Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCümlede Duygu ve Durumlar (Sitem, Yakınma, Pişmanlık, Küçümseme vb.)

Kişinin, yakın hissettiği ya da sevdiği bir kimsenin sergilediği davranıştan veya söylediği sözden ötürü hissettiği kırgınlığı, kızgınlığa varmayan, tatlı sert bir tonla doğrudan o kişinin yüzüne dile getirmesine "sitem" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sitem anlamı vardır?

  1. A
    Her sıkıntısında yanında olduğum hâlde kendi sorunlarını benimle paylaşmaktan kaçınması canımı sıkıyor.
  2. B
    Gençlik yıllarında karşıma çıkan o büyük fırsatları zamanında değerlendirememiş olmanın ezikliğini hâlâ yaşıyorum.
  3. Buralara kadar gelip de buradaki en eski dostunu görmeden döneceğini hiç tahmin etmezdim.Cevap
  4. D
    Daha ilk konuşmasından, bu projenin altından kalkamayacağı ve işleri yarıda bırakacağı zaten belliydi.
  5. E
    Şehrin bu yoğun trafiğinde saatlerce beklemek artık hiçbirimiz için şikâyet konusu olmaktan çıktı.

Cevap

Buralara kadar gelip de buradaki en eski dostunu görmeden döneceğini hiç tahmin etmezdim.
Sitem anlamı taşıyan cümlede konuşmacı, doğrudan karşısındaki kişiye (ikinci tekil şahsa) hitap ederek onun sergilediği davranıştan (kendisini ziyaret etmemesinden) duyduğu kırgınlığı dile getirmektedir. Cümledeki hitap yönü ve tatlı sert ton sitem kavramını tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Sitem kavramının tanımını ve temel ayırt edici özelliklerini netleştirmek.
Sitem, sevilen ya da yakın görülen bir kimseye karşı duyulan kırgınlığın doğrudan onun yüzüne (ikinci şahsa) ve öfkesizce söylenmesidir.
Sitem kavramı sıklıkla yakınma (başkasına dert yanma) ve hayıflanma (kendi kendine üzülme) kavramlarıyla karıştırıldığı için tanım sınırlarını net belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki cümlelerin kime hitap ettiğini ve hangi duygu tonuna sahip olduğunu analiz etmek.
Buralara kadar gelip de... ifadesinde doğrudan muhataba yönelik bir hitap (döneceğini) ve tatlı sert bir kırgınlık varken; Her sıkıntısında yanında olduğum... ifadesinde muhatap dışındaki birinden şikayet etme (yakınma) durumu vardır.
Doğru yanıtın sitem içerdiğini doğrulamak ve yakınma içeren güçlü çeldiriciyi elemek için hitabın yönünü incelemek gerekir.
3
Geri kalan seçeneklerin duygu/durum eşleştirmelerini yapmak.
Diğer seçeneklerde sırasıyla hayıflanma (fırsatları değerlendirememiş olmak), ön yargı (işleri yarıda bırakacağı belliydi) ve kanıksama (şikayet konusu olmaktan çıktı) anlamları tespit edilmiştir.
Tüm seçeneklerin elenme nedenlerini netleştirmek cevabın kesinliğini sağlar.

Anahtar Kavram

Cümlede Duygu ve Durumlar (Sitem, Yakınma, Pişmanlık, Küçümseme vb.)
Bu soruyu puanla

Konular

Cümlede Duygu ve Durumlar (Sitem, Yakınma, Pişmanlık, Küçümseme vb.)

Bu konudan daha fazla soru