Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKesme İşaretinin Kullanım Alanları ve Sınırları

Türkçede kesme işaretinin (′') kullanımıyla ilgili birçok kural ve bu kuralların kendine özgü istisnaları bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (′') kullanımından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

  1. A
    Bu tarihî liman kentinin sokaklarında gezerken Hisar’ın gölgesinde saklanan eski taş evler, ziyaretçileri geçmişe götürüyor.
  2. B
    Kararnamede yapılan son değişiklikle, Yönetmelik’in beşinci maddesinde belirtilen esaslar tüm kamu kurumlarında zorunlu kılındı.
  3. C
    Türk Tarih Kurumunun Cumhuriyet Dönemi arkeoloji çalışmalarına dair yayımladığı raporlar, genç araştırmacılar için önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
  4. Yabancı turistlerin İstanbul’da en çok ilgi gösterdiği tarihî mekânların başında, restorasyonu yeni tamamlanan Kız Kulemiz'deki o eşsiz manzara geliyor.Cevap
  5. E
    Türkiye'nin de imzacısı olduğu bu uluslararası anlaşma, ülkemizin Avrupa Birliği'ne entegrasyon sürecinde yeni bir dönemi ba��latabilir.

Cevap

Yabancı turistlerin İstanbul’da en çok ilgi gösterdiği tarihî mekânların başında, restorasyonu yeni tamamlanan Kız Kulemiz'deki o eşsiz manzara geliyor.
Doğru cevap, içinde 'Kız Kulemiz'deki' ifadesi geçen cümledir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda 3. teklik şahıs iyelik eki (Kız Kulesi'ndeki -i eki) bulunan özel adlara bu ek dışında başka bir iyelik eki (birinci çoğul şahıs iyelik eki olan -miz) getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Kız Kulemizdeki' şeklinde kesmesiz yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle 'Hisar'ın' sözcüğündeki kesme işareti kullanımını incelemek.
Yer adlarında kısaltmalı söyleyiş kullanıldığında ilk harf büyük yazılır ve ek kesme işaretiyle ayrılır. Dolayısıyla bu kullanım doğrudur.
TDK kurallarına göre yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda ek kesmeyle ayrılır.
2
'Yönetmelik'in' sözcüğündeki kesme işareti kullanımını incelemek.
Belirli bir kanun, tüzük, yönetmelik kastedildiğinde bu sözcükler büyük harfle başlar ve gelen ekler kesme i��aretiyle ayrılır. Bu kullanım da doğrudur.
TDK kuralları uyarınca belirli bir yönetmelik kastediliyorsa kesme işareti kullanılır ve ünsüz yumuşaması yazıda gösterilmez.
3
'Türk Tarih Kurumunun' ifadesindeki kesme işareti kullanımını kontrol etmek.
Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı gereğince bu kullanım doğrudur.
Kurum adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmadığı için ek doğrudan kelimeye bitişik yazılmıştır.
4
'Kız Kulemiz'deki' ifadesindeki kesme işareti kullanımını incelemek.
Kız Kulesi özel adı sonunda 3. teklik şahıs iyelik eki (-i) barındırır. Bu ek yerine birinci çoğul şahıs iyelik eki (-miz) getirildiğinde kesme işareti kullanılmamalıdır.
TDK kurallarına göre sonunda 3. teklik şahıs iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz. Bu yüzden 'Kız Kulemiz'deki' yazımı yanlıştır, doğrusu 'Kız Kulemizdeki' olmalıdır.
5
'Avrupa Birliği'ne' ifadesindeki kesme işareti kullanımını kontrol etmek.
Avrupa Birliği kurum adı olmasına rağmen TDK tarafından kesme işaretiyle ayrılacağı özel olarak belirtilmiş bir istisnadır. Bu kullanım da doğrudur.
Avrupa Birliği kuruluşu, kurum/kuruluş adlarına getirilen eklerin ayrılmaması kuralının resmi istisnasıdır.

Anahtar Kavram

Özel adlara getirilen iyelik eklerinin değişmesi durumunda ve kurum/kuruluş adlarında kesme işareti kullanım kuralları.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kesme İşaretinin Kullanım Alanları ve Sınırları

Bu konudan daha fazla soru