Soru

Zorluk: Çok zorParagrafta Yardımcı Düşünceler

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Metin:
(I) Henri Bergson, modern bilimin zamanı uzamsallaştırma eğilimini eleştirerek 'süre' (durée) kavramını ortaya atar. (II) Bilimsel zaman, saatin kadranındaki eşit aralıklar gibi parçalara bölünmüş, ölçülebilir ve homojen bir yapıya sahipken; gerçek süre, geçmişin şimdiki ana kesintisizce aktığı, bölünemez ve dinamik bir akıştır. (III) Bergson’a göre insan bilinci, zamanı mekansal dilimlere ayırarak değil, anların birbiri içinde eridiği bu heterojen akışla kavrar. (IV) Zira zihin, geçmiş yaşantıları bir kenara yığıp saklamaz; aksine, geçmiş, şimdiki anın inşasında sürekli bir kurucu güç olarak varlığını sürdürür. (V) Dolayısıyla, hayatı ve bilinci mekanik zamanın şablonlarıyla açıklamaya çalışmak, varoluşun kendisini statik bir yanılsamaya indirgemek demektir.

  • I. CümleZamanı fiziksel bir boyut veya alan gibi ele alan geleneksel yaklaşımlara karşı çıkıldığı
  • II. CümleMatematiksel zaman algısının durağanlığına karşılık, gerçek zamanın kesintisiz ve devingen bir karaktere sahip olduğu
  • III. CümleBireyin iç dünyasındaki zaman deneyiminin, yapay sınırlarla bölünmüş anların kaynaşmasıyla gerçekleştiği
  • IV. CümleHafızadaki yaşantıların pasif bir birikim alanı oluşturmadığı, şimdinin biçimlenmesinde aktif rol oynadığı

Cevap

Eşleştirmede; I. cümle 'Zamanı fiziksel bir boyut veya alan gibi ele alan geleneksel yaklaşımlara karşı çıkıldığı' yargısıyla, II. cümle 'Matematiksel zaman algısının durağanlığına karşılık, gerçek zamanın kesintisiz ve devingen bir karaktere sahip olduğu' yargısıyla, III. cümle 'Bireyin iç dünyasındaki zaman deneyiminin, yapay sınırlarla bölünmüş anların kaynaşmasıyla gerçekleştiği' yargısıyla, IV. cümle ise 'Hafızadaki yaşantıların pasif bir birikim alanı oluşturmadığı, şimdinin biçimlenmesinde aktif rol oynadığı' yargısıyla eşleşmektedir.
Eşleştirmedeki her bir çift, paragraftaki cümlelerin anlam sınırları korunarak ve kendi ifadeleriyle çelişmeyecek şekilde doğru kavramlarla bağdaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
I. cümleyi analiz ederek 'uzamsallaştırma' kavramının anlamını ve eleştirilen yönü tespit etmek.
I. cümlenin, zamanı mekansal bir alan gibi ele alan geleneksel yaklaşımların eleştirisiyle ilgili olduğu belirlenir.
Bergson'un modern bilime yönelttiği temel eleştirinin zamanın mekansallaştırılmasına yönelik olduğunu anlamak için.
2
II. cümlede karşılaştırılan 'bilimsel zaman' ile 'gerçek süre' kavramlarının özelliklerini çözümlemek.
Ölçülebilir bilimsel zamanın durağanlığına karşın gerçek sürenin akışkan ve bölünemez olduğu saptanır.
Metinde nicel zaman ile nitel ve dinamik zaman arasındaki farkı ortaya koyan yardımcı düşünceyi bulmak için.
3
III. cümlede insan bilincinin zamanı algılama biçimini incelemek.
Bilincin zamanı parçalara ayırarak değil, anların kaynaşmasıyla oluşturduğu dinamik akışla kavradığı görülür.
Öznenin iç dünyasındaki zaman deneyiminin yapay bölünmelere karşıt olarak anların bütünlüğüyle açıklandığını doğrulamak için.
4
IV. cümlede zihnin geçmişe ve şimdiye yaklaşımını değerlendirmek.
Geçmişin pasif bir depo olmayıp şimdiki anın kurulmasında etkin bir kurucu güç olduğu sonucuna varılır.
Hafıza ile şimdiki zaman arasındaki aktif kurucu ilişkiyi dile getiren yardımcı düşünceyi belirlemek için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla