Examkin

Aktif Taşıma

4 soru

Tüm türler4Çoktan seçmeli2Eşleştirme1Sıralama1
Soru 1Soru →

Bir bitki hücresinin dış ortamdan potasyum (K+K^+) iyonlarını aktif taşıma ile sitoplazmasına aldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, bu hücrede gerçekleşen aktif taşıma olayıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Potasyum iyonlarının hücre içine taşınmasında hücre zarında bulunan taşıyıcı proteinler görev alır.

Cevap

Potasyum iyonlarının hücre içine taşınmasında hücre zarında bulunan taşıyıcı proteinlerin görev alması
Aktif taşıma, küçük boyutlu maddelerin hücre zarındaki özgül taşıyıcı proteinler ve enzimler yardımıyla taşınması olayıdır. Bu nedenle potasyum iyonlarının taşınmasında taşıyıcı proteinlerin görev alması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen iyon geçiş yönteminin özelliklerini belirleme
Potasyum iyonlarının aktif taşıma ile alındığı belirtilmiştir. Aktif taşıma; küçük moleküllerin, ATP harcanarak, taşıyıcı proteinler ve enzimler yardımıyla zardan geçişidir.
Sorudaki öncülleri ve seçenekleri doğru yorumlayabilmek için aktif taşımanın temel şartlarını ortaya koymak gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin aktif taşımanın kuralları ile karşılaştırılması
Potasyum gibi küçük iyonların zardan taşınmasında taşıyıcı proteinlerin görev aldığı ifadesi biyolojik olarak doğrudur. Kloroplast ATP'sinin hücre genelinde kullanılamayacağı, oksijenli solunumun zorunlu olmadığı, yüksek sıcaklığın enzimleri bozacağı ve küçük iyonlar için endositoz yapılamayacağı kuralları diğer seçenekleri eler.
Her bir seçeneğin doğruluğunu veya yanlışlığını aktif taşıma ve hücre metabolizması kurallarına göre analiz etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Aktif Taşıma mekanizmasının özellikleri ve gerekli koşulları
Tahmini Süre:50s
Soru 2Soru →

Bir amibin, bulunduğu ortamdan aktif taşıma ile mineral alması sürecinde gerçekleşen bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Buna göre, bu olayların gerçekleşme sırasını ilk olaydan son olaya doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mineralin taşıyıcı proteine bağlanması, ATP hidrolizi ve fosfatın bağlanması, proteinin üç boyutlu yapısının değişmesi ve mineralin hücre içine bırakılması sırasıyla gerçekleşir.
Aktif taşıma sürecinde öncelikle taşınacak mineral zardaki taşıyıcı proteine bağlanır. Ardından sitoplazmadaki ATP hidroliz edilerek açığa çıkan fosfat bu proteine bağlanır. Fosfatın bağlanması proteinin üç boyutlu yapısını değiştirerek mineralin zarın diğer tarafına yönlenmesini sağlar. Son olarak mineral yoğun ortama bırakılır ve protein eski yapısına geri döner.

Adım Adım Çözüm

1
Taşınacak maddenin tanınması ve bağlanması
Hücre dışındaki mineral, zardaki özgül taşıyıcı proteine bağlanır.
Aktif taşımanın ilk aşaması, taşınacak molekül veya iyonun zardaki taşıyıcı protein ile kompleks oluşturmasıdır.
2
ATP harcanması ve fosforilasyon
ATP hidroliz edilir, açığa çıkan inorganik fosfat taşıyıcı proteine bağlanır.
Aktif taşımada taşıyıcı proteinin şekil değiştirmesi için gereken enerji ATP hidrolizi ile sağlanır.
3
Konformasyonel (şekilsel) değişim
Fosfat bağlanan proteinin üç boyutlu yapısı değişir.
Fosfat bağlanması proteinin yapısını kararsızlaştırarak onun şekil değiştirmesine ve minerali diğer tarafa yönlendirmesine neden olur.
4
Maddenin bırakılması ve proteinin serbest kalması
Mineral yoğunluğu fazla olan sitoplazmaya bırakılır, protein fosfattan ayrılarak eski konumuna döner.
Mineralin ayrılmasıyla proteinin fosfata olan ilgisi azalır, fosfat kopar ve protein yeni bir taşıma döngüsü için hazır hâle gelir.

Anahtar Kavram

Aktif taşıma sırasında taşıyıcı proteinlerin çalışması, ATP tüketimi ve konformasyonel değişim sırası.
Soru 3Soru →

Bir bitki hücresinin sitoplazmasındaki potasyum (K+K^+) iyonu derişimi, bulunduğu dış ortama göre daha yüksektir. Bu hücrenin dış ortamdan potasyum almaya devam edebilmesi sürecinde gerçekleşen olaylarla ilgili,

I. Taşıma sırasında hücre zarındaki taşıyıcı proteinler görev alır ve ATP harcanır.
II. Hücrenin oksijensiz solunum yapması durumunda aktif taşıma tamamen durur çünkü aktif taşıma için gerekli ATP yalnızca oksijenli solunumla üretilebilir.
III. Mitokondri organeli işlevsiz hale getirilirse, sitoplazmada aktif taşıma için kloroplastta üretilen ATP molekülleri doğrudan kullanılabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnız I

Cevap

Aktif taşımada taşıyıcı proteinlerin görev aldığını ve ATP harcandığını belirten yalnız birinci ifade doğrudur.
Aktif taşıma, maddelerin az yoğun ortamdan çok yoğun ortama doğru, hücre zarındaki taşıyıcı proteinler ve ATP harcanarak taşınması olayıdır. Hücre içi potasyum derişimi dışarıya göre fazla olduğu için potasyum alımı aktif taşıma ile gerçekleşir ve bu esnada taşıyıcı proteinler ile ATP kullanılır. Bu nedenle yalnız birinci öncülü içeren ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Aktif taşımanın yönü ve temel gereksinimleri analiz edilir.
Hücre içi potasyum derişimi dış ortama göre yüksek olduğundan, potasyumun dışarıdan içeriye alınması konsantrasyon farkına karşı gerçekleşir (az yoğundan çok yoğuna). Bu durum aktif taşıma ile gerçekleşir; taşıyıcı proteinler görev alır ve ATP harcanır. Dolayısıyla birinci ifade doğrudur.
Hücrenin maddeyi alma yöntemini ve mekanizmasını belirlemek için.
2
Aktif taşıma için gereken ATP'nin hücresel kaynakları sorgulanır.
Aktif taşımada harcanan ATP hücresel solunum reaksiyonlarından elde edilir. Hücreler sadece oksijenli solunumla değil, oksijensiz solunum veya fermantasyon gibi diğer enerji dönüşüm yollarıyla da ATP üretebilir. Bu yüzden oksijensiz solunum durumunda aktif taşıma tamamen durmaz. Dolayısıyla ikinci ifade yanlıştır.
Solunum çeşidi ile aktif taşıma ilişkisini netleştirmek için.
3
Kloroplast organelinde üretilen ATP'nin kullanılabilirliği değerlendirilir.
Kloroplastta fotosentez sırasında fotofosforilasyonla üretilen ATP, sadece fotosentezde besin sentezi için harcanır. Bu ATP sitoplazmaya çıkamaz ve aktif taşıma gibi reaksiyonlarda kullanılamaz. Dolayısıyla üçüncü ifade yanlıştır.
Organeller arası ATP transferi kurallarını uygulamak için.

Anahtar Kavram

Aktif taşıma, maddelerin konsantrasyon farkına karşı taşıyıcı proteinler ve hücresel solunumla üretilen ATP kullanılarak hücre zarından taşınması olayıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Aşağıda hücre zarından madde geçişlerine ait bazı taşıma senaryoları ve bu senaryoları gerçekleştiren taşıma mekanizmaları verilmiştir. Buna göre, solda verilen taşıma senaryolarını sağda verilen uygun taşıma mekanizmaları ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hücre içi glukoz derişimi \%1 olan bir hücrenin, hücre dışındaki \%0,05 oranındaki glukozu taşıyıcı proteinler yardımıyla ve ATP harcayarak sitoplazmasına alması
Hücre içi sodyum derişimi \%0,9 iken, hücre dış��ndaki \%1,5 oranındaki sodyum iyonunun taşıyıcı proteinler aracılığıyla ve enerji harcanmadan hücre içine alınması
Bir akyuvar hücresinin, ortamdaki büyük bakteri hücrelerini yalancı ayaklar yardımıyla sarıp hücre içine alarak besin kofulu oluşturması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hücre içi glukoz derişiminin düşük ortamdan alınması aktif taşıma ile, hücre dışındaki yüksek sodyumun hücre içine enerji harcanmadan alınması kolaylaştırılmış difüzyon ile, büyük bakterilerin koful oluşturularak içeri alınması ise endositoz ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede glukozun az yoğundan çok yoğuna aktif taşıma ile, sodyumun çok yoğundan az yoğuna kolaylaştırılmış difüzyon ile, bakterinin ise endositoz yöntemiyle taşındığı belirtilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryolardaki taşınan maddelerin büyüklüklerini belirleme
Glukoz ve sodyum iyonu küçük boyutlu olup hücre zarından geçebilir; bakteri hücresi ise zardan geçemeyecek büyüklüktedir.
Büyük maddelerin geçişi daima koful oluşumu (endositoz/ekzositoz) ile gerçekleşirken, küçük maddeler aktif veya pasif taşıma ile geçebilir.
2
Derişim farklarını ve ATP tüketim durumlarını analiz etme
Glukoz az yoğundan çok yoğuna ATP harcanarak (aktif taşıma), sodyum çok yoğundan az yoğuna ATP harcanmadan (kolaylaştırılmış difüzyon) taşınmaktadır.
Aktif taşıma derişim gradyanına karşı enerji harcayarak, kolaylaştırılmış difüzyon ise derişim gradyanı yönünde enerji harcamadan gerçekleşir.
3
Doğru eşleştirmeleri tamamlama
İlk senaryo aktif taşıma ile, ikinci senaryo kolaylaştırılmış difüzyon ile, üçüncü senaryo ise endositoz ile eşleştirilir.
Tüm taşıma kriterleri (madde büyüklüğü, derişim yönü, ATP kullanımı) doğru taşıma mekanizmalarıyla uyumludur.

Anahtar Kavram

Aktif taşımanın küçük molekülleri derişim gradyanına karşı ATP harcayarak taşıma özelliği ile diğer zardan geçiş yöntemlerinden ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Aktif Taşıma Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin