Examkin

Omurgasız Hayvanlar

5 soru

Tüm türler5Çoktan seçmeli2Eşleştirme2Sıralama1
Soru 1Soru →

Aşağıda verilen omurgasız hayvan grupları ile bu gruplara ait en belirgin özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Süngerler
Eklem bacaklılar
Derisi dikenliler

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Süngerler grubu vücutlarında por bulunması ve gerçek dokularının olmaması özelliğiyle; Eklem bacaklılar grubu kitin yapılı dış iskelete sahip olma özelliğiyle; Derisi dikenliler grubu ise tamamı denizlerde yaşayan, su-damar sistemi ve tüp ayaklara sahip olma özelliğiyle eşleşir.
Süngerler vücutlarında por bulunduran ve gerçek dokuları olmayan en basit canlılar iken, eklem bacaklılar kitinden yapılmış dış iskelete sahiptir ve derisi dikenliler ise tamamı denizlerde yaşayan, tüp ayaklara sahip omurgasızlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Süngerler grubunun özelliklerini analiz etmek.
Süngerlerin gerçek doku ve organlarının bulunmadığı, vücutlarındaki açıklıklara por dendiği belirlenir. Bu özellik üçüncü tanımla eşleşir.
Hayvanlar aleminin en basit yapılı organizmaları olan süngerlerde doku seviyesinde organizasyon yoktur.
2
Eklem bacaklılar grubunun özelliklerini analiz etmek.
Eklem bacaklıların vücutlarını dıştan saran azotlu polisakkarit olan kitin yapılı dış iskelet taşıdığı belirlenir. Bu özellik birinci tanımla eşleşir.
Kitin dış iskelet eklem bacaklıların karasal yaşama uyum sağlamasındaki en önemli adaptasyonlardandır.
3
Derisi dikenliler grubunun özelliklerini analiz etmek.
Derisi dikenlilerin tamamının deniz ve okyanuslarda yaşadığı, hareket ve solunuma yardımcı olan tüp ayaklara sahip olduğu belirlenir. Bu özellik ikinci tanımla eşleşir.
Su-damar sistemi ve buna bağlı tüp ayaklar derisi dikenliler şubesinin en ayırt edici özelliğidir.

Anahtar Kavram

Omurgasız hayvan şubelerinin ayırt edici yapısal özellikleri
Soru 2Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen omurgasız hayvan türlerini, sağ sütunda karışık olarak verilen kendilerine özgü anatomik ve fizyolojik özelliklerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Planarya (Yassı solucan)
Toprak solucanı (Halkalı solucan)
Denizyıldızı (Derisi dikenli)
Bal arısı (Eklem bacaklı)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Planarya, alev hücreleri ve tek açıklıklı sindirim boşluğu ile; toprak solucanı, segmentli yapı, kapalı dolaşım ve metanefridyum ile; denizyıldızı, iç iskelet ve su-damar sistemi ile; bal arısı ise açık kan dolaşımı ve malpigi tüpleri ile eşleşmektedir.
Planarya alev hücreleri (protonefridyum) ve tek açıklıklı sindirim sistemiyle; toprak solucanı segmentli vücut, kapalı dolaşım ve metanefridyum ile; denizyıldızı kalsiyum karbonat yapılı iç iskelet ve su-damar sistemiyle; bal arısı ise açık dolaşım ve malpigi tüpleriyle doğru şekilde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Planaryanın taksonomik grubunun ve fizyolojik özelliklerinin belirlenmesi.
Planarya, yassı solucanlar (Platyhelminthes) şubesine aittir. Bu grupta dolaşım sistemi bulunmaz, boşaltım protonefridyum (alev hücreleri) ile gerçekleştirilir ve sindirim sistemi ağız-anüs görevi gören tek açıklığa sahiptir. Bu durum ilk ifade ile eşleşir.
Yassı solucanların temel vücut planını analiz etmek amacıyla yapılmıştır.
2
Toprak solucanının yapısal ve dolaşım özelliklerinin belirlenmesi.
Toprak solucanı, halkalı solucanlar (Annelida) şubesine dahildir. Vücutları belirgin segmentlerden oluşur, boşaltım metanefridyumlar ile yapılır ve omurgasız hayvanlarda nadir olarak görülen kapalı dolaşım sistemine sahiptirler. Bu durum ikinci ifade ile eşleşir.
Halkalı solucanların ayırt edici dolaşım ve boşaltım özelliklerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
3
Denizyıldızının yapısal sistemlerinin ve hareket mekanizmasının belirlenmesi.
Denizyıldızı, derisi dikenliler (Echinodermata) şubesine aittir. Omurgasız olmalarına rağmen mezodermal kökenli, kalsiyum karbonat yapılı plakçıklardan oluşan bir iç iskelete sahiptirler. Ayrıca hareket, beslenme ve gaz alışverişini sağlayan hidrolik su-damar sistemleri mevcuttur. Bu durum üçüncü ifade ile eşleşir.
Derisi dikenlilerin kendilerine özgü iç iskelet ve tüp ayak mekanizmasını analiz etmek amacıyla yapılmıştır.
4
Bal arısının dolaşım ve boşaltım adaptasyonlarının belirlenmesi.
Bal arısı, eklem bacaklılar (Arthropoda) şubesindedir. Eklem bacaklılarda kan damarlarının dışına çıkarak vücut boşluğuna (hemosöl) yayılır yani açık dolaşım görülür. Boşaltım organı olarak işlev gören malpigi tüpleri ise atıkları hemolenften süzerek doğrudan sindirim kanalına boşaltır. Bu durum dördüncü ifade ile eşleşir.
Eklem bacaklıların dolaşım ve boşaltım adaptasyonlarını doğrulamak amacıyla yapılmıştır.

Anahtar Kavram

Omurgasız hayvan şubelerinin (yassı solucanlar, halkalı solucanlar, derisi dikenliler ve eklem bacaklılar) ayırt edici boşaltım organları, dolaşım tipleri ve iskelet yapıları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Omurgasız hayvanlar şubesinde yer alan canlılar; vücutlarında omurganın bulunmaması ve sinir şeritlerinin karın kısmında yer alması gibi bazı genel ortak özelliklere sahip olsalar da anatomik ve fizyolojik açıdan kendi aralarında çok büyük bir çeşitlilik gösterirler.

Buna göre, omurgasız hayvan türlerinde görülebilen;

I. kitin yapılı dış iskelete sahip olma,
II. açık kan dolaşımı gösterme,
III. bilateral (iki yanlı) vücut simetrisine sahip olma,
IV. solunumu trake borularıyla gerçekleştirme

özelliklerinden hangileri birden fazla omurgasız hayvan filumunda (şubesinde) ortak olarak gözlenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

Açık kan dolaşımı gösterme ve bilateral vücut simetrisine sahip olma özellikleri birden fazla omurgasız hayvan şubesinde ortak olarak görülür.
Açık kan dolaşımı gösterme ve bilateral vücut simetrisine sahip olma özellikleri birden fazla omurgasız hayvan şubesinde ortak olarak görülür. Kitin yapılı dış iskelet ve trake solunumu ise sadece eklem bacaklılar şubesine özgüdür. Bu nedenle doğru cevap açık dolaşım ve bilateral simetriyi içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Omurgasız hayvanlar şubesi altında yer alan temel filumlar (şubeler) listelenir: Süngerler, Sölenterler, Solucanlar, Yumuşakçalar, Eklem bacaklılar ve Derisi dikenliler.
Şubeler ve genel özellikleri analiz edilmeye hazır hale getirilir.
Canlı gruplarının doğru karşılaştırılması için şubelerin netleştirilmesi gerekir.
2
Verilen özelliklerin hangi şubelere ait olduğu incelenir: Kitin yapılı dış iskelet sadece eklem bacaklılarda bulunur. Açık kan dolaşımı yumuşakçalarda (kalamar, ahtapot hariç), eklem bacaklılarda ve derisi dikenlilerde ortaktır. Bilateral simetri solucanlar, yumuşakçalar ve eklem bacaklılar gibi birden fazla şubede ortaktır. Trake solunumu ise sadece karasal eklem bacaklılara (böcekler vb.) özgüdür.
Öncüllerin şubeler arasındaki dağılımı belirlenir.
Hangi özelliklerin birden fazla şubede görüldüğünü bulmak için dağılımın belirlenmesi gerekir.
3
Birden fazla şubede ortak olan özelliklerin açık kan dolaşımı (II) ve bilateral simetri (III) olduğu tespit edilir.
Doğru öncüller II ve III olarak belirlenir.
Soru kökündeki ortaklık kriterini sağlayan öncüller seçilir.

Anahtar Kavram

Omurgasız hayvan şubelerinin genel ve ayırt edici yapısal özellikleri
Soru 4Soru →

Aşağıda verilen omurgasız hayvan türlerini, sahip oldukları vücut organizasyonlarının karmaşıklığı ve evrimsel gelişmişlik düzeyleri bakımından en basitten en gelişmişe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Banyo süngeri, Denizanası, Toprak solucanı, Çekirge
Banyo süngeri (Süngerler) dokulaşma göstermeyen en ilkel gruptur. Denizanası (Sölenterler) ilk kez gerçek dokulara ve difüz sinir ağına sahip olmasıyla onu takip eder. Toprak solucanı (Halkalı Solucanlar) bilateral simetri, gerçek sölom ve kapalı dolaşımla daha gelişmiştir. Çekirge (Eklem Bacaklılar) ise kitin dış iskelet, trake solunumu ve çizgili kaslar gibi karasal adaptasyonlarla en karmaşık organizasyonu temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Canlıların ait oldukları filumları belirleyin.
Banyo süngeri Süngerler filumuna, denizanası Sölenterler filumuna, toprak solucanı Halkalı Solucanlar filumuna, çekirge ise Eklem Bacaklılar filumuna aittir.
Evrimsel gelişmişlik sırasını doğru analiz edebilmek için canlı örneklerinin sınıflandırma basamaklarındaki yerinin saptanması gerekir.
2
Filumların yapısal organizasyon seviyelerini karşılaştırın.
Süngerler dokulaşma göstermez. Sölenterlerde ilk kez gerçek doku ve difüz sinir sistemi görülür. Halkalı solucanlarda iki açıklıklı sindirim sistemi, bilateral simetri ve kapalı dolaşım bulunur. Eklem bacaklılar ise çizgili kas, kitin dış iskelet ve gelişmiş solunum/boşaltım sistemlerine sahiptir.
Omurgasız filumları basitten gelişmişe doğru evrimsel bir sıra takip eder.
3
Türleri en basitten en gelişmişe doğru dizin.
Banyo süngeri - Denizanası - Toprak solucanı - Çekirge dizilimi elde edilir.
Sorudaki basitten gelişmişe sıralama yönergesini tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Omurgasız hayvan filumlarının anatomik karmaşıklık ve evrimsel gelişmişlik düzeylerine göre karşılaştırılması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Bir biyoloji öğretmeni, hayvanlar aleminin omurgasızlar şubesinde yer alan farklı canlı gruplarının yapısal özellikleri ile ilgili tahtaya aşağıdaki bilgileri yazmıştır:

I. Yassı solucanlar grubunda yer alan planaryada bilateral simetri görülür ve sindirim kanalı tek açıklıklıdır.
II. Halkalı solucanlar grubunda yer alan toprak solucanında kan, damar dışına çıkmadan dolaşır ve gaz alışverişi nemli deriden difüzyonla sağlanır.
III. Derisi dikenliler grubunda yer alan deniz yıldızında kalker plakçıklardan oluşan iç iskelet bulunur.

Buna göre, öğretmenin tahtaya yazdığı ifadelerden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve III

Cevap

I, II ve III
Öncüllerde verilen tüm ifadeler doğrudur. Planaryada bilateral simetri ve tek açıklıklı sindirim sistemi bulunur. Toprak solucanlarında kapalı dolaşım görülür ve nemli deriden gaz alışverişi yapılır. Deniz yıldızları ise omurgasız olmalarına rağmen kalker plakçıklardan oluşan iç iskelete sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Planarya (yassı solucan) vücut yapısının incelenmesi.
Planaryada bilateral (bilateral) simetri görülür. Sindirim boşluğu tek açıklıklı olup hem ağız hem de anüs görevi görür. Dolayısıyla birinci ifade doğrudur.
Yassı solucanların genel özellikleri ve vücut planı hakkında bilgi tespiti yapmak.
2
Toprak solucanı (halkalı solucan) dolaşım ve solunum sistemlerinin incelenmesi.
Toprak solucanlarında kan damar dışına çıkmaz, yani kapalı dolaşım sistemi bulunur. Ayrıca gaz alışverişi nemli deri yüzeyinden difüzyonla gerçekleşir. Dolayısıyla ikinci ifade doğrudur.
Halkalı solucanların dolaşım ve solunum mekanizmalarını değerlendirmek.
3
Deniz yıldızı (derisi dikenliler) iskelet yapısının incelenmesi.
Deniz yıldızı omurgasız bir canlı olmasına rağmen, mezoderm kökenli kalker plakçıklardan oluşan bir iç iskelete (endoskeleton) sahiptir. Dolayısıyla üçüncü ifade doğrudur.
Derisi dikenlilerin destek ve hareket sistemi özelliklerini analiz etmek.

Anahtar Kavram

Omurgasız hayvan gruplarının genel özellikleri, dolaşım, solunum, simetri ve iskelet yapılarının karşılaştırılması.
Tahmini Süre:1m 40s
Omurgasız Hayvanlar Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin