevresini ve sözcüklerin türünü incelemek.
Üçüncü boşluktan önce 'uzaklaştıkça' (-dıkça zarf-fiil eki) sözcüğü yer almaktadır ve bu sözcükten sonra gelen eş görevli başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır.
Tek başına kullanılan zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulamayacağı için bu boşluğa da herhangi bir noktalama işareti getirilmemelidir.

Anahtar Kavram

Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmaması genel kuralı ve bu kuralın ardı ardına gelen zarf-fiillerde geçerli olan istisnası.
Soru 3Soru

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere gelmesi gereken noktalama işaretlerini yazınız. Herhangi bir noktalama işareti gelmemesi gereken durumlar için boşluk kutucuğuna 'boş' yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Güneş dağların ardına çekildi köydeki insanlar işlerini bitirince evlerine çekildiler.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa virgül (,) işareti gelmeli, ikinci boşluk ise zarf-fiilden sonra gelmesi sebebiyle boş bırakılmalıdır.
Cümlede iki bağımsız yargı sıralı cümle oluşturacak şekilde bir araya getirilmiştir. Bu yapıların arasına virgül konulması gerekir. Öte yandan, 'bitirince' sözcüğü zarf-fiil olup cümlede tek başına bu roldedir. Tek zarf-fiillerden sonra virgül kullanılmadığı için ikinci boşluğun boş kalması doğru yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun bağlamını değerlendirmek.
Boşluğa virgül (,) getirilmelidir.
Cümlede 'Güneş dağların ardına çekildi' ve 'köydeki insanlar evlerine çekildiler' şeklinde iki ayrı yüklemi olan sıralı cümle yapısı mevcuttur. Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğun bağlamını değerlendirmek.
Boşluk doldurulmamalıdır ('boş' yazılmalıdır).
Boşluktan hemen önce yer alan 'bitirince' sözcüğü zarf-fiil eki (-ince) almıştır. Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra (art arda gelen zarf-fiiller olmadıkça) virgül veya başka bir noktalama işareti konulmaz.

Anahtar Kavram

Virgülün sıralı cümleleri ayırma işlevi ve zarf-fiillerden sonra virgül kullanılmaması kuralı
Soru 4Soru

Edebî metinlerin çözümlenmesi üzerine kurulmuş aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nitelikli okur metne kendi yorumunu katar, yazarın bıraktığı boşlukları kendi deneyimleriyle tamamlar.

Cevap

Nitelikli okur metne kendi yorumunu katar, yazarın bıraktığı boşlukları kendi deneyimleriyle tamamlar.
Nitelikli okur metne kendi yorumunu katar, yazarın bıraktığı boşlukları kendi deneyimleriyle tamamlar. cümlesinde 'katar' ve 'tamamlar' olmak üzere iki ayrı yüklem bulunmaktadır. Virgül, bu iki bağımsız cümleyi (sıralı cümleyi) birbirine bağlamak amacıyla kullanılmıştır. Diğer tüm cümlelerde ise tek bir yüklem vardır ve virgül, yüklemden uzak kalan özneyi belirtmek amacıyla kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklemlerini ve yapılarını incelemek.
Cümlelerin kaç yargıdan oluştuğu ve yapısal özellikleri belirlenir.
Virgülün sıralı cümleleri mi yoksa tek bir cümledeki ögeleri mi ayırdığını görmek için yüklem sayısına bakılması gerekir.
2
Virgüllerin ögeler üzerindeki görevini tespit etmek.
Dört seçenekte virgülün özneden sonra kullanıldığı, bir seçenekte ise iki ayrı cümleyi bağladığı görülür.
Türkçede virgülün en yaygın iki işlevi, yüklemden uzak düşmüş özneyi vurgulamak ve sıralı cümleleri ayırmaktır.

Anahtar Kavram

Virgülün İşlevleri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 5Soru

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere gelmesi gereken noktalama işaretlerini yazınız. Herhangi bir işaret gelmeyecekse 'boş' yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Tarihî yarımadayı gezerken hem Osmanlı mimarisinin zarafetine tanık oldum hem de dar gizemli sokakların havasını soludum.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümledeki ilk boşluğa herhangi bir noktalama işareti getirilmemeli (boş bırakılmalı), ikinci boşluğa ise virgül (,) işareti getirilmelidir.
Cümledeki 'gezerken' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için ilk boşluk boş kalmalıdır. 'dar' ve 'gizemli' sözcükleri ise eş görevli sıfatlar olduğundan aralarına virgül konmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğun yer aldığı dil bilgisel bağlamı belirleyin.
'gezerken' sözcüğünün zarf-fiil eki (-ken) aldığı tespit edilmiştir.
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül veya başka bir noktalama işareti konmaz. Bu nedenle bu boşluk boş kalmalıdır.
2
İkinci boşluğun yer aldığı dil bilgisel bağlamı belirleyin.
'dar' ve 'gizemli' sözcüklerinin 'sokaklar' ismini niteleyen sıfatlar olduğu tespit edilmiştir.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimelerin (bu cümlede sıfatların) arasına virgül konur. Bu yüzden bu boşluğa virgül (,) işareti getirilmelidir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil ekinden sonra virgül kullanılmaması kuralı ve eş görevli sözcük gruplarını ayırmada virgülün işlevi.
Soru 6Soru

Aşağıdaki parçada numaralanmış yerlere gelmesi gereken noktalama işaretlerini (noktalama işareti gelmemesi gereken yerler için 'yok' veya 'boş' yazarak) sırasıyla belirtiniz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Sanatsal yaratım süreci zihnin karanlık dehlizlerinde filizlenen düş��ncelerin somut bir forma kavuşmasıyla başlar. Sanatçı, iç dünyasındaki fırtınaları dışa vururken toplumsal gerçekliği de göz ardı etmemelidir. Nitekim kalıcı olan eserler; derinliği, özgünlüğü evrenselliği bünyesinde barındıranlardır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa virgül (,), ikinci boşluğa herhangi bir işaret gelmemeli (yok/boş), üçüncü boşluğa ise virgül (,) getirilmelidir.
Doğru yapılandırmada; birinci boşluk yüklemden uzak düşmüş özneyi ayırmak için virgül (,), ikinci boşluk zarf-fiil ekinden sonra geldiği için boş bırakılmalı (yok), üçüncü boşluk ise eş görevli kelimeleri ayırmak için virgül (,) almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki öznenin belirlenmesi ve noktalanması
Birinci boşluğa virgül (,) işareti konmalıdır.
Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi (Sanatsal yaratım süreci) belirtmek için virgül kullanılır.
2
İkinci cümledeki zarf-fiil ekinin ve kullanımının incelenmesi
İkinci boşluğa herhangi bir noktalama işareti konmamalıdır (yok/boş).
Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden (-ken eki alan 'vururken') sonra virgül veya başka bir noktalama işareti konmaz.
3
Üçüncü cümledeki eş görevli sözcüklerin tespiti ve noktalanması
Üçüncü boşluğa virgül (,) işareti konmalıdır.
Cümlede art arda sıralanan eş görevli sözcükleri (derinliği, özgünlüğü, evrenselliği) ayırmak için virgül kullanılır. Ayrıca özne olan 'kalıcı olan eserler' ifadesinden sonra gelen ögeler arasında virgül bulunduğu için özneden sonra noktalı virgül (;) kullanılmıştır, bu da yapıyı doğrulamaktadır.

Anahtar Kavram

Virgülün özneyi belirtme, eş görevli sözcükleri ayırma işlevleri ve zarf-fiillerden sonra virgül kullanılmaması kuralı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru

Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz ancak ardı ardına gelen zarf-fiil eki almış kelimeler varsa bu kelimelerin arasına virgül konur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan bu kadim kent, ziyaretçilerini adeta büyüleyerek, zihnimizde unutulmaz izler bırakıyor.

Cevap

Tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan bu kadim kent, ziyaretçilerini adeta büyüleyerek, zihnimizde unutulmaz izler bırakıyor.
Doğru cevap, ziyaretçilerini adeta büyüleyerek ifadesinden sonra virgül kullanılan seçenektir. Bu cümlede yer alan 'büyüleyerek' kelimesi zarf-fiil eki almıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Cümlede ardı ardına sıralanan eş görevli zarf-fiiller bulunmadığı için 'büyüleyerek' kelimesinden sonra virgül kullanılması noktalama yanlışına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgül (,) ve noktalı virgül (;) kullanımlarını teker teker incelemek.
Cümlelerin ögeleri, zarf-fiil grupları ve bağlaçları belirlendi.
Her bir seçeneğin dil bilgisel yapısını çözümleyerek kurallara uygunluğu denetlemek gerekir.
2
Zarf-fiil gruplarının ve ardışık kullanımların kontrol edilmesi.
Doğayı gözlemleyerek ve analiz ederek zarf-fiillerinin ardışık geldiği için aralarına virgül konmasının doğru olduğu, ancak tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül konamayacağı belirlendi.
Zarf-fiillerden sonra virgül kullanımıyla ilgili kural ve istisnaları doğru uygulamak gerekir.
3
Hatalı kullanılan virgülü tespit etmek.
Ziyaretçilerini adeta büyüleyerek ifadesindeki zarf-fiilden sonra virgül kullanılmasının kural ihlali olduğu ve cümlede başka bir eş görevli zarf-fiil bulunmadığı için bu kullanımın yanlış olduğu saptandı.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre metin içinde tek başına yer alan zarf-fiil eklerinden sonra virgül konamaz.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanılamaması kuralı ve istisnaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere uygun noktalama işaretini yazınız. Herhangi bir işaret gelmemesi gereken durumlar için boşluk kutucuğuna 'boş' yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Güneş dağların arkasında yavaş yavaş kaybolurken köyün dar sokaklarında tatlı serin bir akşam esintisi başladı.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa hiçbir noktalama işareti gelmemeli ('boş' yazılmalı), ikinci boşluğa ise virgül (,) getirilmelidir.
Birinci boşlukta yer alan 'kaybolurken' kelimesi zarf-fiil eki almıştır ve cümlede başka bir zarf-fiille sıralanmadığı için peşinden virgül gelmez. İkinci boşluktaki 'tatlı' ve 'serin' kelimeleri ise eş görevli sıfatlar olup aralarına virgül konulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun öncesindeki kelimeyi incelemek.
'kaybolurken' kelimesi zarf-fiil eki (-ken) almıştır.
Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra (ardışık zarf-fiiller sıralanmadığı sürece) virgül konulmaz.
2
İkinci boşluğun öncesindeki ve sonrasındaki kelimeleri incelemek.
'tatlı' ve 'serin' kelimeleri, 'ak��am esintisi' tamlamasını niteleyen eş görevli sıfatlardır.
Türkçede birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil ekinden sonra virgülün kullanılmaması ve eş görevli sözcükler arasında virgülün kullanılması kuralları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,,) kullanımı yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eve gelip, üstünü değiştirmeden ders çalışmaya başladı.

Cevap

Zarf-fiil ekinden sonra virgülün yanlış kullanıldı��ı 'Eve gelip, üstünü değiştirmeden ders çalışmaya başladı.' cümlesidir.
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. 'Eve gelip, üstünü değiştirmeden ders çalışmaya başladı.' cümlesinde 'gelip' zarf-fiilinden sonra virgül kullanılması bu kurala aykırıdır ve noktalama hatası oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin kullanım yerlerini ve kurallarını tek tek inceleyin.
Her bir seçenekte virgülün hangi dil bilgisi kuralına göre konulduğu tespit edilir.
Hatalı kullanımı bulabilmek için doğru kullanımları elemek gerekir.
2
Zarf-fiil eki alan sözcükten sonra virgül kullanılıp kullanılmayacağını kontrol edin.
'Eve gelip...' ifadesindeki '-ip' ekinin zarf-fiil olduğu ve sonrasında virgül kullanıldığı görülür.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki virgül kullanımlarının doğruluğunu teyit edin.
Özne vurgulama, eş görevli sözcük ayrımı, sıralı cümle ayrımı ve hitap sonrası kullanımların kurallara tamamen uygun olduğu belirlenir.
Seçeneklerin sağlamasını yaparak doğru cevaptan emin olunur.

Anahtar Kavram

Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaması kuralı
Soru 10Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Felsefe, insanın çevresindeki dünyayı sadece izlemekle yetinmeyip, gördüklerinin ardındaki görünmez nedenleri de sorgulama çabasıdır.

Cevap

Felsefe, insanın çevresindeki dünyayı sadece izlemekle yetinmeyip, gördüklerinin ardındaki görünmez nedenleri de sorgulama çabasıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Kendisinde felsefe ile başlayan seçenekte yer alan 'yetinmeyip' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için virgül kullanımı hatalıdır. Bu nedenle bu cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgülün kullanım amaçlarını ve kurallarını inceleyin.
Cümlelerin birçoğunda virgülün özneyi belirtmek veya eş görevli kelimeleri ayırmak için kullanıldığı görülür.
Yanlış noktalama kullanımını tespit etmek için her bir virgülün hangi kurala dayandığını belirlemek gerekir.
2
Zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül gelip gelmediğini kontrol edin.
İlgili cümlede 'yetinmeyip' zarf-fiilinden sonra virgül kullanıldığı, diğer bir cümlede ise 'yapıp' ve 'getirerek' zarf-fiillerinin sıralandığı tespit edilir.
Türkçede tek zarf-fiilden sonra virgül konmazken, art arda gelen zarf-fiillerin arasına virgül konur.
3
Noktalama kuralını uygulayarak yanlış kullanımı kesinleştirin.
İlgili cümlede 'yetinmeyip' kelimesinden sonra gelen virgül hatalıdır çünkü cümlede başka bir eş görevli zarf-fiil bulunmamaktadır. Dolayısıyla buradaki virgül kullanımı kural ihlalidir.
TDK kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.

Anahtar Kavram

Virgülün zarf-fiil eki almış kelimelerden sonraki hatalı kullanımı ve bu kuralın istisnaları.
Soru 11Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama hatasına yol açmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Onunla yüz yüze konuşup, sorunu tatlıya bağlamaya karar verdik.

Cevap

Onunla yüz yüze konuşup, sorunu tatlıya bağlamaya karar verdik.
Zarf-fiil eki almış sözcüklerden sonra, eğer ardı ardına gelen eş görevli zarf-fiiller yoksa, virgül konmaz. 'Onunla yüz yüze konuşup, sorunu tatlıya bağlamaya karar verdik.' cümlesinde 'konuşup' zarf-fiilinden sonra virgül kullanılması bu kuralı ihlal ettiği için noktalama hatasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki virgüllerin hangi sözcüklerden sonra geldiğini ve bu sözcüklerin görevlerini belirleme.
İlk cümlede sıfatlardan sonra, ikinci cümlede özneden sonra, üçüncü cümlede zarf-fiilden sonra, dördüncü cümlede yüklemden (sıralı cümle) sonra, beşinci cümlede ise hitaptan sonra virgül kullanılmıştır.
Virgülün doğru kullanılıp kullanılmadığını anlamak için kelimelerin görevlerini saptamak gerekir.
2
Zarf-fiilden sonra virgül gelip gelemeyeceğini kontrol etme.
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra (eğer ardı ardına gelen zarf-fiiller yoksa) virgül konmaz.
Yanlış virgül kullanımını tespit etmek için ilgili noktalama kuralını uygulamak gerekir.
3
Hatalı olan cümleyi belirleme.
'Onunla yüz yüze konuşup, sorunu...' cümlesindeki 'konuşup' kelimesi zarf-fiildir ve cümlede başka bir zarf-fiil bulunmadığı için ardına virgül konması yanlıştır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için kuralı ihlal eden cümleyi saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaması kuralı ve virgülün genel işlevleri.
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru

Noktalama kuralları dikkate alındığında, bazı eklerin veya sözcük türlerinin ardından virgül (,) getirilmesi yazım kılavuzuna göre kusurlu sayılmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün yer alması bir noktalama hatası olarak değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akademik araştırmalarında her zaman nesnelliği kılavuz edinip, ulaştığı verileri tarafsız bir gözle sentezleyen bilim insanı, nihayetinde evrensel bir başarıya ulaştı.

Cevap

Akademik araştırmalarında her zaman nesnelliği kılavuz edinip, ulaştığı verileri tarafsız bir gözle sentezleyen bilim insanı, nihayetinde evrensel bir başarıya ulaştı.
Doğru cevap, bilim insanının akademik çalışmalarını anlatan cümledir. Bu cümlede yer alan 'edinip' sözcüğü zarf-fiil eki almıştır ve cümlede başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır. Dil bilgisi kurallarına göre, metinde tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül getirilemez. Bu nedenle bu cümledeki virgül kullanımı noktalama yanlışına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki fiilimsileri ve özellikle zarf-fiil eklerini tespit etmek.
Cümlelerdeki zarf-fiil sayıları ve diğer fiilimsi türleri incelenmiştir.
Virgülün zarf-fiillerden sonraki kullanım kurallarını denetlemek.
2
Tek zarf-fiil bulunan cümlede yapılan kural ihlalini belirlemek.
Bilim insanının akademik çalışmalarını konu alan cümlede yalnızca 'edinip' zarf-fiilinin yer aldığı ve arkasından hatalı bir şekilde virgül konduğu saptanmıştır.
Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış sözcüklerden sonra virgül konmaz kuralı geçerlidir.

Anahtar Kavram

Virgülün İşlevleri ve Virgül Kullanılmayan Durumlar
Soru 13Soru

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere gelmesi gereken noktalama işaretlerini yazınız. Virgül gelmesi gereken yerler için ',' (virgül) simgesini, herhangi bir noktalama işareti gelmemesi gereken yerler için ise 'boş' kelimesini kullanınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Zihnin derinliklerini inceleyen psikologlar insan davranışlarının kökenlerini açıklamaya çalışırlar. Karşılaştıkları karmaşık vakaları büyük bir titizlikle analiz ederken hiçbir ayrıntıyı gözden kaçırmamaya gayret ederler. Bir araştırmacı yeterince veri toplamadıysa ulaştığı sonuçların bilimsel geçerliliği her zaman tartışmaya açık kalacaktır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa virgül (,) işareti getirilmeli; ikinci ve üçüncü boşluklar ise herhangi bir noktalama işareti getirilmeden boş bırakılmalıdır.
Noktalama kurallarına göre, yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül (,) kullanılır. Zarf-fiil eki (-ken) ve şart eki (-sa) almış kelimelerden sonra ise virgül veya başka bir noktalama işareti getirilmez. Bu nedenle birinci boşluğa virgül konulmalı, ikinci ve üçüncü boşluklar boş bırakılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki özneyi belirleme ve uygun noktalama işaretini kararlaştırma.
Cümlenin öznesi konumunda bulunan 'Zihnin derinliklerini inceleyen psikologlar' ifadesinden sonra virgül (,) getirilmelidir.
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
İkinci cümledeki zarf-fiil ekini tespit etme ve virgül kuralını uygulama.
Cümledeki 'analiz ederken' sözcüğü zarf-fiil (-ken) eki almıştır ve ardından başka bir zarf-fiil gelmemektedir. Bu nedenle bu boşluğa herhangi bir işaret gelmemeli, boş bırakılmalıdır.
Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.
3
Üçüncü cümledeki şart ekini tespit etme ve virgül kuralını uygulama.
Cümledeki 'toplamadıysa' sözcüğü şart (-sa) eki almıştır. Bu nedenle bu boşluğa herhangi bir noktalama işareti gelmemeli, boş bırakılmalıdır.
Türkçede şart ekinden (-se/-sa) sonra virgül konmaz.

Anahtar Kavram

Virgülün özneyi belirtme işlevi ile zarf-fiil ve şart eklerinden sonra virgül kullanılamayacağı kuralı.
Soru 14Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) noktalama kurallarına uygun kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.

Cevap

Eş görevli kelime gruplarını ayırmak amacıyla 'Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.' cümlesinde kullanılan virgülün kullanımı doğrudur.
Eş görevli kelime gruplarını ayırmak amacıyla 'Yeni aldığı ev için salon takımı, mutfak masası ve şık perdeler seçti.' cümlesinde kullanılan virgül, Türkçe noktalama kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin çevrelerindeki dil bilgisel ögeleri incelemek.
Cümlelerde şart eki, ikileme, zarf-fiil, tekrarlı bağlaç ve eş görevli kelimeler tespit edilmiştir.
Virgülün doğru ya da yanl��ş kullanıldığı durumları tespit edebilmek için cümlenin dil bilgisel yapısını anlamak gerekir.
2
Virgülün kullanılamayacağı özel durumları (zarf-fiil sonrası, şart eki sonrası, ikileme arası ve bağlaç çevreleri) seçeneklerde aramak.
Şart ekinden (-sen), ikilemeden (koşa, koşa), zarf-fiilden (çekilince) ve tekrarlı bağlaçtan (hem... hem...) sonra veya aralarında virgül kullanıldığı görülmüştür.
Bu kuralları ihlal eden cümleleri elemek için bu analiz yapılır.
3
Doğru seçenekteki virgülün işlevini kontrol etmek.
Eş görevli kelime gruplarının ('salon takımı' ve 'mutfak masası') arasında kullanılan virgülün doğru olduğu belirlenmiştir.
Noktalama kurallarına tamamen uygun olan doğru seçeneği onaylamak için bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Virgülün eş görevli sözcükleri ayırma işlevi ve virgülün kullanılamayacağı dil bilgisi durumları (zarf-fiil, şart eki, ikileme, tekrarlı bağlaçlar).
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 15Soru

Aşağıdaki metinde numaralandırılmış boşlukları uygun şekilde doldurunuz. Virgül gelmesi gereken yerler için ',' (virgül) sembolünü, herhangi bir noktalama işareti gelmemesi gereken yerler için 'boş' kelimesini yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Tarihçiler geçmişin tozlu sayfalarını aralarken belgelere sadık kalmalı olayları kendi döneminin şartlarına göre değerlendirmelidir. Çünkü bugünün değer yargılarıyla dünü yargılamaya kalkışmak bizi sadece tarihsel yanılgılara götürür. Geçmişi tarafsızca inceleyip yazan araştırmacılar; belgelerin izini sürerken belgeleri, günlükleri mektupları titizlikle inceler.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1. boşluk: ',', 2. boşluk: ',', 3. boşluk: 'boş', 4. boşluk: ','
Metindeki 1. boşluk sıralı cümleleri ayırmak, 2. boşluk yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek, 4. boşluk ise eş görevli ögeleri sıralamak amacıyla virgül gerektirir. 3. boşluk ise tekil bir zarf-fiilin ardında yer aldığı için boş bırakılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun bağlı olduğu cümlelerin yapısını belirleme.
'sadık kalmalı' ve 'değerlendirmelidir' yüklemleriyle kurulan sıralı cümleler virgülle (,) ayrılmalıdır.
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğun öge düzeyindeki görevini belirleme.
'yargılamaya kalkışmak' ifadesi özne grubunun son kelimesidir. Yüklemden uzak kalan özneyi belirtmek için özne grubundan sonra virgül (,) konur.
Yüklemden uzak düşmüş özneyi ayırmak için virgül kullanılır.
3
Üçüncü boşluktan önceki kelimenin türünü inceleme.
'inceleyip' sözcüğü zarf-fiildir. Metin içinde peş peşe sıralanmayan tekil zarf-fiillerden sonra virgül kullanılmaz.
Zarf-fiil ekinden sonra virgül gelmez kuralı gereği burası boş bırakılmalıdır.
4
Dördüncü boşluktaki ögelerin görevini inceleme.
'belgeleri', 'günlükleri' ve 'mektupları' sözcükleri eş görevlidir ve aralarına virgül (,) konmalıdır.
Eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Virgülün sıralı cümleleri, özneyi ve eş görevli sözcükleri ayırma işlevleri ile zarf-fiillerden sonra kullanılmama kuralı
Soru 16Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) bulunması noktalama yönünden kusurludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebî metinlerin çözümlenmesi sürecinde yazarın biyografisinden yola çıkıp, eserin yazıldığı dönemin şartlarını göz ardı etmek bizi yanlış sonuçlara ulaştırabilir.

Cevap

Edebî metinlerin çözümlenmesi sürecinde yazarın biyografisinden yola çıkıp, eserin yazıldığı dönemin şartlarını göz ardı etmek bizi yanlış sonuçlara ulaştırabilir.
Kusurlu olan cümlede geçen 'yola çıkıp' ifadesindeki 'çıkıp' kelimesi zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu yazım ve noktalama kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmaz. Cümlede bu zarf-fiile eşlik eden art arda sıralanmış başka bir zarf-fiil de bulunmadığı için buradaki virgül kullanımı noktalama yönünden kusurludur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki tüm cümleleri okuyarak virgüllerin hangi kelime türlerinden veya söz öbeklerinden sonra geldiğini belirlemek.
Dört cümlede virgüllerin özneyi ayırma, ara sözleri belirtme, sıralı cümleleri ayırma veya art arda gelen zarf-fiilleri ayırma kurallarına göre kullanıldığı saptanır.
YKS Türkçe sorularında noktalama hatalarını saptamak için her bir virgülün Türk Dil Kurumu kuralları çerçevesindeki işlevi incelenmelidir.
2
Kusurlu kullanımı barındıran cümledeki zarf-fiil ekini ve çevresindeki noktalama işaretlerini analiz etmek.
'yola çıkıp, eserin...' kısmındaki 'çıkıp' sözcüğünün '-ip' zarf-fiil eki aldığı belirlenir.
Türk Dil Kurumu'nun en önemli noktalama kurallarından biri, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmamasıdır.
3
Zarf-fiilin cümledeki diğer ögelerle olan ilişkisini ve art arda sıralanma durumunu kontrol etmek.
Cümlede 'çıkıp' dışında başka bir zarf-fiil bulunmadığı için eş görevli zarf-fiillerin sıralanması gibi bir durumun söz konusu olmadığı kesinleştirilir.
Zarf-fiilden sonra virgül ancak cümlede art arda gelen birden fazla zarf-fiil varsa ve bunlar eş görevli ögeler olarak sıralanıyorsa kullanılabilir. Tek zarf-fiil durumunda kullanımı kesin bir noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanılmadığı Yerler ve Zarf-Fiil Kuralı
Soru 17Soru

Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül (,) konmaz; ancak metinde art arda sıralanmış zarf-fiil eki almış kelimeler varsa aralarına virgül konur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmadığı için bir noktalama hatası yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphanenin sessiz ve loş koridorlarında saatlerce dolaşıp, aradığı eski elyazması kitabı nihayet bulmuştu.

Cevap

Kütüphanenin sessiz ve loş koridorlarında saatlerce dolaşıp, aradığı eski elyazması kitabı nihayet bulmuştu.
Türkçede zarf-fiil eki almış sözcüklerden sonra virgül kullanılmaz. Ancak cümlede art arda gelen zarf-fiiller varsa bu kelimeleri ayırmak için aralarına virgül konur. 'Kütüphanenin sessiz ve loş koridorlarında saatlerce dolaşıp, aradığı eski elyazması kitabı nihayet bulmuştu.' cümlesinde 'dolaşıp' kelimesinden başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır. Bu nedenle 'dolaşıp' kelimesinden sonra virgül konulması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan virgül ve noktalı virgül kullanımlarını tek tek incelemek.
Dört seçenekte virgülün doğru kullanıldığı, bir seçenekte ise zarf-fiil ekinden sonra gereksiz yere virgül konduğu görülmüştür.
Soruda bizden virgülün yanlış kullanıldığı cümleyi bulmamız istenmektedir.
2
Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanılmasına dair noktalama kuralını kontrol etmek.
Tek bir zarf-fiil bulunan cümlede zarf-fiilden sonra virgül kullanılamaz ancak birden fazla zarf-fiil art arda sıralanıyorsa aralarına virgül konur.
Hatalı cümlede yer alan 'dolaşıp' sözcüğü zarf-fiildir ve cümlede başka bir zarf-fiil bulunmadığı halde kendisinden sonra virgül kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgülün kullanılmadığı durumlar ve sıralı zarf-fiillerin kullanımındaki istisna.
Soru 18Soru

Edebiyat eleştirmeni ve yazar arasındaki ilişkiyi ele alan aşağıdaki metinde boş bırakılan yerlere ({{blank_1}}, {{blank_2}}, {{blank_3}}) virgül getirilmesi gerekiyorsa ',' (virgül) işareti, virgül getirilmesi noktalama kuralları gereği yanlış ise 'X' harfi koyunuz.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Edebî metinlerde kurmaca ile gerçeklik arasındaki sınırın belirsizleştiği anlarda yazar, anlatıcıyı devreye sokarak okuru kurmaca dünyanın labirentlerine davet eder. Bu labirentte yolunu bulmak isteyen okur; sabırla dikkatle ve sezgiyle hareket etmelidir. Çünkü yazar, kahramanının zihninden geçenleri okura sezdirirken ne kadar titiz davranırsa ortaya çıkan eser de o derece derinlik kazanır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluk için 'X', ikinci boşluk için ',' ve üçüncü boşluk için 'X' yazılmalıdır.
Metindeki birinci boşlukta tek bir zarf-fiil olan 'sokarak' sözcüğünden sonra, üçüncü boşlukta ise şart eki almış 'davranırsa' sözcüğünden sonra virgül getirilmesi noktalama kurallarına aykırı olduğundan bu boşluklar 'X' ile doldurulmalıdır. İkinci boşlukta ise eş görevli kelimeler sıralandığı için araya ',' (virgül) getirilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğun ({{blank_1}}) dil bilgisi yapısını incelemek
Boşluktan önce 'sokarak' kelimesi yer almaktadır ve bu kelime bir zarf-fiildir.
Cümle içinde tek başına kullanılan zarf-fiil eklerinden (-arak/-erek) sonra virgül kullanılamaz.
2
İkinci boşluğun ({{blank_2}}) dil bilgisi yapıs��nı incelemek
Boşluk, eş görevli olan 'sabırla' ve 'dikkatle' zarf gruplarının arasında yer almaktadır.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
3
Üçüncü boşluğun ({{blank_3}}) dil bilgisi yapısını incelemek
Boşluktan önce 'davranırsa' kelimesi gelmektedir ve bu kelime şart eki (-sa/-se) almıştır.
Türkçe noktalama kurallarına göre şart ekinden sonra virgül kullanılması yanlıştır.

Anahtar Kavram

Virgülün işlevleri ile cümlede virgül konulmaması gereken durumlar (zarf-fiil ve şart ekinden sonra virgül kullanılamaması)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru

Aşağıdaki parçada numaralanmış boşluklara virgül getirilmesi gerekiyorsa ',' (virgül) işaretini, virgül getirilmemesi gerekiyorsa 'X' işaretini yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Okyanus bilimciler derin deniz ekosistemlerini araşt��rdıkça sıra dışı canlı türleriyle karşılaşırlar bu canlıların zorlu koşullara nasıl uyum sağladığını anlamaya çalışırlar. Ancak derin denizlerdeki yaşamı belgelerken aceleci davranıp ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınmalıdırlar. Çünkü bir araştırmacı ne kadar hassas davranırsa elde edeceği veriler de o kadar gerçeği yansıtacak ve bilim dünyasına katkı sunacaktır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk boşluğa virgül (,), ikinci ve üçüncü boşluklara ise herhangi bir noktalama işareti konmamalıdır (X ile belirtilmiştir).
İlk boşluğun yer aldığı kısım, öznesi ortak iki bağımsız cümleden oluşan sıralı bir cümledir; dolayısıyla buraya virgül (,) konmalıdır. İkinci boşluktaki 'belgelerken' sözcüğü zarf-fiil eki, üçüncü boşluktaki 'davranırsa' sözcüğü ise şart eki almıştır. Türkçede zarf-fiil ve şart eklerinden sonra virgül kullanılması noktalama hatası kabul edildiği için bu boşluklar boş bırakılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki ilk boşluğu ve bağl�� olduğu cümlelerin yapısını analiz edin.
İlk boşluğun iki yüklemli ('karşılaşırlar' ve 'çalışırlar') bağımsız cümleyi birbirine bağladığı görülür.
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül (,) kullanılması gerektiğinden bu boşluğa virgül konmalıdır.
2
İkinci boşluktan önceki sözcüğün türünü ve aldığı eki inceleyin.
'belgelerken' sözcüğünün zarf-fiil eki (-ken) aldığı ve cümlede bu ekten sonra gelen başka bir zarf-fiil bulunmadığı belirlenir.
Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmayacağı için bu boşluk boş bırakılmalı (X) işaretlenmelidir.
3
Üçüncü boşluktan önceki sözcüğü ve aldığı eki inceleyin.
'davranırsa' sözcüğünün şart eki (-sa) aldığı görülür.
Metin içinde şart ekinden (-se/-sa) sonra virgül konmayacağı için bu boşluk boş bırakılmalı (X) işaretlenmelidir.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanım İşlevleri ve Kullanılmayacağı Yerler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama hatasına yol açmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir milletin kültür birikimi, geçmişten devraldığı mirası koruyup, gelecek nesillere aktarabildiği ölçüde değer kazanır.

Cevap

Bir milletin kültür birikimi, geçmişten devraldığı mirası koruyup, gelecek nesillere aktarabildiği ölçüde değer kazanır.
Kültür birikimi ile başlayan cümlede, 'koruyup' sözcüğü zarf-fiil eki (-up) almıştır. Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Cümlede 'koruyup' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği (peşinden gelen 'aktarabildiği' sözcüğü sıfat-fiil olduğu) için bu sözcükten sonra virgül kullanılması noktalama hatasıdır. Dolayısıyla bu cümledeki virgül kullanımı kurallara aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan virgüllerin (,) ve zarf-fiil eki almış kelimelerin işlevlerini inceleyin.
Tüm cümlelerdeki noktalama işaretleri ve fiilimsiler tespit edildi.
Noktalama kurallarına aykırılığı belirlemek için öncelikle cümle yapısını çözümlemek gerekir.
2
Zarf-fiil ekinden sonra virgül kullanılmama kuralını ve bu kuralın istisnasını (art arda gelen zarf-fiiller) uygulayın.
Zarf-fiillerden sonra virgül gelip gelmeyeceği değerlendirildi.
Türkçe noktalama kurallarına göre tek bir zarf-fiil ekinden sonra virgül konmaz, ancak eş görevli zarf-fiiller sıralanmışsa aralarına konur.
3
İncelenen cümlelerdeki zarf-fiil kullanımlarını karşılaştırın.
Kültür birikimi ile başlayan cümlede 'koruyup' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için virgülün yanlış kullanıldığı, tarihî belgeleri ile başlayan cümlede ise 'inceleyip' ve 'değerlendirerek' zarf-fiilleri sıralandığı için aralarındaki virgülün doğru olduğu belirlendi.
Hatalı kullanımı tespit edip doğru seçeneğe ulaşmak için cümlelerin yapısal farkını ortaya koymak gerekir.

Anahtar Kavram

Virgülün İşlevleri ve Virgül Kullanılmayan Durumlar
Sayfa 1 / 2Sonraki
Virgülün İşlevleri ve Virgül Kullanılmayan Durumlar Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin