Hücre içi sindirimden sorumlu olan lizozom organelinin iç ortamı asidik olup (), sitoplazmanın nötr ortamına göre yaklaşık kat daha fazla hidrojen iyonu () barındırır. Bu asidik ortamın korunması, lizozom zarında yer alan aktif taşıma yapan proton () pompaları sayesinde gerçekleşir. Bir ökaryot hücrede bu proton pompası proteinlerinin sentezlenmesi, işlevsel hale getirilmesi ve lizozom zarına yerleştirilmesi hedeflenmektedir.
Buna göre, bu süreçte g��rev alan hücresel yapılar ve özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Proton pompasının zardaki işlevsel yapısını kazanabilmesi için zarsız bir organelde başlayan polipeptit sentezinin ardından, sırasıyla tek zarlı olan endoplazmik retikulum ve Golgi aygıtında modifiye edilip taşınması gerekir.Cevap
- BSaprofit beslenen bir bakteri hücresinde hücre dışı sindirim enzimlerinin salgılanması sürecinde, bu proton pompaları granüllü endoplazmik retikulum tarafından lizozom benzeri keseciklerin zarına yerleştirilir.
- CHücre çeperine sahip olan bitki ve mantar hücrelerinde lizozom organeli bulunmadığı için, bu hücrelerde sitoplazma içindeki makromoleküllerin asidik bir ortamda hidroliz edilmesi kesinlikle mümkün değildir.
- DLizozom lümenindeki proton yoğunluğunu korumak için pompalama işleminde harcanan ATP molekülleri, lizozomun kendi içindeki çift katlı zarda bulunan ATP sentaz enzimleri aracılığıyla sentezlenir.
- EProton pompası proteininin bir dehidrasyon sentezi olan peptit bağı oluşum süreci Golgi aygıtında gerçekleştiğinden, sentez reaksiyonu sırasında bu organeldeki serbest su miktarı sürekli artar.
Cevap
Proton pompasının zardaki işlevsel yapısını kazanabilmesi için zarsız bir organelde başlayan polipeptit sentezinin ardından, sırasıyla tek zarlı olan endoplazmik retikulum ve Golgi aygıtında modifiye edilip taşınması gerekir.
Proton pompası gibi lizozom zarında işlev görecek olan proteinlerin polipeptit zinciri zarsız bir organel olan ribozomda sentezlenir. Bu polipeptit zinciri, sentez sırasında tek zarlı olan granüllü endoplazmik retikulumun lümenine/zarına yönlendirilir, burada katlanır. Daha sonra tek zarlı olan Golgi aygıtına taşınarak karbonhidrat gruplarının eklenmesi gibi modifikasyonlarla işlevsel zar proteini yapısını kazanır ve lizozoma gönderilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Zarsız ve tek zarlı organellerin yapısal özellikleri ile salgı/zar proteini hedefleme yolaklarındaki iş birliği
Tahmini Süre:2m 0s