Omurgalı Hayvanlar

6 soru

Soru 1Soru

Aşağıda verilen omurgalı hayvan sınıflarını, bu sınıflara ait karakteristik ve ayırt edici yapısal özelliklerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Memeliler sınıfı
Kuşlar sınıfı
Sürüngenler sınıfı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Memeliler sınıfı alveollü akciğer yapısıyla, kuşlar sınıfı tüy örtüsüyle, sürüngenler sınıfı ise keratin yapılı pullarla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede memeliler sınıfı akciğer alveolleri ile, kuşlar sınıfı tüy örtüsüyle, sürüngenler sınıfı ise keratin pullarla eşleşmektedir. Bu özellikler ilgili sınıfları diğer omurgalılardan ayıran tanısal karakterlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Alveollü akciğer özelliğinin hangi omurgalı grubuna ait olduğunu tespit etmek.
Alveol yapıları akciğerlerin iç yüzeyini genişletir ve sadece memelilerde bulunur.
Gaz alışveriş alanını artıran alveollerin memelilere özgü olduğunu doğrulamak.
2
Tüy (feather) yapısının hangi omurgalı grubuna özgü olduğunu tespit etmek.
Tüyler sadece kuşlar sınıfında bulunur; memelilerdeki kıl (hair) yapısından farklıdır.
Tüylerin sadece kuşlara ait ayırt edici bir dış örtü olduğunu doğrulamak.
3
Keratin pulların hangi omurgalı grubunda baskın dış örtü olduğunu tespit etmek.
Keratin pullar sürüngenlerin derisinde su kaybını azaltan koruyucu yapılardır.
Sürüngenlerin karakteristik kuru ve pullu deri yapısını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Omurgalı hayvan sınıflarının ayırt edici morfolojik ve anatomik özellikleri
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

Suda yaşayan omurgalı bir canlı olan yunuslar ile ilgili;

I. Solungaç solunumu yaparlar.
II. Yavrularını süt bezlerinde ürettikleri süt ile beslerler.
III. Memeliler sınıfında yer alırlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

Yunuslar memeliler sınıfında yer alan ve yavrularını sütle besleyen akciğer solunumlu canlılardır (ikinci ve üçüncü ifadeler doğrudur).
Yunuslar, suda yaşamalarına ve dış görünüş olarak balıklara benzemelerine rağmen omurgalılar şubesinin memeliler sınıfında yer alırlar. Memeli olmalarının bir gereği olarak yavrularını sütle beslerler ve solungaçları olmayıp akciğer solunumu yaparlar. Bu nedenle ikinci ve üçüncü ifadeler doğru, birinci ifade ise yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Yunusun omurgalı hayvanlar içerisindeki sınıfını belirleme
Yunuslar, suda yaşamalarına ve balıklara benzemelerine rağmen memeliler sınıfına dahildir.
Yunusun memeli canlılara özgü nitelikler taşıdığını anlamak sorunun temelini oluşturur.
2
Yunusların solunum şeklini belirleme
Yunuslar akciğer solunumu yaparlar, solungaçları bulunmaz.
Suda yaşayan her omurgalının solungaç solunumu yaptığı yanılgısını gidermek gerekir.
3
Yunusların üreme ve yavru bakımı özelliklerini belirleme
Yunuslar yavrularını süt bezlerinde üretilen süt ile beslerler.
Yavruyu sütle besleme özelliğinin memeliler sınıfına ait ayırt edici bir özellik olduğunu doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Suda yaşayan memeli canlıların sınıflandırılması ve solunum özellikleri
Soru 3Soru

Omurgalılar şubesinde yer alan KK, LL ve MM hayvan türlerinin ergin bireylerine ait bazı özelliklerin bulunma (++) ve bulunmama (-) durumları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ÖzellikKK TürüLL TürüMM Türü
Alveollü akciğer yapısı++--
Vücut örtüsü olarak tüy bulundurma-++-
Böbrekler yardımıyla boşaltım yapma++++++
Solungaç solunumu yapma--++

Tablodaki bilgilere göre bu canlılarla ilgili;

I. KK canlısı suda yaşayan yunus ise, MM canlısı ile aynı sınıfta yer alır ve ergin döneminde solungaç solunumu yapar.
II. LL canlısının solunum sisteminde akciğerlerine bağlı hava keseleri bulunur ve uçmayı kolaylaştıran içi boş kemiklere sahiptir.
III. MM canlısı köpekbalığı ise, kemikli balıklardan farklı olarak solungaç kapağı (operkulum) ve yüzme kesesi bulundurmaz.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

İkinci ve üçüncü öncülleri içeren seçenek doğrudur.
İkinci ve üçüncü öncülleri içeren seçenek doğrudur. Tablodaki verilere göre tüy bulunduran L canlısı bir kuştur ve kuşlarda akciğerlere bağlı hava keseleri ile uçmayı kolaylaştıran içi boş kemikler bulunur. Solungaç solunumu yapan M canlısı bir köpekbalığı (kıkırdaklı balık) ise, kemikli balıklardan farklı olarak solungaç kapağı (operkulum) ve yüzme kesesi bulundurmaz.

Adım Adım Çözüm

1
K canlısının sınıfını belirleme
K canlısında alveollü akciğer yapısının bulunması (+), bu canlının memeliler sınıfına ait oldu��unu gösterir. Alveollü akciğer sadece memelilere özgüdür.
Omurgalı sınıflarını tespit etmek için ayırt edici özellikleri analiz etmek gerekir.
2
L canlısının sınıfını belirleme
L canlısında vücut örtüsü olarak tüy bulunması (+), bu canlının kuşlar sınıfına ait olduğunu kanıtlar. Biyolojide tüy sadece kuşlarda bulunur.
Tabloda verilen tüy özelliğinin hangi sınıfa özgü olduğunu saptamak.
3
M canlısının özelliklerini analiz etme
M canlısında solungaç solunumu görülmektedir (+). Bu canlı balıklar sınıfına veya iki yaşamlıların larva dönemine ait olabilir.
M canlısının solunum organına göre olası canlı gruplarını belirlemek.
4
Öncüllerin doğruluğunu kontrol etme
I. öncülde yunus balık sınıfında gösterilmiştir, oysa yunus bir memelidir ve akciğer solunumu yapar (I yanlış). II. öncülde kuş olan L'nin hava keseleri ve içi boş kemikleri olduğu belirtilmiştir (II doğru). III. öncülde kıkırdaklı balık olan köpekbalığının operkulum ve yüzme kesesi bulundurmadığı belirtilmiştir (III doğru).
Belirlenen canlı sınıflarına ait özellikleri öncüllerle karşılaştırarak doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Omurgalı Sınıflarının Ayırt Edici Anatomik Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru

Biyoloji dersinde omurgalı hayvan sınıflarını inceleyen bir öğrenci, suda yaşayan iki farklı omurgalı türü olan mavi balina (BalaenopteraBalaenoptera musculusmusculus) ve balina köpek balığı (RhincodonRhincodon typustypus) ile ilgili araştırma yapmış ve aşağıdaki bilgilere ulaşmıştır:

* Mavi balina: Akciğer solunumu yapan, yavrularını sütle besleyen bir memelidir.
* Balina köpek balığı: Solungaç solunumu yapan, kıkırdaklı iskelete sahip bir balıktır.

Öğrenci bu canlılarla ilgili şu öncülleri ileri sürmüştür:

I. Mavi balinada alveollü akciğer bulunurken, balina köpek balığında solungaç solunumu görülür.
II. Her iki canlı da gaz alışverişini yaşadıkları su ortamından aldıkları çözünmüş oksijenle gerçekleştirir.
III. Mavi balinanın olgun alyuvar hücreleri çekirdeksizken, balina köpek balığının olgun alyuvarları çekirdeklidir.

Buna göre, öğrencinin ileri sürdüğü yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

I ve III ifadelerinin yer aldığı seçenek doğrudur.
Mavi balina memeliler sınıfına ait olduğundan alveollü akciğerlere sahiptir ve olgun alyuvar hücreleri çekirdeksizdir. Balina köpek balığı ise kıkırdaklı bir balık olup solungaç solunumu yapar ve alyuvarları çekirdeklidir. Dolayısıyla birinci ve üçüncü ifadelerin doğru, ikinci ifadenin ise yanlış olduğu seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Canlıların ait oldukları sınıfları ve solunum organı yapılarını analiz etmek.
Mavi balina memeliler sınıfında yer aldığı için alveollü akciğerlere sahiptir. Balina köpek balığı ise balıklar sınıfında (kıkırdaklı balıklar) yer aldığı için solungaç solunumu yapar. Bu nedenle I. ifade doğrudur.
Mavi balina ve balina köpek balığının temel solunum yapılarının doğru karşılaştırılması için bu analiz gereklidir.
2
Solunum gazlarının alınma şekillerini değerlendirmek.
Mavi balina bir memelidir ve atmosferdeki oksijeni doğrudan solur. Balina köpek balığı ise solungaçlarıyla sudaki çözünmüş oksijeni kullanır. Her iki canlının da çözünmüş oksijen kullandığı iddiası yanlıştır (II. ifade yanlış).
Suda yaşayan memelilerin solungaç solunumu yapmadığı ve atmosfer havasını soluduğu yanılgısını test etmek.
3
Alyuvar hücrelerinin çekirdek durumlarını incelemek.
Memeliler sınıfına özgü bir özellik olarak olgun alyuvar hücreleri çekirdeksizdir (mavi balina). Balıklar dahil diğer omurgalı sınıflarında ise olgun alyuvarlar çekirdeklidir (balina köpek balığı). Dolayısıyla III. ifade doğrudur.
Omurgalı sınıfları arasındaki hücresel düzeydeki farkları ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Omurgalı sınıflarının (memeliler ve balıklar) anatomik ve fizyolojik ayırt edici özellikleri
Soru 5Soru

Aşağıda omurgalı canlı gruplarında görülen bazı anatomik yapılar ve bu yapıların açıklamaları karışık olarak verilmiştir. Soldaki anatomik yapıları, sağdaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Alveol
Diyafram kası
Hava kesesi
Kıl
Yarım perde

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Alveol yapısı memelilerdeki gaz alışverişini artıran keselerle; diyafram kası memelilerde göğüs ve karın boşluğunu ayıran kaslı yapıyla; hava kesesi kuşlardaki akciğer solunumunu destekleyen hava depolarıyla; kıl örtüsü memelilere özgü keratinleşmiş yapılarla; yarım perde ise sürüngenlerin kalbindeki karıncık bölmesiyle eşleşir.
Eşleştirmede her anatomik yapı kendi sınıfına özgü olan tanımla doğru şekilde eşleşmiştir. Alveol memelilere ait gaz alışveriş kesesidir, diyafram kası memelilerde göğüs-karın boşluğunu ayırır, hava kesesi kuşlarda solunumu destekleyen hava depolarıdır, kıl memelilere özgü vücut örtüsüdür, yarım perde ise sürüngenlerde karıncıktaki kalp bölmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Alveol yapısının hangi omurgalı sınıfına özgü olduğunu ve işlevini belirleme.
Alveol, sadece memelilere özgü olan ve akciğerlerde gaz alışverişini sağlayan mikroskobik keselerdir. Bu nedenle ikinci açıklama ile eşleşir.
Omurgalı sınıflarındaki solunum yüzeyi adaptasyonlarının ayırt edilmesini sağlamak.
2
Diyafram kası yapısının hangi omurgalı sınıfına özgü olduğunu ve işlevini belirleme.
Kaslı diyafram yapısı memelilere özgüdür (kuşlarda zarsı diyafram bulunur). Göğüs ve karın boşluğunu ayırır. Bu nedenle üçüncü açıklama ile eşleşir.
Solunum sistemindeki kas yapısı farklılıklarının ayırt edilmesini sağlamak.
3
Hava kesesi yapısının hangi omurgalı sınıfına özgü olduğunu ve işlevini belirleme.
Hava keseleri kuşlara özgü olup akciğer solunumuna destek olur ve uçmayı kolaylaştırır. Bu nedenle birinci açıklama ile eşleşir.
Kuşlardaki uçma ve solunum adaptasyonlarının belirlenmesini sağlamak.
4
Kıl yapısının hangi omurgalı sınıfına özgü olduğunu ve kökenini belirleme.
Kıllar sadece memelilere özgü keratinleşmiş vücut örtüleridir. Bu nedenle dördüncü açıklama ile eşleşir.
Kuşlardaki tüy yapısı ile memelilerdeki kıl yapısı arasındaki farkın ortaya konulmasını sağlamak.
5
Yarım perde yapısının hangi omurgalı sınıfına özgü olduğunu ve işlevini belirleme.
Yarım perde, timsahlar hariç sürüngenlerin kalbinde yer alan ve karıncıkta kanın karışmasını kısmen engelleyen yapıdır. Bu nedenle beşinci açıklama ile eşleşir.
Dolaşım sistemindeki kalbin odacık yapıları ve evrimsel gelişimlerinin analiz edilmesini sağlamak.

Anahtar Kavram

Omurgalı hayvan sınıflarına (balıklar, iki yaşamlılar, sürüngenler, kuşlar, memeliler) özgü karakteristik anatomik ve fizyolojik yapılar
Soru 6Soru

Aşağıda omurgalı hayvanlar şubesinde yer alan bazı canlı gruplarına ait ayırt edici özellikler ve bu özelliklerin görüldüğü sınıflar verilmiştir. Sol sütunda yer alan özellikleri, sağ sütunda yer alan uygun sınıflarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Akciğerlerine bağlı hava keselerinin bulunması, uçmayı kolaylaştıran içi boş hafif kemik yapısı ve vücudun tüylerle kaplı olması
Olgun alyuvarlarının çekirdeksiz olması, kaslı diyafram bulundurma ve yavrularını sütle besleme
Kalplerinde karıncıklar arasında yarım perde bulunması (timsahlar hariç) ve vücutlarının keratin pullarla kaplı olması
Larva döneminde solungaç solunumu, ergin döneminde ise akciğer ve deri solunumu yapma

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki özellikler sırasıyla Kuşlar, Memeliler, Sürüngenler ve İki Yaşamlılar sınıfları ile eşleşmektedir.
Sol sütunda verilen özelliklerden birincisi kuşların uçma adaptasyonlarıyla, ikincisi memelilerin metabolik ve üreme özellikleriyle, üçüncüsü sürüngenlerin keratin pulları ve yarım perdesiyle, dördüncüsü ise iki yaşamlıların başkalaşım sürecindeki solunum organı değişiklikleriyle tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Akciğerlerine bağlı hava kesesi, içi boş hafif kemik yapısı ve vücudun tüylerle kaplı olması özelliğini taşıyan grubu belirleyin.
Bu özellikler Kuşlar sınıfına (Aves) aittir.
Hava keseleri uçma sırasında solunum verimini artırırken, içi boş kemikler hafiflik sağlar ve tüyler kuşlara özgüdür.
2
Olgun alyuvarlarının çekirdeksiz olması, kaslı diyafram ve yavrularını sütle besleme özelliklerini analiz edin.
Bu özellikler yalnızca Memeliler sınıfına (Mammalia) aittir.
Kaslı diyafram ve çekirdeksiz alyuvarlar yüksek metabolizma hızını desteklerken, süt salgısı yavruların beslenmesini sağlar.
3
Kalplerinde yarım perde bulunması ve vücutlarının keratin pullarla kaplı olması özelliklerini taşıyan grubu bulun.
Bu özellikler Sürüngenler sınıfının (Reptilia) karakteristik özellikleridir.
Keratin pullar karada su kaybını önlerken, kalpteki yarım perde karıncık düzeyinde kan karışımını kısmen sınırlar.
4
Larva döneminde solungaç, ergin döneminde ise akciğer ve deri solunumu yapma özelliğini değerlendirin.
Bu özellik İki Yaşamlılar (Amfibiler) sınıfına aittir.
İki yaşamlılar metamorfoz geçirirler; sucul larva evresinden karasal ergin evresine geçtiklerinde solunum organları değişir.

Anahtar Kavram

Omurgalı Hayvan Sınıflarının Ayırt Edici Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Omurgalı Hayvanlar Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin