Soru

Zorluk: Zorİyonik ve Kovalent Bileşiklerin Sistematik Adlandırılması

Aşağıdaki tabloda bazı bileşikler ve bu bileşiklerin sistematik (IUPAC) adları verilmiştir:

Bileşik FormülüSistematik Adı
I. Al2(SO4)3\text{I. } \text{Al}_2(\text{SO}_4)_3Alüminyum sülfat
II. Fe2O3\text{II. } \text{Fe}_2\text{O}_3Demir(III) oksit
III. N2O4\text{III. } \text{N}_2\text{O}_4Diazot tetraoksit
IV. PbO2\text{IV. } \text{PbO}_2Kurşun(II) oksit
V. Ca3N2\text{V. } \text{Ca}_3\text{N}_2Kalsiyum nitrür

Buna göre, tabloda numaralandırılmış bileşiklerden hangisinin sistematik adı yanlış verilmiştir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Kurşun(II) oksit olarak adlandırılan IV numaralı bileşiğin adı hatalıdır, doğrusu Kurşun(IV) oksit olmalıdır.
IV numaralı bileşikte yer alan kurşun (Pb) metali değişken değerliklidir. Oksijen atomunun -2 yüklü olduğu bu bileşikte kurşunun yükseltgenme basamağı +4'tür. Dolayısıyla bileşiğin sistematik adı Kurşun(IV) oksit olmalıdır. Tabloda verilen Kurşun(II) oksit adı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşiklerdeki metal iyonlarının sabit veya değişken değerlikli olup olmadığını belirleyin.
Alüminyum (Al) ve kalsiyum (Ca) sabit değerlikli; demir (Fe) ve kurşun (Pb) ise değişken değerlikli metallerdir. Diazot tetraoksit (N₂O₄) ise kovalent bağlı bir bileşiktir.
Değişken değerlikli metallerin oluşturduğu iyonik bileşiklerin adlandırılmasında metalin aldığı değerlik Roma rakamıyla belirtilmek zorundadır.
2
IV numaralı PbO₂ bileşiğindeki kurşun metalinin değerliğini hesaplayın.
Oksijen bileşikte -2 değerlik almaktadır. Toplam yükün sıfır olması için Pb + 2(-2) = 0 bağıntısından kurşun iyonunun yükü +4 olarak bulunur.
İyonik bileşikler elektriksel olarak nötrdür, dolayısıyla anyon ve katyonların toplam yükü sıfıra eşit olmalıdır.
3
Hesaplanan değerliği kullanarak bileşiği adlandırın ve tabloda verilen isimle karşılaştırın.
Metalin adı olan 'Kurşun'dan sonra parantez içinde (IV) yazılarak oksit kelimesi eklenir. Bileşiğin adı 'Kurşun(IV) oksit' olmalıdır. Tabloda ise 'Kurşun(II) oksit' yazılmıştır.
Bileşikteki metalin aldığı yükseltgenme basamağı +4 olmasına rağmen, isimlendirmede hatalı olarak (II) kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

İyonik bileşiklerde değişken değerlikli metallerin adlandırılması kuralları.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla