Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDüzeltme İşaretinin Kullanımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde düzeltme işaretinin (^) işlevi dışında kullanılmasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

  1. A
    Gruptaki şairlerin her biri, edebî geleneklerin dışına çıkmadan çağdaş bir şiir dili kurmayı başarmıştır.
  2. B
    Kütüphanedeki eski evrak ve belgeleri tasnif ederken çocukluğunun hikâyesiyle karşılaşacağını hiç düşünmemişti.
  3. C
    İhtiyar sahaf, dükkânın loş köşesinde yıllar önce kaybettiği o nadide kâğıdı ararcasına rafları süzüyordu.
  4. Duvardaki eski aile resmî, geçmişin güzel günlerini ve o sıcak yuvanın huzurunu hatırlatıyordu.Cevap
  5. E
    Sanatçı, rüzgârın uğultusunu arkasına alarak dergâhın bahçesinde hâlâ yeni eserinin üzerinde çalışıyordu.

Cevap

Duvardaki eski aile resmî, geçmişin güzel günlerini ve o sıcak yuvanın huzurunu hatırlatıyordu.
Duvardaki eski aile resmî ile başlayan cümlede geçen 'resmi' sözcüğü, 'aile resmi' isim tamlamasının bir parçasıdır ve buradaki '-i' eki üçüncü tekil şahıs iyelik ekidir. İyelik eki alan kelimelerde düzeltme işareti kullanılmaz. Kelimenin doğru yazımı 'aile resmi' şeklinde olmalıdır. Düzeltme işareti (^) sadece nispet eki olan ve sıfat türeten '-i' ekinde (resmî tören, resmî gazete vb.) kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde düzeltme işareti (^) alan veya alması muhtemel olan tüm sözcükleri (edebî, evrak, hikâye, dükkân, kâğıt, resmî, rüzgâr, dergâh, hâlâ) belirlemek.
İncelenecek sözc��kler ve ekler tespit edildi.
Yazım hatasının hangi sözcükte veya ekte olduğunu bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Nispet eki olan '-i' ile üçüncü tekil şahıs iyelik eki olan '-i'nin ayrımını yapmak.
'Edebî' sözcüğündeki ekin nispet eki (edebiyatla ilgili), 'aile resmi' tamlamasındaki ekin ise resim ismine gelen iyelik eki olduğu saptandı.
İyelik eki ve belirtme durumu eki olan '-i' düzeltme işareti almazken, nispet eki olan '-i' kar��şıklığı önlemek için düzeltme işaretiyle yazılır.
3
İnce ünsüzlerden (k, g) sonra gelen 'a' ve 'u' seslerindeki düzeltme işaretlerini incelemek.
'Hikâye', 'dükkân', 'kâğıt', 'rüzgâr', 'dergâh' sözcüklerindeki kullanımların TDK kılavuzuna uygun olduğu görüldü.
Arapça ve Farsçadan geçen bu kelimelerde ünsüzlerin ince okunacağını belirtmek amacıyla düzeltme işareti kullanımı zorunludur.
4
Sesteş veya telaffuzu uzun olup işaret almayan diğer kelimeleri incelemek.
'Evrak' kelimesinin düzeltme işareti almadığı, 'hâlâ' (henüz) sözcüğünün ise 'hala' (babanın kız kardeşi) sözcüğüyle karışmaması için düzeltme işaretiyle doğru yazıldığı doğrulandı.
Tuzak sözcüklerin ve sesteşlerin yazım kurallarını kontrol ederek çeldiricileri elemek gerekir.
5
Hatalı kullanımı içeren seçeneği belirlemek.
'aile resmî' yazımının hatalı olduğu ve doğrusunun 'aile resmi' olması gerektiği sonucuna ulaşıldı.
İyelik ekinin düzeltme işaretiyle yazılması Türk Dil Kurumu yazım kurallarına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Nispet Eki ile İyelik Ekinin Ayırt Edilmesi ve Düzeltme İşaretinin Doğru Kullanımı
Bu soruyu puanla

Konular

Düzeltme İşaretinin Kullanımı

Bu konudan daha fazla soru