Soru

Zorluk: OrtaKayaçlar ve Özellikleri

Aşağıda verilen kayaçlar ile bu kayaçların oluşum kökenleri, fiziksel-kimyasal özellikleri ve yeryüzündeki yansımalarını içeren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Jips (Alçı taşı)Kimyasal tortul kaya�� olup, suyla temas ettiğinde kolayca çözünerek obruk ve dolin gibi yer şekillerinin oluşumuna zemin hazırlar.
  • Granitİç püskürük kayaç grubunda yer alır ve dı�� kuvvetlerin üstteki örtüyü aşındırmasıyla yüzeye çıkıp blok yığınları şeklinde tor topografyasını oluşturur.
  • AndezitVolkanizma s��rasında lavların yeryüzüne çıkarak hızlıca soğumasıyla oluşan, İç ve Doğu Anadolu'daki volkanik alanlarda yaygın bulunan dış püskürük kayaçtır.
  • LinyitGöl tabanlarında biriken bitki kalıntılarının zamanla karbonlaşmasıyla oluşan, üçüncü jeolojik zamana (Neojen) ait organik tortul kayaçtır.

Cevap

Jips alçı taşı kimyasal tortul kayaç ve karstik şekil açıklamasıyla; granit iç püskürük kayaç ve tor topografyası açıklamasıyla; andezit dış püskürük kayaç ve volkanik alanlar açıklamasıyla; linyit ise Neojen dönemi organik tortul kömür açıklamasıyla eşleşmektedir.
Jips'in kimyasal tortul ve karstik erime özellikleriyle, granitin tor topografyası oluşturan iç püskürük yapısıyla, andezitin volkanik bölgelerde görülen dış püskürük karakteriyle ve linyitin Neojen dönemine ait organik tortul yapısıyla eşleştirilmesi coğrafi gerçeklerle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Jips kayacının yapısını ve oluşturduğu yer şekillerini analiz etmek.
Jips kolay eriyebilen kimyasal tortul kayaçtır ve karstik erime şekilleriyle eşleşir.
Çözünebilen kayaçlar karstik topoğrafyanın oluşumunda temel etkendir.
2
Granit kayacının aşınma sürecini ve karakteristik topografyasını incelemek.
Granit iç püskürük bir kayaçtır ve kendine özgü tor topografyası bloklarını oluşturur.
Yavaş soğuma sonucu oluşan iri kristalli yapı, fiziksel ve kimyasal süreçlerle bloklu aşınmaya yatkındır.
3
Andezit kayacının oluşum ortamını ve coğrafi dağılışını incelemek.
Andezit dış püskürük kayaçtır ve volkanik dağların yaygın olduğu İç ve Doğu Anadolu'da bulunur.
Lavların yüzeye çıkarak hızlı soğuması dış püskürük kayaçları oluşturur.
4
Linyit kömürünün jeolojik özelliklerini belirlemek.
Linyit, üçüncü jeolojik zamana (Neojen) ait organik tortul bir kömür türüdür.
Bitkisel kökenli kalıntıların zamanla havasız ortamda karbonlaşması organik tortulları oluşturur.

Anahtar Kavram

Kayaçların kökenleri, fiziksel ve kimyasal özellikleri, oluşturdukları yer şekilleri ve oluştukları jeolojik zamanlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla